IV SA/Wa 364/08

WyrokWSA w Warszawie2008-05-06

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Marian Wolanin, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana na rzecz osoby fizycznej, która nie jest stroną postępowania (w sytuacji gdy stroną jest osoba prawna), jest dotknięta wadą nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do osoby fizycznej, która nie jest stroną postępowania (w sytuacji gdy stroną jest osoba prawna), jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W przypadku spółki prawa handlowego, stroną postępowania jest sama spółka jako osoba prawna, a nie jej zarząd czy prezes.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną za usunięcie drzew bez zezwolenia. Pierwsza decyzja została wydana na Prezesa Zarządu spółki, który nie był stroną postępowania. Organ I instancji, działając w trybie samokontroli (art. 132 k.p.a.), uchylił swoją decyzję i wydał nową, ponownie nakładając karę na spółkę, ale nie uwzględnił wszystkich zarzutów odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej kary, korygując jedynie jej wysokość. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] listopada 2007 r. i decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] października 2007 r. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Asesor WSA Marian Wolanin, Asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008 roku sprawy ze skargi "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) grudnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie kary za usunięcie drzew 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta miasta W. nr (...) z dnia (...) listopada 2007 roku, 2. stwierdza nieważność decyzji Prezydenta miasta W. nr (...) z dnia (...) października 2007 roku, 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 5100 (pięć tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 roku Prezydent W. wymierzył L. A. Prezesowi Zarządu P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. administracyjną karę pieniężną w wysokości 72.702,57 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 17 sztuk drzew z terenu zieleńca (dz. nr [...] z obrębu [...]) przed blokiem przy ul. [...] nr [...] w W. Od powyższej decyzji odwołała się "P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., podnosząc między innymi, że posiadaczem przedmiotowej nieruchomości jest nie L. A., lecz P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w związku z czym, to Spółka, a nie reprezentujący ją Prezes Zarządu, może ewentualnie zostać ukarana. Ponadto, wskazano, iż zgodnie z brzmieniem art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Organu administracji winien zatem zbadać, czy doszło do usunięcia drzewa, a jeśli tak, to czy do jego usunięcia było wymagane zezwolenie. Inaczej mówiąc, organ ten powinien ocenić, czy obiekt, który uległ usunięciu był drzewem w rozumieniu przepisów prawa. Zdaniem skarżącej Spółki, ocena czy przeprowadzone usunięcie obejmowało drzewa wymaga od podmiotu dokonującego takiej oceny wiedzy specjalistycznej - w powyższym wypadku z zakresu dendrologii. Z treści sporządzonego w sprawie protokołu wynika, zaś że oględzin w dniu 30 sierpnia 2007 r. dokonał pracownik Wydziału Ochrony Środowiska [...] Urzędu W. Brak jest natomiast w nim informacji czy osoba ta dysponuje wskazaną wiedzą specjalistyczną niezbędną do oceny dokonanego usunięcia drzew i zakwalifikowania danej rośliny, jako drzewo. Nadto, organ wykonał zdjęcia samych pni, natomiast w ogóle nie ustalił, jak wyglądały obiekty usunięte przed ścięciem, a co za tym idzie, czy mogą w ogóle być traktowane, jako drzewa. Brak w tym zakresie szczegółowych rozważań w treści uzasadnienia decyzji administracyjnej. Ponadto, ocena przez orzekający organ zgromadzonego w powyższej sprawie materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu tego materiału, co oznacza, że organ nie może w tej analizie pominąć jakiegokolwiek dowodu. W sytuacji więc gdy sam organ nie dysponuje specjalistyczną wiedzą w zakresie klasyfikacji drzew winien w tym zakresie powołać biegłego. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007 roku Prezydent W., na podstawie art. 132 k.p.a, uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] października 2007 roku i wymierzył P. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. administracyjną karę pieniężną w wysokości 72.702,57 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 17 sztuk drzew z terenu zieleńca (dz. nr [...] z obrębu [...]) przed blokiem przy ul. [...] nr [...] w W. Od powyższej decyzji odwołała się P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., zarzucając, iż decyzja wydana została z naruszeniem art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody oraz art. 132, 133 i 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu Spółka podniosła w szczególności, że wydając decyzję w trybie art. 132 k.p.a, organ zobowiązany był uwzględnić wszystkie zarzuty podniesione przez skarżącego, tymczasem w rozpoznawanej sprawie uchybił temu obowiązkowi. Uznając zasadność odwołania organ zgodził się jedynie z jednym z zawartych w nim zarzutów, iż stroną postępowania jest spółka P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Nie uwzględnił zaś pozostałych zarzutów w tym naruszenia art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W odwołaniu podniesiono ponownie, iż z akt sprawy nie wynika, czy osoba, która dokonała kontroli i sporządziła protokół posiada wiedzę specjalistyczną konieczną do oceny dokonanego usunięcia drzew i zakwalifikowania danej rośliny jako drzewo. Wskazano także, iż organ I instancji nie ustalił, jak wyglądały usunięte obiekty przed ścięciem i czy mogą one być w ogóle traktowane jako drzewa. Zarzucono również, iż organ I instancji powinien był powołać biegłego dla oceny ww. okoliczności. W ocenie bowiem skarżącego grochodrzew nie jest uznawany za drzewo a zatem jego wycięcie nie wymagało uzyskania stosownych pozwoleń. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wysokości administracyjnej kary pieniężnej i w tym zakresie orzekło co do istoty w ten sposób, że wymierzyło P. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. administracyjną karę pieniężną w wysokości 70.133,62 zł (słownie: siedemdziesiąt tysięcy sto trzydzieści trzy złote sześćdziesiąt dwa grosze) oraz na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż rozstrzygnięcia organów administracji powinny opierać się na przepisach prawa, w szczególności przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a także - jak w niniejszej sprawie - na przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.). Stosownie do przepisu art. 83 ww. ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Tryb nakładania administracyjnych kar pieniężnych określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 roku w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229). Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, administracyjną karę pieniężną nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa krzewu bez wymaganego zezwolenia (...) oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół. Wydając decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej, uwzględnia się ustalenia zawarte w protokole. W przedmiotowej sprawie, po powzięciu telefonicznej wiadomości o wycięciu drzew, przedstawiciel organu I instancji dokonał w obecności przedstawicieli P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. - zarządcy przedmiotowej nieruchomości, oględzin ww. terenu. Z oględzin drzew sporządzono protokół. Ponadto, organ I instancji uzyskał pisemne oświadczenie od osób, które dokonały na podstawie zawartej z P. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. umowy o świadczenie usług ogrodniczych, usunięcia przedmiotowych drzew. W toku postępowania dowodowego organ I instancji ustalił, że dokonano nielegalnego (tj. bez wymaganego prawem zezwolenia) wycięcia 17 sztuk drzew. W oparciu o powołane wyżej przepisy organ I instancji ustalił rodzaje i gatunki drzew oraz obliczył obwód ich pnia, a następnie obliczył (stosując określone w ww. rozporządzeniu w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew stawki i współczynniki, oraz wytyczne z ustawy o ochronie przyrody) wysokość administracyjnej kary pieniężnej. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie. Jedynie w przypadku jednego drzewa - klonu zwyczajnego o obwodzie pnia 22 cm, organ I instancji zastosował niewłaściwy współczynnik różnicujący stawki w zależności od obwodu pnia drzewa. Przy obwodzie klonu zwyczajnego nieprzekraczającym 25 cm zastosowanie ma bowiem współczynnik 1,00, tymczasem organ I instancji zastosował błędnie współczynnik 1,51. Spowodowało to w konsekwencji ustalenie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości wyższej (tj. 72.702,57 zł), niż należna (tj. 70.133,62 zł). Zarzuty skarżącej nie są, w ocenie Kolegium, zasadne. Z akt sprawy wynika, że osoba sporządzająca protokół oględzin drzew i dokonująca innych czynności w ramach przedmiotowego postępowania posiada odpowiednie wykształcenie i uprawnienia umożliwiające dokonanie prawidłowej oceny i klasyfikacji usuwanych drzew. Stąd nie jest uzasadnione powoływanie biegłego (jak tego żąda skarżąca) do sklasyfikowania usuniętych bez zezwolenia drzew. Kolegium nie dopatrzyło się wad w sklasyfikowaniu roślin jako drzewa. Wbrew twierdzeniom skarżącej grochodrzew jest drzewem, na którego wycięcie wymagane jest zezwolenie. Wynika to w szczególności z ww. rozporządzenia w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew. Wobec powyższego zarzut skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., żądając jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2007r. oraz z dnia [...] października 2007r. Powyższym decyzjom skarżąca Spółka zarzuciła, iż wydane one zostały z naruszeniem art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, oraz art. 7, 77, 107 § 3 i 132 oraz 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła między innymi, iż wprawdzie Prezydenta W., działając na podstawie art. 132 k.p.a., uchylił w całości decyzję własną Nr [...] z dnia [...] października 2007 r. i orzekł o wymierzeniu "P." Sp. z o.o. użytkownikowi działek ewidencyjnych numer [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 17 szt. drzew z terenu zieleńca, jednak organ ten uznał zasadność odwołania w ten sposób, że zgodził się jedynie jednym z zarzutów w nim zawartym, iż stroną postępowania administracyjnego jest "P." Sp. z o.o. a nie Prezes tej Spółki. Prezydent W. nie uwzględnił natomiast zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procesowych (art. 7 i art. 77 k.p.a.) dotyczących niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Nie uwzględnił również wniosku o powołanie biegłego z zakresu dendrologii, oraz nie odniósł się do stanowiska strony, iż grochodrzew w wyciętej wielkości nie jest uznawany za drzewo, a zatem jego wycięcie nie wymaga uzyskania stosownych pozwoleń. Zarzuty te miały zaś wykazać brak podstaw do nałożenia kary pieniężnej. W ocenie skarżącego Prezydent W., naruszył art. 132 § 1 k.p.a., gdyż uznał tylko częściowo odwołanie. Powyższe obligowało go zaś do przekazania odwołania wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Nie czyniąc tego w okolicznościach niniejszej sprawy, organ dopuścił się naruszenia właściwości organu odwoławczego, co powoduje nieważność decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto strona skarżąca wskazała, iż organ ten dopuścił się także naruszenia art. 133 k.p.a., zgodnie z którym , obowiązany był przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie organ uchybił zaś w/w terminowi. Skarżący wskazał, iż powyższe zarzutu podniósł w odwołaniu, od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2007 r., jednak Kolegium w swojej decyzji w ogóle nie ustosunkowało się do nich, tylko skupiło się na ocenie tego, czy zasadnie została wymierzona administracyjna kara pieniężna. Kolegium zaniechało zatem w ocenie skarżącego zbadania prawnej zasadności w/w zarzutu, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.. Uchybienie to zdaniem skarżącego nie może zatem zostać prawnie obojętne, bowiem zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 132 k.p.a. i w konsekwencji art. 133 k.p.a. nie jest pozbawiony racji prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie . Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części p.p.s.a), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do treści art. 135 p.p.s.a Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja, jak również wydane w sprawie decyzje Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] listopada 2007r i Nr [...] z dnia [...] października 2007r. zawierają wadę skutkującą koniecznością stwierdzenia ich nieważności. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że decyzja Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] listopada 2007r., wydana została w trybie art. 132 k.p.a. W ramach przeprowadzonej przez organ I instancji samokontroli decyzją tą Prezydent W. zgodnie z żądaniem strony skarżącej, zawartym w odwołaniu od decyzji nr [...] z dnia [...] października 2007r., zmienił stronę postępowania i adresata decyzji wpisując w miejsce L. A. Spółkę P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Stosownie do treści art. 132 k.p.a., jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Powyższe uregulowanie stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania. Od nowej decyzji służy stronom odwołanie. Przesłanka materialna samokontroli w postępowaniu odwoławczym przybiera postać uznania przez organ I instancji, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie. Ustalenie jej zaistnienia wymaga ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem decyzji nieostatecznej, a następnie zestawienia ponownego rozstrzygnięcia z żądaniem strony. Należy więc przestrzegać tożsamości sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji i zestawić ją z żądaniami (zarzutami, wnioskami) odwołującej się strony. Z odwołania skarżącej Spółki od decyzji organu pierwszej instancji Nr [...] z dnia [...] października 2007r. wynika jednak, iż wnosiła ona nie tylko o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na błędne oznaczenie strony, a zarazem adresata decyzji, ale również podnosiła ona zarzuty natury proceduralnej dotyczące niewłaściwego przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego, w szczególności niewyjaśnienia przez ten organ, czy grochodrzew posiadający parametry takie jak wycięty w niniejszej sprawie winien być uznawany za drzewo, a w konsekwencji, czy jego wycięcie wymaga uzyskania stosownych pozwoleń. Ponadto domagano się powołania biegłego z zakresu dendrologii. Tymczasem Prezydent W. uchylił wprawdzie zaskarżoną decyzję w całości, ale odniósł się i uwzględnił jedynie jeden z zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, a mianowicie dokonał zmiany adresata decyzji, co oznacza, że nie uwzględnił w całości odwołania. Wskazać zatem należy, iż częściowe ustosunkowanie się i zmiana przez organ I instancji decyzji, od której strona wniosła odwołanie zgłaszając także inne wnioski zmierzające do definitywnego zakończenia sprawy, nie mieści się w uprawnieniach określonych w art. 132 § 1 k.p.a. W myśl orzecznictwa sądowego, tym postępowaniu organ pierwszej instancji podejmuje następujące czynności procesowe: zawiadamia strony o wniesieniu odwołania, następnie ustala czy może skonsumować kompetencję do samokontroli decyzji - ustala zatem łączne wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 132 § 1 k.p.a. W ramach samokontroli decyzji organ administracji najpierw musi dokonać kontroli własnego postępowania, jakie przeprowadził przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Powinien zatem ponownie rozpoznać sprawę i ustalić, czy stanowisko zajęte poprzednio w danej sprawie może być zmienione czy nie. W kolejnej fazie powinien skonfrontować to swoje stanowisko z żądaniem stron wyrażonym w odwołaniu. Jeżeli organ ustali, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, czyli że żądanie strony jest uzasadnione w całości, to jest on wówczas uprawiony do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 132 § 1 k.p.a. Organ nie może wzruszyć własnej decyzji jeżeli żądanie strony jest uzasadnione tylko w części - sprzeciwia się temu konstrukcja przepisu art. 132 § 1 i 2 k.p.a. Jeżeli organ uzna, że odwołanie, jego zdaniem, nie jest uzasadnione, to mimo że wniosły je wszystkie strony, nie ma on prawa zmienić lub uchylić własnej decyzji w ramach samokontroli, bowiem przesłanki z art. 132 § 1 i 2 k.p.a. nie zostały spełnione. Powinien wówczas w terminie 7 dni przekazać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi II instancji, (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2184/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 1985 r. sygn. akt III SA 119/85, ONSA 1985 r., nr 1,poz. 16). Samokontroli w trybie art. 132 k.p.a organ administracji publicznej może zatem dokonać jedynie w sytuacji gdy uzna, iż żądanie strony jest uzasadnione w całości. Tylko wówczas organ kompetentny jest do wydania nowej decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 418/97, LEX nr 34174). "Częściowa zmiana przez organ I instancji decyzji, od której strona wniosła odwołanie, zaskarżając ją w całości, nie mieści się w uprawnieniach określonych w art. 132 § 1 k.p.a. i narusza właściwość organu odwoławczego, powodując nieważność decyzji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a." (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 1982 r. sygn. akt II SA 1428/82). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż decyzja Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] listopada 2007r, a w konsekwencji także wydana w następstwie rozpoznania wniesionego od niej odwołania decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007r. wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 132 § 1 k.p.a skutkującym koniecznością stwierdzenia ich nieważności z przyczyny określonej w art. 156§1 pkt. 1 k.p.a. W celu końcowego załatwienia niniejszej sprawy w sposób zgodny z przepisami prawa, Sąd uznał, iż istnieje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego, jako obarczonej wadą nieważności również decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] października 2007r. orzekającej o wymierzeniu L. A. Prezesowi Zarządu P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. administracyjną karę pieniężną w wysokości 72.702,57 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 17 sztuk drzew z terenu zieleńca (dz. nr [...] z obrębu [...]) przed blokiem przy ul. [...] nr [...] w W. Jak słusznie bowiem podnosi strona skarżąca decyzja ta została skierowana do osoby nie będącej stroną niniejszego postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje bowiem, iż jej adresatem winna być Spółka P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zgodnie bowiem ze znajdującym zastosowanie w sprawie art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U Nr 92 poz. 880) opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ponosi posiadacz nieruchomości. Posiadaczem nieruchomości, na których dokonano wycięcia drzew w niniejszej sprawie była zaś Spółka P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. W świetle z art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz, U Nr 94 poz. 1037 ze zm.) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji z chwilą wpisu do rejestru staje się spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i uzyskuje osobowość prawną. Spółka P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wpisana jest do rejestru przedsiębiorców Nr KRS [...], a zatem nie ulega wątpliwości, iż jako spółka kapitałowa posiada ona osobowość prawą. Stosownie zaś do treści art. 29 k.p.a stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o podstawowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne -również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. W warunkach niniejszej sprawy stroną postępowania jest zatem Spółka P. Sp. z o.o z siedzibą w W., i to ona jako posiadacz nieruchomości na której dokonano w ocenie organu, bez wymaganego zezwolenia ścięcia drzew, a nie prezes jej zarządu winna być uznana przez organ I instancji za adresata decyzji nr [...] z dnia [...] października 2007r., Okoliczność, iż zarząd niniejszej spółki jest jednoosobowy, a zatem de facto prezes Zarządu kieruje jej działalnością oraz reprezentuje ją na zewnątrz, w żadnym razie nie zmienia faktu, iż podmiotem występującym w obrocie publicznoprawnym jak i w stosunkach cywilnoprawnych jest wyłącznie ww. Spółka jako osoba prawna. Wynikają z tego określone konsekwencje, a w tym i takie, że podmiotem praw i obowiązków jest spółka, a nie Zarząd będący jej organem. Stąd też adresatem wszelkich nakazów i zakazów, kar wraz z obowiązkiem ich wykonania może być osoba prawna, a nie jej pełnomocnicy względnie jej organy. Wskazanie jako adresata decyzji zarządu Spółki, jak również skierowanie do niego decyzji jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie i powoduje, że taka decyzja jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a (por. wyrok NSA z 10.XI.1992 r., VS 494/92, ONSA 1993 Nr 4, poz. 102, wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 538/97). Z powyższych względów uznać należy, iż że skierowanie przez Prezydenta W. decyzji z dnia [...] października 2007r. do Prezesa Zarządu Spółki P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - i oznaczenie tej osoby, jako strony postępowania (zamiast osoby prawnej) oraz nałożenie na nią administracyjnej kary pieniężnej, jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną. W konsekwencji powoduje to, że decyzja ta jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Należy dodać, że nałożenie określonych obowiązków na organy osoby prawnej byłoby dopuszczalne jedynie w razie wyraźnego upoważnienia ustawowego. Takiego upoważnienia brak jest w przepisach ustawy o ochronie przyrody. Przepis art. 84 ust. 1 tej ustawy, dopuszcza nałożenie obowiązku ponoszenia opłat (kar) na posiadacza nieruchomości. Zastosowanie więc mają przepisy art. 28 i 29 k.p.a dotyczące stron postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w pkt. 1 i 2 wyroku. Wobec uwzględnienia skargi sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a., orzekł w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji, stwierdzając, iż nie podlega ona wykonaniu. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło