II FZ 182/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA del. Hanna Kamińska, , , po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia J. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 21 marca 2008 r. sygn. I SA/Lu 140/08 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 9 stycznia 2008 r. Nr Nr [...] w przedmiocie: odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone zarządzenie Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarządzeniem z 21 marca 2008 r., wezwał J. K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 13.915,- zł. Jako podstawę prawną wskazał art. 231, art. 216 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej jako u.p.p.s.a. - oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). W uzasadnieniu zarządzenia Przewodniczący stwierdził, że nie zgadzając się z decyzją o odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe tej spółki, strona kwestionuje - w istocie - nałożony na nią obowiązek zapłaty określonej kwoty, a więc należność pieniężną. Jeśli strona nie podważa przy tym wysokości tej kwoty, lecz zasadę odpowiedzialności, to oznacza to, że przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu art. 231 i art. 216 u.p.p.s.a. jest cała kwota należności podatkowej, objęta zaskarżoną decyzją. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zarządzenia, odstąpienie od wezwania do uiszczenia wpisu stosunkowego oraz zarzucił naruszenie art. 231 u.p.p.s.a, § 1 pkt 4 oraz § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. Skarżący wskazał, że wpisy stosunkowe są pobierane w przypadkach, kiedy przedmiot sporu dotyczy wysokości zobowiązania lub świadczenia pieniężnego, chyba że dla danego rodzaju sprawy został przewidziany wpis stały, bądź przedmiot zaskarżenia nie dotyczy wartości pieniężnych. Zdaniem pełnomocnika użyty w § 2 ust. 3 pkt 12 przywołanego rozporządzenia zwrot "z zakresu" powoduje rozszerzenie kręgu przypadków, do których norma ta znajdzie zastosowanie, na wszystkie te spory sądowoadministracyjne, które jak w przypadku przeniesienia odpowiedzialności na wspólnika, pozostają w związku z zobowiązaniami podatkowymi (por. postanowienie NSA z 28 grudnia 2004 r. sygn. FZ 568/04). Skarżący stwierdził, że wysokość zobowiązania jest przedmiotem sporu przed WSA w Lublinie (sygn. akt I SA/Lu 628/07 i I SA/Lu 609/07) między spółką L. a organami podatkowymi, zatem także z tego powodu w sprawie ze skargi J. K. nie powinien być zastosowany - przy naliczeniu wpisu - § 1 pkt 4 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Stosownie do treści art. 230 u.p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Zgodnie z art. 231 u.p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Do obowiązków Sądu rozstrzygającego daną sprawę należy właściwe, tj. zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, określenie i pobranie wpisów sądowych. Przy ustalaniu wysokości wpisu sąd w pierwszej kolejności musi rozstrzygnąć czy należny jest wpis stały czy stosunkowy. W przypadku wpisu stosunkowego sąd następnie oblicza jego wysokość uzależnioną od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, a wysokość wpisu stałego jest wprost określona w powołanym rozporządzeniu. Skarga wniesiona przez skarżącego do sądu administracyjnego jest środkiem zaskarżenia decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki. W tego typu decyzjach organ podatkowy rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki przewidziane w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dla odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe. Decyzja o odpowiedzialności ma charakter subsydiarny, ponieważ przesłanką jej wydania jest bezskuteczność egzekucji należności podatkowych wobec samej spółki. Będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja dotyczy przeniesienia odpowiedzialności za należności podatkowe. Przedmiotem tej decyzji i przenoszonej z jej mocy odpowiedzialności podatkowej, są wymienione w niej kwoty: zaległości podatkowej i odsetek od tejże zaległości. Odnosząc powyższe uwagi do sytuacji występującej w analizowanej sprawie stwierdzić trzeba, że decyzja organu podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług nie może być traktowana jako akt kreujący należność pieniężną, bądź stwierdzający jej istnienie, ponieważ okoliczność ta została ustalona w odrębnym postępowaniu. Sąd odwoławczy zwraca uwagę na to, że przedmiotem sprawy toczącej się przed organem podatkowym nie jest w istocie ustalenie należności pieniężnej, ale ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązania podatnika. Od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały, ponieważ wymieniona w zakwestionowanej decyzji wysokość kwoty zobowiązania zostaje ustalona w innym postępowaniu, a decyzja wydana w tym przedmiocie podlega odrębnemu zaskarżeniu. Nadto osoba trzecia, zobowiązana na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji, do uiszczenia należność za podatnika (spółkę jawną), nie ma statusu strony w postępowaniu wymiarowym w stosunku do spółki i może skutecznie kwestionować jedynie fakt przeniesienia należności, a nie wysokość tej należności, zatem wysokość zaległego podatku nie jest przedmiotem sporu w sprawie o przeniesienie odpowiedzialności. Wadliwe jest pobieranie wpisu stosunkowego od decyzji o odpowiedzialności podatkowej, ponieważ przedmiotem sporu nie jest wysokość należności pieniężnej, lecz fakt obciążenia obowiązkiem spłaty ustalonej uprzednio należności. W związku z tym stwierdzić należało, że stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., wpis stały w sprawach skarg nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych wynosi 500 zł. Do takich zalicza się również decyzja w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, gdyż zwrot "z zakresu" wskazuje na to, iż chodzi w tym przepisie również o akty prawne, których przedmiot wiąże się bezpośrednio z określeniem wysokości zobowiązania podatkowego (por. post. NSA z dnia 29 grudnia 2005 r., sygn. akt II FZ 727/05, niepubl., czy postanowienie NSA z 17października 2006 r. sygn. II Fz 662/06). Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 198, art. 197 § 1 i § 2 w zw. z art. 185 § 1 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.