II FZ 140/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 108/08 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu III raty podatku od nieruchomości za 2007 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 108/08, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wezwał G. P. do uiszczenia wpisu stałego od skargi (w kwocie 500 zł) – na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 20 grudnia 2007 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu III raty podatku od nieruchomości za 2007 r. – w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływaną jako "P.p.s.a." oraz § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), dalej powoływanego jako "rozporządzenie". W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie poprzez "zmianę wpisu stałego na wpis stosunkowy od kwoty 879 zł to znaczy min. 100 zł", zarzucając naruszenie art. 231 i art. 233 P.p.s.a. oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia. W uzasadnieniu zażalenia strona stwierdziła, że Przewodniczący Wydziału "usiłuje utrudnić zagwarantowane jej prawo do sądu", skoro należny w przedmiotowej sprawie jest wpis stosunkowy. Zażądany wpis stały stanowi około 57% wartości przedmiotu zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi do Sądu wojewódzkiego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, odmawiające umorzenia podatnikowi zaległości podatkowej z tytułu III raty podatku od nieruchomości za 2007 r. Wobec tego zauważyć trzeba, że od pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (art. 230 § 1 P.p.s.a.), którym jest m.in. skarga (art. 230 § 2 P.p.s.a.), pobiera się wpis stały, jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest akt prawny nie dotyczący (nie kreujący ani nie stwierdzający istnienia) należności pieniężnej (art. 231 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Takim aktem prawnym jest decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, która nie określa podatnikowi zobowiązania mającego wartość pieniężną ani go nie kreuje, a jedynie odnosi się do przesłanek umorzenia takiego zobowiązania (już wskazanego w odrębnej decyzji wymiarowej). W postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości podatkowej badane jest więc tylko – stosownie do art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.) – czy jest ono uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Nie jest natomiast przedmiotem sporu sama zaległość podatkowa, a ściślej rzecz ujmując – decyzja wymiarowa jej dotycząca (szerzej por. post. NSA z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt II FZ 638/06, niepubl. i powołane tam orzecznictwo oraz literatura). Wysokość wpisu stałego w sprawach dotyczących umorzenia zaległości podatkowej reguluje art. 233 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia. W tym ostatnim przepisie wskazano, że wpis stały w sprawach skarg nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych wynosi 500 zł. Zwrot "z zakresu" wskazuje na to, iż chodzi w tym przepisie w szczególności o takie akty prawne, których przedmiot wiąże się bezpośrednio z określeniem wysokości, terminu, miejsca czy – jak w przypadku decyzji dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej – warunków zapłaty zobowiązania podatkowego (por. post. NSA z dnia 29 grudnia 2005 r., sygn. akt II FZ 727/05, ONSAiWSA 2006 nr 3, poz. 78). W tym stanie rzeczy nie można zgodzić się ze skarżącym, iż należna od jego skargi opłata sądowa ma charakter wpisu stosunkowego, którego wysokość powinna zostać ustalona stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia. Przepis ten nie ma w sprawie zastosowania. Zaskarżone zarządzenie nie narusza w związku z powyższym żadnego ze wskazanych w osnowie zażalenia przepisów procesowych (art. 231, art. 233 P.p.s.a. i § 1 pkt 1 rozporządzenia). Zgodne jest również z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. Nie może być tym samym mowy o "utrudnianiu" stronie skorzystania z zagwarantowanego jej konstytucyjnie (art. 45 ust. 1 Konstytucji) prawa do sądu. Zaznaczyć końcowo należy, że orzecznictwo, do którego odwołuje się skarżący (post. NSA z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt I GSK 2039/06, niepubl.; uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07, Przegląd Podatkowy 2008 nr 3, poz. 50), nie odnosi się do przedmiotowej kwestii spornej. W orzeczeniach tych rozważane było bowiem zagadnienie wysokości wpisu stosunkowego od skarg, których przedmiotem są akty prawne kreujące bądź stwierdzające istnienie należności pieniężnej (chodziło o to, czy wartością przedmiotu zaskarżenia jest cała kwota objęta zaskarżonym aktem prawnym, czy też tylko ta jej część, która została zakwestionowana przez stronę skarżącą). Natomiast w niniejszym przypadku przedmiotem skargi nie jest decyzja tworząca lub stwierdzająca konkretne zobowiązanie pieniężne (skarga podlega wpisowi stałemu a nie stosunkowemu). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a.