V SA/Wa 3002/07

WyrokWSA w Warszawie2008-04-25

Skład orzekający: Andrzej Kania, Mirosława Pindelska, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pozwalają na umorzenie samych odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek, bez jednoczesnego umorzenia składek?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.) dopuszczają możliwość umorzenia samych odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek. Przepis art. 28 ust. 4 u.s.u.s. reguluje jedynie skutki umorzenia składek dla należności wtórnych, a nie stanowi przeszkody do umorzenia samych odsetek. Podstawa prawna do umorzenia odsetek znajduje się w art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., a także w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w określonych przypadkach. Organ błędnie przyjął brak takiej możliwości, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
L. G. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezes Zakładu odmówili umorzenia, argumentując m.in. brakiem podstaw prawnych do umorzenia samych odsetek oraz istnieniem majątku pozwalającego na egzekucję. Wcześniejsze decyzje w sprawie umorzenia składek były już przedmiotem kontroli sądowej, która uchyliła poprzednią decyzję Prezesa ZUS. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów dotyczących umorzenia oraz wadliwości uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania(spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia... października 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek. uchyla zaskarżoną decyzję Pismem z 24 stycznia 2006 roku L. G. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. (dalej: Zakładu) o umorzenie zadłużenia wobec Zakładu w kwocie ... zł. Decyzją z dnia ... marca 2006 r. Nr ... Zakład odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie ... zł. Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego złożonym przez stronę wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia ... kwietnia 2006 r. Nr ... (nr sprawy j/w) Prezes Zakładu utrzymał w mocy decyzję Zakładu z ...marca 2006 r. Wskazane wyżej rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2036/06 uchylił decyzję Prezesa Zakładu z dnia ... kwietnia 2006 r. Sąd wskazał na naruszenie przepisu art. 30 u.s.u.s. oraz stwierdził, że organ nie dokonał analizy informacji odnoszących się do struktury miesięcznych dochodów i wydatków skarżącego i jego żony, co uniemożliwiło zbadanie, czy dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była prawidłowa ze względu na kryteria wskazane w art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Decyzją z ... maja 2007 r. Nr ... (nr sprawy j/w) Prezes Zakładu utrzymał w mocy decyzję z ...marca 2006 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek, tj. na ubezpieczenia społeczne za okres ... w kwocie ... zł, na ubezpieczenia zdrowotne za okres ... w kwocie ... zł, Fundusz Pracy i FGŚP za okres ... w kwocie ... zł wraz z odsetkami w kwocie ... zł i kosztami upomnienia w kwocie ... zł oraz umorzył postępowanie w zakresie należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, tj. na ubezpieczenie społeczne za okres ... w kwocie ... zł oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres ... w kwocie ... zł. Pismem z 1 czerwca 2007 r. (data wpływu do Zakładu: 11 czerwca 2007 r.) L. G. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek w części dotyczącej odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnień. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić zaległych należności – pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla niego oraz jego żony, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, w szczególności opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Podniósł, że jest osobą w starszym wieku, jego możliwości zarobkowe są niewielkie, a żona cierpi na przewlekłe schorzenia i koszty leczenia stanowią poważne obciążenia finansowe. Przedstawił strukturę swoich miesięcznych dochodów i wydatków, podkreślając jednocześnie, iż zadłużenie powstało bez jego winy. Wnioskodawca podniósł, że w przypadku umorzenia części zadłużenia zgodnie z jego wnioskiem byłby w stanie spłacać zobowiązanie wobec Zakładu w kwocie ... zł miesięcznie, a po całkowitym spłaceniu kredytu zaciągniętego na potrzeby zobowiązań Urzędu Skarbowego (co nastąpiłoby w dniu ....08.2010 r.) dokonałby jednorazowej spłaty zadłużenia na podstawie kolejnego kredytu. Decyzją z dnia ... lipca 2007 r. Nr ... Zakład odmówił umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie ... zł należnych od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres ... r. oraz kosztów upomnienia w kwocie ... zł. Organ powołał się na przepisy art. 28 ust. 3a i 3b ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych [Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.], dalej: u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia [Dz. U. nr 141 poz. 1365] – dalej: rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Zakład podkreślił, że wnioskodawca nie wykazał wystąpienia strat materialnych spowodowanych klęską żywiołową lub innym nadzwyczajnym zdarzeniem, które skutkowałaby tym, ze opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić stronę możliwości dalszego prowadzenia działalności. Wskazał, że stan zdrowia zobowiązanego i jego małżonki nie mają istotnego wpływu na możliwość podjęcia zatrudnienia, a tym samym uzyskiwanie dochodu umożliwiającego opłacenie należności – zobowiązany jest zatrudniony w Z.w M. i uzyskuje z tego tytułu dochód. Organ stwierdził, że sytuacja strony jest trudna, jednak z faktu, iż wnioskodawca zadeklarował spłatę należności z tytułu składek w kwocie ... zł miesięcznie można wywnioskować, że możliwe jest chociaż częściowe regulowanie zobowiązań. Zakład dokonał także analizy sprawy pod kątem istnienia przesłanek do umorzenia przewidzianych przepisem art. 28 ust. 3 u.s.u.s., tj. całkowitej nieściągalności i wyjaśnił, że przesłanki takie w przypadku L. G. nie występują. Organ powołał się na fakt, iż zobowiązany wprawdzie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, jednak jest właścicielem nieruchomości (KW ... w Sądzie Rejonowym w M.), na której należności Zakładu zostały zabezpieczone hipotecznie oraz właścicielem samochodu marki ... i współwłaścicielem samochodu marki ... – zatem posiada majątek, z którego można egzekwować należności. Zakład wyjaśnił, że w sprawie nie było prowadzone postępowanie, w wyniku którego nastąpiłoby oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzenie postępowania z przyczyn wskazanych przepisami art. 13 i 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze [Dz. U. z 2003 r. Nr 60 poz. 535 ze zm.], a wysokość nieopłaconych składek, od których naliczono odsetki objęte wnioskiem przekracza kwotę kosztów upomnienia postępowaniu egzekucyjnym. Organ dodał, że wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim, tak więc odpowiedzialność obejmuje jego majątek odrębny oraz majątek wspólny płatnika i jego małżonka i stwierdził, że małżonkowie G. posiadają majątek w postaci nieruchomości, wnioskodawca uzyskuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia, a żona pobiera świadczenie emerytalne, tak więc Zakład ma możliwość zaspokojenia wierzytelności w drodze postępowania egzekucyjnego z ujawnionego majątku. Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego złożonym przez stronę wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu decyzją z dnia ... października 2007 r. znak sprawy: ... wydaną na podstawie art. 83 ust. 4 u.s.u.s. utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia ... lipca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zobowiązany prowadząc działalność gospodarczą musiał mieć świadomość terminowego obowiązku opłacania składek na przedmiotowe ubezpieczenia. Powołał się na treść przepisów art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej i uznał, że sytuacja majątkowa i osobista strony nie dała podstaw do umorzenia należności składkowych. Prezes Zakładu wyjaśnił, że organ pierwszej instancji uwzględnił aktualną, skomplikowaną sytuację ekonomiczną strony i wziął pod uwagę fakt uzyskiwania przezeń wynagrodzenia z tytułu świadczonej pracy oraz posiadanie udziału we własności nieruchomości, co wyłączyło przesłankę pozwalającą na umorzenie należności składkowych, określoną w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. z uwagi na nie stwierdzenie ich całkowitej nieściągalności. Organ podkreślił, iż ustawodawca wziął pod uwagę trudności finansowe płatnika, wprowadzając dziesięcioletni okres przedawnienia należności z tytułu składek z dalszą możliwością jego przedłużenia w szczególności w przypadku prowadzenia egzekucji. Wskazał też na możliwość zawarcia z Zakładem - po spełnieniu przez stronę warunków wstępnych - układu ratalnego, pozwalającego na spłatę w tej formie należności składkowych w części finansowanej przez płatnika i rozplanowanie związanych z tym wydatków. Organ wyjaśnił, że zgodnie z postanowieniami art. 23 ust. 1 u.s.u.s. od nie opłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa [Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.], dalej: Ordynacja podatkowa, natomiast w świetle art. 28 ust. 4 u.s.u.s. składki oraz odsetki za zwłokę traktowane są łącznie, a umorzenie odsetek jest konsekwencją umorzenia składek, bowiem ustawodawca nie przewidział umorzenia samych składek lub samych odsetek. Brak możliwości dochodzenia składek niezależnie od odsetek wynika w ocenie Prezesa Zakładu nie tylko z przytoczonej na wstępie definicji ustawowej należności z tytułu składek, ale również z systemu rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne, określonego w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, wypłaconych zasiłków z ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego, zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych oraz kolejności zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze [Dz. U. z 1998 r., Nr 165, poz. 1197 z późn. zm.] oraz w przepisach Ordynacji podatkowej. Organ wskazał, że zgodnie z §21. 1 powyższego Rozporządzenia wpłaty składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne, dokonane przez płatnika składek po terminie określonym w ustawie, powinny obejmować również odsetki za zwłokę obliczone w wysokości i według zasad określonych przepisami Ordynacji podatkowej. Natomiast w przypadku gdy wpłata, o której mowa w ust. 1 nie uwzględnia odsetek za zwłokę, mimo jej dokonania po terminie określonym w ustawie, Zakład rozlicza dokonaną wpłatę proporcjonalnie na pokrycie kwoty zaległych składek oraz kwoty odsetek za zwłokę, w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości z tytułu składek do kwoty odsetek za zwłokę. Prezes Zakładu podkreślił, iż rozłożenie na raty może dotyczyć jedynie należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika składek i podniósł, powołując się na art. 24 ust. 3 u.s.u.s., że konieczność spłaty zadłużenia wobec innych niż Zakład podmiotów nie uzasadnia podjęcia decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek, Stwierdził, że wielu płatników pomimo trudnej sytuacji ekonomicznej wywiązuje się z nałożonego na nich przez ustawodawcę obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FGŚP. Organ zauważył, iż umorzenie należności składkowych ma charakter wyjątkowy i w świetle stanu faktycznego sprawy anulowanie zadłużenia byłoby nieuzasadnionym uprzywilejowaniem strony wobec innych płatników, co naruszyłoby zasadę równości wobec prawa. Prezes Zakładu dodał, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje rzeczywiście możliwość umarzania należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, do czego upoważnia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, a więc tylko składek na koncie osobistym. W skardze na powyższą decyzję L. G. wniósł o uchylenie tej decyzji, podnosząc naruszenie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej poprzez ich niezastosowanie mimo spełnienia ich przesłanek - pomimo tego, że za takim rozstrzygnięciem uznaniowym przemawia nie tylko zgromadzony materiał dowodowy, ale także zasady słuszności. Podniósł również zarzut naruszenia art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.], dalej: k.p.a. poprzez niezawarcie w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego, co doprowadziło do naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ drugiej instancji ponownego rozstrzygnięcia sprawy, analizę argumentów skarżącego przedstawionych zarówno w postępowaniu w pierwszej instancji jak i argumentów podniesionych po jego zakończeniu w złożonym odwołaniu. Precyzując podniesione zarzuty skarżący wskazał, że orzekające w sprawie organy w żaden sposób nie dokonały oceny przedłożonych przez skarżącego dokumentów i nie wskazały powodów, z jakich wydana została decyzja negatywna. Dodał, że uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się do ogólnikowych uwag pozbawionych odniesienia się do materiału dowodowego ani też pomijać argumentacji strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty faktyczne i prawne przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie bedąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podzielił bowiem poglądu prezentowanego w zaskarżonej decyzji, jakoby z art. 28 ust. 4 u.s.u.s. wynikał zakaz umarzania samych odsetek. Przepis ten stanowi, że umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Pod pojęciem "składek" należy rozumieć – zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 4 pkt 3 u.s.u.s. – składki na ubezpieczenia społeczne osób fizycznych podlegających chociaż jednemu z ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 1 ustawy, tj. ubezpieczeniu emerytalnemu, ubezpieczeniu rentowemu, ubezpieczeniu w razie choroby i macierzyństwa, ubezpieczeniu z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W przypadku zatem umorzenia powyższych składek z mocy prawa następuje również umorzenie należnych od nich odsetek za zwłokę. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, choć wprost ustawodawca w tym przedmiocie się nie wypowiada, że we wskazanej sytuacji odsetki ulegają umorzeniu w całości lub w takiej części, w jakiej zostały umorzone składki, czyli według zasady proporcjonalności. Analizowany przepis reguluje zatem i to w sposób automatyczny wyłącznie byt wtórnych – w stosunku do zaległych składek – należności pieniężnych, w tym odsetek, w przypadku, gdy te składki przestają istnieć, tj. gdy zostają umorzone. W żadnym razie przepis ten nie pozwala na sformułowanie tezy, iż jest on przeszkodą w umarzaniu samych odsetek. W istocie art. 28 ust. 4 u.s.u.s. nie reguluje bowiem zakresu przedmiotowego instytucji umorzenia, przewidzianej na gruncie przepisów u.s.u.s., lecz określa skutki, jakie wywołuje umorzenie składek, rozumianych jak wyżej (art. 4 pkt 3 ww. ustawy). Z kolei to, jakie należności mogą być umarzane i na jakich warunkach wynika z art. 28 ust. 1 – ust. 3b, art. 30 i art. 32 u.s.u.s. W kontekście rozpoznanej sprawy należy zatem zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek (podkreślenie Sądu) mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład. Należności z tytułu składek (podkreślenie Sądu) mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, o czym stanowi art. 28 ust. 2 u.s.u.s., która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. Natomiast w art. 24 ust. 2 u.s.u.s. wskazano, iż pojęciem "należności z tytułu składek" objęte są "składki oraz odsetki za zwłokę (podkreślenie Sądu), koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata". W takim stanie rzeczy stanowisko organu orzekającego odnośnie braku podstaw prawnych do umarzania samych odsetek za zwłokę jest wprost sprzeczne z normatywnym znaczeniem pojęcia "należności z tytułu składek", które zostało użyte w powołanych wyżej przepisach. Podstawa prawna do umarzania w całości lub w części samych odsetek za zwłokę od składek, w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.s.u.s., znajduje się więc w art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s. oraz, w przypadku składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Oczywiście przy stosowaniu wskazanych przepisów u.s.u.s. należy mieć na uwadze także treść art. 30, który wyłącza stosowanie art. 28 w stosunku do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, jak również art. 32 u.s.u.s., który z kolei do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie stosowania umorzeń nakazuje stosowanie odpowiednie przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne. Reasumując, art. 28 u.s.u.s. pozwala na umarzanie samych odsetek za zwłokę od wskazanych w nim składek, jak i od składek wskazanych w art. 32 u.s.u.s. Wnioskodawca ma przy tym we wskazanym wyżej zakresie pełną swobodę w wyborze należności, których umorzenia się domaga; może zatem domagać się umorzenia w całości lub w części niektórych tylko składek, samych odsetek, dodatkowej opłaty, kosztów upomnienia lub kosztów egzekucyjnych, może łączyć swoje żądania w ramach tych należności, przy czym jeśli umorzone zostaną składki to z mocy prawa umorzeniu ulegają również te należności z nimi związane, o których mowa w art. 28 ust. 4 u.s.u.s. (por. też wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 14 października 2004 r., sygn. akt III AUa 1581/03, LEX nr 147189). Skoro w niniejszej sprawie Prezes Zakładu błędnie przyjął, iż przepisy u.s.u.s. nie zawierają podstaw prawnych do umorzenia samych odsetek, a tego głównie dotyczyła rozpoznana sprawa, to tym samym ocena pozostałych naruszeń prawa zgłoszonych w skardze straciła rację bytu, jako że w istocie odnoszą się one do ustaleń organu, które poczynione zostały na błędnych założeniach normatywnych. W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezes Zakładu, przy uwzględnieniu przedstawionej wyżej oceny prawnej Sądu, zobowiązany będzie do przeprowadzenia ustaleń faktycznych właściwych i niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy umorzenia samych odsetek i oceny zasadności ich umorzenia w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne to przyznana organom administracji możliwość wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę a prawnie równowartościowych rozwiązań zgodnie z celami w ustawie określonymi (Z. Janowicz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1995, s. 270-271). Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w przedmiocie umorzenia należności oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć należności, to jednak decyzje wydane w tym trybie nie mogą być dowolne. Wymagają uzasadnienie odpowiadającego rygorom art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności zaś decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie realizować winno wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Z uwagi na powyższe i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 134 §1 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło