I SA/Go 1150/07
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-05-07
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT może być zakwestionowane w sytuacji, gdy faktury dokumentujące nabycie towarów i usług zostały wystawione przez podmioty nieistniejące, nieuprawnione do ich wystawienia, lub gdy transakcje udokumentowane fakturami nie zostały faktycznie dokonane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły skarżącej spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT. Prawo to nie jest bezwzględne i podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa materialnego, w tym § 50 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Faktury wystawione przez podmioty nieistniejące, nieuprawnione do ich wystawienia, lub dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Skarżąca spółka cywilna "L-R" przyjęła do odliczenia podatek VAT naliczony wynikający z faktur wystawionych przez różne podmioty za złomowane monolity katalityczne i inne materiały. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, wskazując na nieistnienie niektórych wystawców faktur, nieuprawnienie innych do ich wystawienia, a także na fakt, że udokumentowane transakcje nie zostały faktycznie dokonane. Po postępowaniach przed organami pierwszej i drugiej instancji, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i rozporządzenia VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi "L-R" Spółka cywilna J.K., A.K., E.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2001r. oddala skargę.
Skarżąca - "LR" J.K., A.K., E.W. spółka cywilna (zwana dalej: spółką lub skarżącą) przyjęła do odliczenia w maju 2001r.podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez PW P L.O. za złomowane monolity katalityczne. W wyniku przeprowadzonej w firmie PW P kontroli krzyżowej ustalono, że w okresie od marca do lipca 2001r. Skarżąca była jedynym kontrahentem PW P. L.O. oświadczyła, że w całym okresie współpracy sprzedała Skarżącej ok. stu katalizatorów , w przeliczeniu 1 katalizator – 1kg, czyli 100 kg. L.O. oświadczyła również, że nigdy nie sprzedała Skarżącej takiej ilości katalizatorów, jaka wynika z wystawionych faktur. Same faktury wystawiała pod dyktando właścicieli skarżącej spółki.
Wskazując na powyższe okoliczności organ I instancji uznał, że naruszone zostały przepisy § 50 ust.4 pkt 5 lit a rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. nr 109, poz. 1245 ze zm. ) zwanego dalej rozporządzeniem, który określa, że w przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zastały dokonane, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku naliczonego.
W trakcie kontroli ustalono również, iż Skarżąca przyjęła do obniżenia podatku należnego podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez Towarzystwo Handlu W sp. z o.o.. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że nie istnieje wskazana na fakturach oraz brak jest w bazie danych Urzędu Skarbowego jakichkolwiek informacji dotyczących Spółki W.
Organ podatkowy I instancji uznał, iż naruszony został § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia, zgodnie z którym, w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Organ podatkowy I instancji zakwestionował również prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez P.J., [...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że P.J. dokonał zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług w dniu [...] maja 2001 r. , natomiast faktura wystawiona została przed dniem rejestracji. Zgodnie z § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieuprawniony, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Organ I instancji decyzją z [...] października 2002 r. określił kwotę zwrotu na rachunek bankowy za maj 2001 r. w wysokości 14.961,00 zł, kwotę zaległości podatkowej w wysokości 13.176,00 zł, kwotę odsetek od zaległości na dzień wydania decyzji w wysokości 4.819,50 zł, kwotę różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 0 zł oraz ustalając dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 5.608,00 zł.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w części, w której wymiar podatku, odsetek i dodatkowego zobowiązania podatkowego wynika z faktu nie uznania odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez TH W i PW P.
Skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja narusza art. 121 § 1, 122, 123 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej oraz § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a, pkt 2 i ust. 6 rozporządzenia przez ich błędną interpretację i bezpodstawne zastosowanie.
Organ II instancji decyzją z [...] listopada 2006 r. uznał część zarzutów za zasadne i uchylił decyzje organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że całość postępowania dowodowego winna wykazać, czy zakwestionowane transakcje miały miejsce czy nie. Wskazane byłoby ilościowe rozliczenie sprzedanych i zakupionych katalizatorów w skali rocznej z uwzględnieniem stanów remanentowych za 2001 r.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy odnośnie PW P należy przeprowadzić analizę poszczególnych dowodów, ponieważ część z nich podważa zeznania L.K., np. kwestia sprzedaży złomu metalowego dla p. W. po rozwiązaniu współpracy ze Skarżącą.
Organ odwoławczy wskazał również, że z materiału dowodowego wynika, iż w miesiącu maju PUHT J.J. i PUHT P A.H. wystawili faktury na rzecz Skarżącej. Organ I instancji powinien zająć jednoznaczne stanowisko co do prawa odliczenia podatku naliczonego wystawionego przez te podmioty.
Po przeprowadzeniu wskazanych przez organ odwoławczy czynności oraz po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że I sp. z o. o. wystawiała faktury VAT dla m. in. PUHT J.J. oraz PUHT P A.H. za usługi montażu, demontażu, regeneracji, piaskowania, malowania złomu kolejowego użytkowego, części kolejowych staroużytecznych oraz za złom użytkowy kolejowy, złom ceramiki katalitycznej, katalizatory, układy wydechowe, blachę kawałkową, które nie potwierdzają faktycznie przeprowadzonych transakcji sprzedaży materiałów i usług. Tym samym wskazane podmioty nie przeprowadzały rzeczywistych transakcji sprzedaży złomu użytkowego, złomu ceramiki katalitycznej oraz układów wydechowych na rzecz Skarżącej, wystawiano jedynie faktury.
Organ podatkowy I instancji decyzją z [...] sierpnia 2007 r. określił kwotę zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 7.890,00 zł, kwotę podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 0 zł oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za maj 2001 r.
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając w nim naruszenie art. 121, art. 122, art. 130 § 3, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 123 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 190 Ordynacji podatkowej, a także błędne zastosowanie § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia VAT.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] października 2007 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia kwoty zwrotu na rachunek bankowy podatnika i orzekł za maj 2001 r. tę kwotę w wysokości 16.875,00 zł. W pozostałej części (cyt.) "pozostawił zaskarżoną decyzję bez zmian".
Skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosła o jego uchylenie w części w jakiej organ odwoławczy nie uznał prawa skarżącej do odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez J.J. i A.H., co miało wpływ na ustalenie niższej niż zadeklarowanej kwoty zwrotu podatku VAT na rachunek bankowy. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu:
1. naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych i niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
2. naruszenie art. 123 § 1 w zw. z art. 188 i art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej - przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności odmowę przesłuchania świadka – W.A.;
3. naruszenie art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej - przez tendencyjną i nieobiektywną ocenę materiału dowodowego sprawy, a w szczególności zeznań świadków, którzy potwierdzili występowanie zużytych katalizatorów i tłumików samochodowych na terenie posesji oraz przez traktowanie materiału dowodowego w sposób instrumentalny i wybiórczy, tak aby uzasadnić tezę o pozorności transakcji;
4. naruszenie art. 122 w zw. z art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej - przez niewyłącznie, na wniosek podatnika, pracownika organu od udziału w postępowaniu podatkowym, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
5. naruszenie § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" i "c" rozporządzenia VAT przez bezpodstawne zastosowanie ich w niniejszej sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezpodstawna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów, w tym wypadku decyzji administracyjnej, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego.
Stosownie natomiast do art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie oparte zostało przez organy podatkowe o prawidłowo sformułowaną podstawę faktyczną. Zastrzeżeń nie budzi również ani przyjęta wykładnia, ani sposób zastosowanie materialnego prawa podatkowego.
Art. 19 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r. ustanawiał zasadnicze prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną (zasada neutralności podatku dla podatnika).
Co w sprawie nie budzi wątpliwości, Skarżąca spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej prowadziła działalności podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a zatem co do zasady podatek naliczony wynikający z faktur (dokumentów celnych) dokumentujących nabycie towarów i usług związanych ze sprzedażą podlegał odliczeniu od podatku należnego z tytułu sprzedaży towarów i usług. Z istoty jednak podatku od towarów i usług wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest bezwzględne. Można stwierdzić, że jest ono, a ściślej mówiąc, było na gruncie ustawy o VAT z 1993 r., obwarowane spełnieniem szczególnych wymogów natury materialnej i formalnej.
Przywołany przepis art. 19 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter ogólny, zaś szczegółowe zasady dokumentowania transakcji na potrzeby rozliczenia podatku od towarów i usług w czerwcu 2001 roku - czyli w okresie rozliczeniowym, którego dotyczy zaskarżona decyzja regulowało przywołane już wcześniej rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (rozporządzenia VAT).
Zgodnie z § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia VAT nie stanowi podstawy do odliczenia podatku faktura wystawiona przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur VAT lub faktur korygujących.
W § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia VAT mowa jest natomiast, iż nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego faktury i dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane. Powyższe regulacje nie mają jednak charakteru samoistnego. Przepisy te należy bowiem odczytywać łącznie z przepisami ustawy VAT jako próbę "doprecyzowania" zasady z niej wynikającej gdyż przewidziane w rozporządzeniu wspomniane przesłanki negatywne prawa do odliczenia podatku dawały się niewątpliwie wyinterpretować z art. 19 ust. 1 ustawy (por. np. wyr. TK z dnia 16 czerwca 1998 r. U 9/97).
Trzeba też przyjąć, iż z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT oraz § 50 rozporządzenia VAT wynikała dyrektywa wskazująca na konieczność badania rzeczywistych działań podatników w celu ustalenia realnego, a nie formalnego - dokonywanego tylko "na papierze" przebiegu zdarzeń gospodarczych.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy uznać, iż organy podatkowe prawidłowo zastosowały powyższą zasadę odmawiając skarżącej spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego we wszystkich zakwestionowanych sytuacjach.
Organy zasadnie odmówiły tego prawa co do podatku naliczonego w fakturach wystawionych przez Towarzystwo Handlu "W" Sp. z o.o..
Zasadnie przyjęto bowiem, że tak określony podmiot w momencie wystawiania faktur był podmiotem nieistniejącym.
Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 1 ustawy o VAT faktury VAT wystawiane były przez podatników podatku VAT. Z treści zakwestionowanych faktur wynika tymczasem, że faktura została wystawiona przez oddział spółki "W" mającej siedzibę. Zgodnie z art. 5 ust. 2 tej samej ustawy oddział osoby prawnej mógł być odrębnym podatnikiem podatku od towarów i usług jedynie w przypadku wyrażenia zgody przez właściwy organ podatkowy. Co w sprawie nie było sporne, w dacie wystawiania faktur nie istniał będący odrębnym - zarejestrowanym podatnikiem VAT oddział spółki "W". Z zeznań M.G. - prezesa spółki "W" wynikało wręcz, że oddział taki nie został powołany. Skarżąca spółka nie mogła zatem zrealizować wynikającego z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT prawa do odliczenia podatku wynikającego z faktury, w której treści jako wystawcy widniały dane nieistniejącego i tym samym niezarejestrowanego podatnika VAT (§ 50 ust. 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia VAT).
Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo skarżącej do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez P.J., ponieważ wystawił on fakture przed dniem dokonania rejestracji od celów podatku VAT, czym naruszył § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia o VAT.
Na podstawie zgromadzonych dowodów organy trafnie wywiodły, iż faktura potwierdzała czynności, które nie zostały wykonane.
Organy podatkowe w prawidłowy sposób zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez J.J. oraz A.H.. Organy wykazały bowiem, że osoby te otrzymywały od spółki I faktury za sprzedaż lub wykonanie usługi, które nie potwierdzają faktycznie przeprowadzonych transakcji.
To stwierdzenie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego upoważniało organy podatkowe do stwierdzenia, że wskazane osobnie przeprowadziły rzeczywistych transakcji – nie dokonały sprzedaży złomu użytkowego, złomu ceramiki katalitycznej oraz układów wydechowych na rzecz Skarżącej, co stanowiło naruszenie § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia o VAT.
Ocena dowodów przyjętych za podstawę takiego ustalenia była w pełni prawidłowa i - wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze - nie wykraczała poza granice wyznaczone przez art. 191 Ordynacji podatkowej.
Zasadnie przyjęto, że dowody zgromadzone w toku postępowania podatkowego, w szczególności liczne protokoły zeznań świadków przesłuchanych w toku kontroli skarbowych przeprowadzonych m. in. w spółce "I" Sp. z o.o. przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, dotyczące obrotu przez tę spółkę złomem, dały podstawę do sformułowania ustalenia, że faktury dokumentujące nabycie złomu od tej spółki przez J.J. nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji.
