II SA/Ol 158/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego - oddala skargę. Komendant Powiatowy Policji "[...]" decyzją z dnia "[...]", wydaną na podstawie art. 94 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468), odmówił J.R. przyznania pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. W uzasadnieniu Komendant wyjaśnił, że zasady przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego określone zostały w § 3 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia. W myśl tego przepisu do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się o dom jednorodzinny lub lokal mieszkalny przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że właścicielem domu jednorodzinnego jest wyłącznie M.R. – mąż wnioskodawczyni a w dacie zakupu tego domu przez M.R., tj. 6 czerwca 2007 r., nie istniała między nim a wnioskodawczynią wspólność majątkowa, która powstała dopiero w dniu 6 października 2007 r. (z chwilą zawarcia związku małżeńskiego). W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu J.R. podniosła, że dnia 25 maja 2007 r. wraz z M.R. zawarła umowę kredytową na zakup przedmiotowej nieruchomości. Wprawdzie zgodnie z treścią aktu notarialnego właścicielem jest wyłącznie jej mąż, to jednak po zawarciu związku małżeńskiego ma ona równe prawa do tej nieruchomości. Dodała, że świadomie poddała się egzekucji do kwoty 134.921,33 CHF ponieważ bank udzielił kredytu na zakup przedmiotowego domu jednorodzinnego jej i M.R., który sam nie uzyskałby niezbędnej kwoty. Komendant Wojewódzki Policji "[...]" decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że w myśl przepisów art. 88 i art. 94 ustawy o Policji prawo do lokalu mieszkalnego oraz pomoc finansowa na jego uzyskanie przysługuje wyłącznie policjantowi w służbie stałej, który nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Przedmiotowy dom jednorodzinny został zakupiony przez M.R. w dniu 6 czerwca 2007 r., przed zawarciem związku małżeńskiego z odwołującą się. Nie stanowi zatem majątku wspólnego małżonków. Tym samym nie został spełniony warunek uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przez stronę. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości przyznania takiej pomocy w innym przypadku niż małżeńska wspólność majątkowa. W złożonej na tę decyzję skardze J.R. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe i wypłatę należnej kwoty wraz z odsetkami od dnia złożenia wniosku. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jest współkredytobiorcą kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup domu jednorodzinnego, która to kwota została przelana na rachunek bankowy sprzedawców. Stwierdziła, że w przypadku samodzielnego ubiegania się o kredyt, mąż nie uzyskałby kwoty niezbędnej do zakupu tej nieruchomości. Skarżąca podniosła, że nakłady z tytułu zakupu domu jednorodzinnego będzie ponosiła wraz z mężem do 2037 r., zaś uzyskanie wnioskowanej pomocy finansowej pozwoli jej w niewielkim stopniu na spłatę zaciągniętego kredytu. Zdaniem skarżącej organy obu instancji powinny były uwzględnić, że do dnia zawarcia umowy kredytowej nie miała ona zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i przysługiwało jej prawo do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na jego uzyskanie. Zaciągnięty kredyt pozwolił na zaspokojenie tej potrzeby. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Stwierdził w uzasadnieniu, że stosownie do art. 33 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej. Przedmiotowa nieruchomość należy zatem do majątku osobistego męża skarżącej i tym samym nie posiada ona prawa do tej nieruchomości. Inne stanowisko skutkowałoby udzieleniem pomocy resortowej osobie nie związanej z Policją, co jest możliwe wyłącznie w przypadku nabycia lokalu mieszkalnego wraz z małżonkiem. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w stanie faktycznym sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja taka zgodna jest z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. W dniu 25 maja 2007 r. skarżąca i M.R. zawarli umowę o kredyt mieszkaniowy z przeznaczeniem na finansowanie kosztów nabycia nieruchomości "[...]". Umową z dnia z dnia 6 czerwca 2007 r. zawartą w formie aktu notarialnego M.R. nabył na własność przedmiotową nieruchomość. Z treści tego aktu nie wynika, aby działał również jako pełnomocnik skarżącej. Następnie w dniu 6 października 2007 r. skarżąca i M.R. zawarli związek małżeński. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest czy w opisanym wyżej stanie faktycznym skarżącej przysługuje pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Ustawodawca nie zastrzegł wprost w cytowanej normie, że powyższe świadczenie uzależnione jest od charakteru stosunków własnościowych dotyczących lokalu mieszkalnego, jednakże wykładnia systemowa i celowościowa art. 94 ust. 1 ustawy o Policji pozwala na stwierdzenie, że pomoc finansowa przysługuje wyłącznie, w przypadku gdy to policjant nabył lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) na własność lub wraz z małżonkiem - do majątku wspólnego. Taka wykładnia prezentowana jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. w wyroku z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1145/04 (Lex 165743) i z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1133/04, niepublikowany. W myśl bowiem art. 88 ust. 1 powołanej wyżej ustawy policjant w służbie stałej ma prawo do lokalu mieszkalnego dla siebie i członków swojej rodziny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Nie budzi wątpliwości, że celem pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, jest realizacja tego prawa. Zatem pomoc ta przysługuje tylko policjantowi a nie osobie spoza służby. Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie jest właścicielką przedmiotowej nieruchomości, ani też nieruchomość ta nie stanowi majątku wspólnego małżonków. Zgodnie bowiem z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) dopiero z chwilą zawarcia małżeństwa powstała między skarżącą a M.R. wspólność majątkowa, obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Do majątku osobistego męża skarżącej należy przedmiotowa nieruchomość nabyta przed powstaniem wspólności ustawowej (art. 33 pkt 1 Kro). Bez znaczenia w stanie faktycznym sprawy jest okoliczność, iż z uwagi na dochód przyszłego małżonka konieczne było współkredytowanie przez skarżącą zakupu przedmiotowego domu jednorodzinnego i w konsekwencji ponoszenie także przez nią kosztów z tytułu spłaty kredytu mieszkaniowego. Jak już wyżej wskazano tylko policjantowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na jego uzyskanie. Skarżąca natomiast nie nabyła powyższej nieruchomości, a fakt, iż zobowiązała się do współfinansowania zakupu domu jednorodzinnego przez przyszłego męża nie rodzi uprawnień do żądania od organów Policji przyznania pomocy finansowej. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 18 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 743/98 (LEX nr 45876), sygn. akt SA 749/98 (LEX nr 45877) i z dnia 25 kwietnia 1997 r. sygn. akt I SA 4/96, (ONSA 1998/2/53) określenie "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego", jest pojęciem szerokim i odnosi się także do przypadków udzielania pomocy na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta. Jednakże w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie jest właścicielką przedmiotowej nieruchomości ani nie jest to majątek wspólny małżonków. Okoliczność ta wyklucza możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzji i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze żądania przyznania przez Sąd pomocy finansowej, wskazać należy, że sąd administracyjny nie orzeka co do meritum sprawy w zakresie stanowiącym przedmiot postępowania administracyjnego, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia zgodności z przepisami postępowania administracyjnego i prawa materialnego, według stanu faktycznego i prawnego z daty jego podjęcia. Sąd ten nie jest bowiem organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym, lecz jest wyposażony w uprawnienia o charakterze kasacyjnym w stosunku do orzeczeń zapadłych w tym postępowaniu. Jeżeli stwierdzi, że zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej są niezgodne z prawem, to orzeka o pozbawieniu mocy obowiązującej zaskarżonego aktu lub czynności. Nie ma natomiast kompetencji do orzekania o przyznaniu pomocy finansowej. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).