I OZ 491/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. i L. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 474/08 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi I. i L. F. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2008 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra I. z dnia [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że z konstrukcji art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania istnienia przesłanek, o których w nim mowa, a stanowiących zarazem podstawę do ewentualnego wstrzymania wykonania decyzji. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, jak wywodził dalej Sąd, powinien zawierać odrębne uzasadnienie, ponieważ sąd rozpoznając go nie dokonuje jednocześnie oceny zasadności skargi. Wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra nie został uzasadniony. Podnoszona przez skarżących okoliczność, że w wyniku wykonania decyzji zostaną pozbawieni jedynego źródła utrzymania nie przemawiała, w ocenie Sądu, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie powołali w złożonym wniosku istotnych okoliczności, albowiem nie określili, jak podkreślał Sąd, na jaką konkretnie szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może ich narażać wykonanie kwestionowanej decyzji. Postanowienie to zaskarżyli skarżący. W zażaleniu podkreślili, że na skutek wykonania decyzji zostaną pozbawieni jedynego źródła utrzymania, ponieważ nie będą mogli prowadzić w dalszym ciągu działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł podzielić przedstawionego w nim wywodu. Podkreślić trzeba, że art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., umożliwia sądowi wstrzymanie wykonania w całości lub w części kwestionowanego aktu administracyjnego lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualne wstrzymanie wykonania aktu zależy od wykazania przez stronę istnienia przesłanek z art. 61 § 3. W rozpoznawanej sprawie, Sąd uznał, że skarżący nie określili, na jaką konkretną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki wykonanie decyzji Ministra może ich narazić. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Skarżący w złożonej skardze zamieścili wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Całość jest na tyle przejrzysta, że nie wymagała konstruowania odrębnego uzasadnienia dla wniosku. Wniosek skarżących zawiera wyraźne wskazanie, w czym upatrują zagrożenia w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wskazali, że wykonanie tej decyzji, narazi ich na utratę jedynego źródła utrzymania, z uwagi na konieczność zaprzestania prowadzenia działalność gospodarczej. Takie okoliczności jak wskazali, mogą ich narazić na trudne do odwrócenia skutki. Nie do końca wynika z uzasadniania postanowienia Sądu I instancji, jakie oprócz tych informacji skarżący mieliby zamieścić w złożonym wniosku, skoro dla Sądu przy znajomości specyfiki ustawy w oparciu, o którą Minister wydał zaskarżoną decyzję wiadomym jest, że wykonanie decyzji może narazić skarżących na trudne do odwrócenia skutki. W sprawie skarżących główny problem koncentruje się zupełnie na innej materii. Zauważyć trzeba, że w myśl powoływanego już powyżej przepisu sąd administracyjny może, a nie musi wstrzymać wykonanie kwestionowanego aktu lub czynności. Decyzja zaskarżona przez skarżących została wydana na bazie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.). Stosownie do treści art. 17 ust. 2 tej ustawy, decyzji tego rodzaju nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przyjmując takie rozwiązanie ustawodawca uznał, że jest ono konieczne dla usprawnienia procesu inwestycyjnego budowy dróg. Wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na podstawie powołanego art. 17 cyt. ustawy byłoby, zatem działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyrażał swoje stanowisko co do tej kwestii m.in. w postanowieniu NSA z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt I OZ 707/07; postanowieniu NSA z dnia 10 września 2007 r., sygn. akt I OZ 659/07; postanowieniu NSA z dnia 30 marca 2007 r., sygn. akt I OZ 202/07 oraz postanowieniu NSA z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt I OZ 798/07, niepubl. W ramach wydanej decyzji na podstawie art. 17 powołanej ustawy nie zachodzi sytuacja pozbawienia skarżących prawa własności, zostaje jednak ograniczona możliwość dysponowania nieruchomością. Zajęcie jej następuje niemniej jednak za odpowiednim odszkodowaniem, co wynika z art. 12 ust. 4 i art. 18 ustawy. Zaskarżona decyzja uzyskała rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na szczególny charakter i ważny interes społeczny i gospodarczy, dotyczy ona, bowiem procesu inwestycyjnego budowy drogi krajowej. Zatem jej wstrzymanie byłoby istotnym zaburzeniem tegoż procesu i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który stał się podstawą wydania orzeczenia. Kolizja interesu indywidualnego z interesem społecznym, co ma miejsce w niniejszej sprawie, nie może przesądzać o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku skarżących. Godzi się zauważyć, że wynikłe skarżącym szkody z wykonania decyzji podlegają uwzględnieniu w trybie art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.