Oceny tej nie zmieniają dowody, na które powołuje się skarżąca spółka ani też obszerna argumentacja przedstawiona w skardze.
Sąd nie podziela zarzutu skargi o konieczności ponowienia dowodów z przesłuchania świadków, którzy złożyli zeznania w trakcie postępowania prowadzonego przez Dyrektora UKS.
Należy przypomnieć, iż za dowód w postępowaniu podatkowym może służyć wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej). Zgodnie natomiast z art. 181 Ordynacji podatkowej dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej.
Wprawdzie - na co trafnie zwrócono uwagę w skardze - w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada bezpośredniości, lecz nie można uznać, iż włączenie do akt postępowania przedmiotowych dowodów z zeznań świadków w realiach niniejszej sprawy stanowiło naruszenie art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej.
Należy bowiem zwrócić uwagę, iż zeznania świadków, których protokoły włączono do akt postępowania podatkowego dotyczyły kwestii koniecznych do ustalenia także w niniejszej sprawie. Wprawdzie zeznania świadków przeprowadzono w sprawie innej spółki, lecz przesłuchani świadkowie zeznawali na okoliczność obrotu złomem przez "I." Sp. z o.o. A zatem przedmiot zainteresowania organu podatkowego w niniejszej sprawie był zbieżny z okolicznościami, których ustalenie było celem przesłuchania świadków w postępowaniach Dyrektora UKS.
Zeznania wszystkich świadków, którzy zostali przesłuchani na powyższą okoliczność należy uznać za kompletne z punktu widzenia przedmiotu postępowania w niniejszej sprawie. Świadkowie ci zostali szczegółowo oraz - co należy pokreślić -obszernie i wyczerpująco przesłuchani na okoliczność obrotu złomem przez "I." Sp. z o.o. Przesłuchanie tych samych świadków w niniejszej sprawie musiałoby się siłą rzeczy sprowadzać do poruszenia w trakcie przesłuchań tych samych kwestii i zadania świadkom tych samych pytań na jakie odpowiadali podczas przesłuchania przez inspektora kontroli skarbowej w trakcie kontroli skarbowych prowadzonych przez Dyrektora UKS.
Istotne znaczenie ma również fakt, iż przesłuchania świadków, których protokoły przejęto z akt zakończonych kontroli skarbowych odbywały się w 2004 r. i już wówczas świadkowie stwierdzali, iż nie pamiętają wszystkich faktów z okresów objętych kontrolami skarbowymi (w tym również czerwca 2001 r.). Przeprowadzenie dowodów z zeznań tych świadków po upływie kolejnych lat należy zatem uznać za wręcz niecelowe.
Łącznie powyższe okoliczności świadczą o tym, że odstąpienie od zasady bezpośredniości, poprzez oparcie rozstrzygnięcia o dowody zgromadzone w innym postępowaniu w realiach sprawy było uzasadnione i nie rzutowało na treść rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej, a tylko tej rangi naruszenie przepisów postępowania dawałoby podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).
Sąd dostrzega wprawdzie, iż do akt postępowania dołączone zostały wyciągi z protokołów przesłuchań prowadzonych przez inspektora kontroli skarbowej, lecz porównanie tych wyciągów z oryginałami protokołów złożonymi przez Dyrektora Izby Skarbowej na żądanie Sądu uprawnia wniosek, że fragmenty zeznań, na których oparto się przy dokonywaniu ustaleń w zakresie obrotu złomem dotyczą wprost przedmiotu postępowania w niniejszej sprawie. Nie można też uznać, iż fragmenty te zawierają oświadczenia przesłuchiwanych wyrwane z szerszego kontekstu wypowiedzi. Zawarte w wyciągach fragmenty zeznań są zupełne, gdy się zważy na przedmiot zainteresowania organu wynikający z przedmiotu postępowania podatkowego prowadzonego w niniejszej sprawie.
Należy też uznać, że dowody te zostały przeprowadzone zgodnie z zasadami prowadzenia postępowania dowodowego w związku z czym nie można organowi skutecznie zarzucić naruszenia art. 180 Ordynacji podatkowej.
Sąd uznał także, iż ocena wiarygodności zeznań poszczególnych osób dokonana została bez przekroczenia granic swobody dozwolonej prawem. Za logiczne bowiem i wynikające z doświadczenia przyjąć należało , że nie została udowodniona okoliczność prowadzenia przez "I." Sp. z o.o. działalności związanej z obrotem złomem, skoro to pracownicy tej firmy zeznawali, że nic nie wiedzieli o obróbce i handlu złomem ( Z.P. , Z.K. , W.A. , H.P.) . Natomiast o prowadzeniu tego rodzaju działalności w swoich zeznaniach mówili niemal wyłącznie świadkowie będący tzw. pracownikami "na czarno". Znamienne przy tym było, że zeznania tych osób były mało precyzyjne, jeżeli potwierdzały one uczestnictwo w jakichś czynnościach (np. załadunek, wyładunek) to na skalę nieprzystającą do wykazanego fakturami VAT obrotu złomem. Z porównania tych zeznań został zatem wyprowadzony przez organy prawidłowy wniosek, iż zeznaniom tej drugiej grupy świadków nie można dać wiary.
Sąd stwierdza także, że organ nie miał obowiązku drobiazgowego odnoszenia się do treści wszystkich zeznań poszczególnych świadków . Takiego obowiązku nie można w szczególności wywodzić z brzmienia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej określającego m.in. zakres uzasadnienia faktycznego decyzji , w tym oceny wiarygodności dowodów.
Sąd za bezzasadny uznał również zarzut naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka W.A.. Wbrew stanowisku skarżącej spółki nie sprecyzowała ona czemu miało służyć przesłuchanie tego świadka. Nie można zarazem podzielić jej stanowiska, że każdy wniosek dowodowy podlega uwzględnieniu gdy jako tezę, czy też uzasadnienie żądania przeprowadzenia dowodu wskazuje się ogólnie, iż przeprowadzenie dowodu ma służyć "wyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy" (k.3053 akt adm.).
Art. 188 Ordynacji podatkowej daje organowi prawo oceny zasadności przeprowadzenia dowodu według dwóch kryteriów: znaczenia danego dowodu dla sprawy oraz stwierdzenia czy okoliczność, której dotyczyć ma dowód nie została wcześniej ustalona zgodnie z interesem strony (zob. wyr. NSA z 4 stycznia 2002 r. I SA/Ka 2164/00 ONSA z 2003 r. zesz. 1 poz. 33). Sformułowanie uzasadnienia wniosku nie było wystarczające do stwierdzenia przydatności (znaczenia) żądanego dowodu dla rozstrzygnięcia sprawy, ani też do wywiedzenia zeń, czy teza dowodowa jest zbieżna ze stanowiskiem organu podatkowego czy od niego odmienna. Odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego była w tej sytuacji trafna.
Zeznania świadków dawały zatem podstawy do uznania, iż J.J. nie nabył od "I" Sp. z o.o. ceramiki katalitycznej, a zatem nie mógł jej następnie sprzedać skarżącej spółce.
Nie można zgodzić się także z zarzutem naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż skarżącej spółce zapewniono warunki do realizacji jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Spółka była informowana o wszystkich czynnościach postępowania oraz umożliwiano jej uczestnictwo w tych czynnościach.
Wreszcie Sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 122 w zw. z art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wyłączenia od udziału w sprawie pracownika organu podatkowego.
Wniosek o żądanie wyłączenia od udziału w sprawie pracownika dotyczył pracownika Urzędu Skarbowego – M.S.. Całość argumentacji przywołanej na uzasadnienie tego wniosku dotyczyła zastrzeżeń do trybu prowadzenia przez tę pracownicę czynności postępowania oraz kwestii dotyczących meritum postępowania. Jak trafnie podniósł organ, okoliczności dotyczące trybu postępowania winny zostać podniesione w ewentualnej skardze na działalnie pracownika organu w trybie art. 227 k.p.a.
W odniesieniu natomiast do zastrzeżeń natury merytorycznej należy zauważyć, iż przewidziana art. 130 Ordynacji podatkowej instytucja "wyłączenia pracownika od rozpatrzenia sprawy" nie pozostaje bowiem w jakimkolwiek bezpośrednim związku z regułami rządzącymi postępowaniem dowodowym, w tym zwłaszcza z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 w zw. z art. 180 Ordynacji podatkowej).
Uwzględniając całość przytoczonej argumentacji skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
( - ) Barbara Rennert ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Jacek Niedzielski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło