I SA/Kr 1067/07

Sygn. akt I SA/Kr 1067/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Beata Cieloch (spr.), Asesor: WSA Maja Chodacka, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008r., sprawy ze skargi J. S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: luty 2003r. oraz od marca do grudnia 2004r., - skargę oddala - Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia [...], nr [...], odmówił skarżącemu J. S., umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące luty 2003 r., oraz od marca do grudnia 2004 r., w kwocie łącznej 19.938,11 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 6 510 zł. Na uzasadnienie decyzji organ podatkowy wskazał, że skarżący zwrócił się o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług , powołując się na trudną sytuację finansową i życiową oraz stwierdził, że zaległość podatkowa nastąpiła z przyczyn od niego niezależnych. Organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. W jego ocenie powstanie zaległości podatkowej skarżącego nie było związane z zaistnieniem okoliczności nadzwyczajnych , lecz nastąpiło na skutek przeznaczenia środków na cele niepodatkowe. Organ nie negował trudnej sytuacji materialnej skarżącego, jednakże stwierdził, że nie jest to wystarczającą przesłanką do zastosowania instytucji umorzenia. Skarżący złożył odwołanie od w/w decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej, której zarzucił naruszenie art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (D.z.U. z 05 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.), poprzez nieprzychylenie się do wniosku skarżącego pomimo spełnienia przez niego przesłanek do zastosowania w/w przepisu i umorzenia zaległości podatkowej. Skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną, zagrażającą w jego ocenie, dalszej egzystencji rodziny. Podał również, że powstała zaległość podatkowa nastąpiła na skutek przyczyn od niego niezależnych, czym w ocenie skarżącego było zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej i utrata źródła utrzymania. Skarżący stwierdził, że interes społeczny wymaga , aby zapewnił byt swoim małoletnim dzieciom, co nie będzie możliwe w razie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej po przeanalizowaniu akt sprawy oraz dodatkowych materiałów zebranych w toku postępowania odwoławczego, nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji twierdząc, że Dyrektor Izby Skarbowej nie wziął pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy w tym, jego trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu spłacenie zaległych podatków. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi . Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki umorzenia zaległości podatkowej, do których należą ważny interes podatnika lub interes publiczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie przedmiot sporu sprowadzał się do ustaleń faktycznych w zakresie zaistnienia w sytuacji skarżącego przesłanek umorzenia zaległości podatkowej. Na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja umorzenia należności podatkowej zawarta w art. 67 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (D.z.U. z 05 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.) ma charakter wyjątkowy i można ją stosować tylko w sytuacjach szczególnie uzasadnionych, które w ocenie Sądu, w przypadku skarżącego nie miały miejsca. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych , powszechnym jest zapatrywanie, że stanowiąc w tymże przepisie materialno-prawną podstawę umarzania zaległych należności podatkowych ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, organom tym pozostawiając ocenę tego, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające to umorzenie, jak również ocenę zakresu tego umorzenia, która to ocena winna być dokonana według stanu rzeczy w chwili rozstrzygania w tym zakresie. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oznacza, że z woli ustawodawcy nawet stwierdzenie istnienia przesłanek w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", których wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia, organ podatkowy ma możliwość dokonania swobodnego wyboru w ocenie tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający to umorzenie. Ulga podatkowa w postaci umorzenia zaległości podatkowych, stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, musi ona zatem mieć charakter wyjątkowy, związany z wystąpieniem zdarzeń o takim też charakterze, z reguły od samego podatnika niezależnych. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie wskazywać mogłyby na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Skarżący, w skardze, powoływał się na istnienie interesu społecznego, który wymaga aby jego małoletnie dzieci nie zostały pozbawione środków do dalszej egzystencji i nauki. "Interes publiczny" - jako przesłanka umorzenia zaległości podatkowej - jest dyrektywą postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp. W tym znaczeniu Sąd orzekający nie dopatrzył się zaistnienia przedmiotowej przesłanki. Sama chęć utrzymania dotychczasowego poziomu życia dzieci skarżącego nie jest wystarczającym argumentem do umorzenia istniejącej zaległości. Konieczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na utratę płynności finansowej jest typowym problemem w gospodarce wolnorynkowej. Prowadząc działalność gospodarczą należy mieć na uwadze ryzyko, które zawsze jej towarzyszy, i które ponosi skarżący bez możliwości przerzucania tego ryzyka na budżet państwa .Również argument potrzeby bieżącego regulowania zobowiązań nie jest wystarczający do zastosowania w tym celu instytucji umorzenia należności podatkowych. W przypadku skarżącego, zaległości podatkowe w podatku VAT nie były skutkiem okoliczności losowych, niezależnych od skarżącego, lecz wynikały z nietrafionych decyzji dotyczących funkcjonowania jego firmy. Podatek VAT został bowiem uiszczony na rzecz skarżącego ,a uzyskane środki finansowe na zobowiązania podatkowe skarżący przeznaczył na cele inne niż podatkowe, m.in. na zapłatę za towar. Umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych nie znajduje zatem żadnego uzasadnienia. Sąd w pełni podzielił pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 21 marca 2001r. (sygn. akt I SA/Ka 577/00, niepubl.), że przesłanka "ważnego interesu podatnika" wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Jednak organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany". Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 67a Ordynacji podatkowej, Sąd uznał, że zarzut ten nie jest zasadny. Zgodnie z treścią cytowanego artykułu, warunkiem umorzenia zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę jest istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W jednej z prób zdefiniowania tego pojęcia Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, niepubl., stwierdził, że "ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku(...)".W niniejszej sprawie organy podatkowe kompleksowo zbadały sytuację finansową i bytową skarżącego, a także przyczyny, które doprowadziły do pogorszenia jego sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, organy podatkowe nie kwestionowały, że sytuacja majątkowa skarżącego jest zła, jednakże badając przesłanki jej zaistnienia nie dopatrzyły się nadzwyczajnych okoliczności uprawniających do zastosowania instytucji umorzenia należności podatkowych. Analiza akt postępowania pozwoliła stwierdzić ,iż nie nastąpiło żadne naruszenie przepisów mogące uzasadniać nieważność postępowania. Zdaniem Sądu organy podatkowe skrupulatnie wyszczególniły i uzasadniły przyczyny odmowy zastosowania instytucji umorzenia należności podatkowych, a zatem w ramach swego uznania nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów. . Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa materialnego, względnie uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.