I SA/Po 285/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-05-15
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Jerzy Małecki, Gabriela Gorzan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić uwzględnienia faktur zakupu jako podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jeśli podatnik przedstawił jedynie kserokopie tych faktur, a nie ich duplikaty, mimo że oryginały uległy zniszczeniu?Ratio decidendi
Podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony stanowią wyłącznie oryginały faktur, faktury korygujące lub ich duplikaty. Kserokopie faktur, nawet jeśli dotyczą transakcji udokumentowanych, nie są wystarczające do odliczenia podatku naliczonego, jeśli nie zostaną uzupełnione o wymagane duplikaty. Organy podatkowe nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, których przedstawienie należy do obowiązków podatnika.Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, złożył zawiadomienie o zniszczeniu dokumentów sprzedaży i zakupów. W wyniku kontroli podatkowej ustalono brak oryginałów faktur zakupu za 2002 r., co skutkowało koniecznością korekty podatku naliczonego. Po wielokrotnych postępowaniach podatkowych i odwoławczych, organy podatkowe ostatecznie określiły zobowiązanie podatkowe lub nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu/przeniesienia, uwzględniając jedynie duplikaty faktur lub faktury uzyskane od kontrahentów. Skarżący kwestionował brak uwzględnienia kserokopii faktur oraz zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i zakazu reformationis in peius.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie NSA Jerzy Małecki NSA Gabriela Gorzan (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń oraz za miesiące od czerwca do grudnia 2002 r. oddala skargę /-/J. Małecki /-/E. Brychcy /-/G.Gorzan
I SA/Po 285/08
U Z A S A D N I E N I E
Skarżący J. W. prowadzący działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług międzynarodowego transportu drogowego, dnia 5.05.2004r. złożył w Urzędzie Skarbowym we W. zawiadomienie o zniszczeniu dokumentów dotyczących sprzedaży za 2000r. oraz zakupów za okres od lipca 2001r. do sierpnia 2003r. wraz z księgami.
W wyniku kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2002r. w firmie A prowadzonej przez J. W. ustalono, że podatnik nie posiada wszystkich dokumentów źródłowych, tj. faktur zakupu lub ich duplikatów stanowiących podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony za badane miesiące podatkowe. W konsekwencji powyższego stwierdzono, że J. W. w deklaracjach VAT-7 za sporne miesiące podatkowe 2002r. wykazał zawyżone kwoty podatku naliczonego. Wobec wystąpienia różnic wynikających z deklaracji podatkowych za ten okres a przedłożonych dokumentów - pismem z dnia 14.10.2005r. zobowiązano w/w do dostarczenia duplikatów faktur wraz z miesięcznymi zestawieniami. Strona zarówno w postępowaniu kontrolnym, jak i po jego zakończeniu a także w postępowaniu podatkowym przedkładała brakujące dokumenty w postaci duplikatów faktur wraz z zestawieniami lub same duplikaty. Niezależnie od powyższego organ I instancji zwrócił się do właściwych organów podatkowych celem sprawdzenia transakcji zawartych pomiędzy podatnikiem a wskazanymi przez niego podmiotami.
W wyniku zbadania całości przedłożonych dokumentów źródłowych (duplikatów faktur) Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. wydał dnia [...] r. decyzję określającą podatnikowi za miesiące styczeń, czerwiec, sierpień 2002r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwotach odpowiednio: 17.675,- zł, 5.423,- zł, 23.168,- zł - tzn. w innej wysokości od zadeklarowanej za miesiące lipiec, listopad i grudzień 2002r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres w kwotach odpowiednio 17.234 zł, 4.200 zł, 3.105 zł - tzn. w innej wysokości od zadeklarowanej, za miesiące wrzesień i październik 2002r. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług do zapłaty w kwotach odpowiednio: 3.773,- zł i 4.166,- zł - tzn. w miejsce zadeklarowanej za te miesiące nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Po rozpatrzeniu odwołania podatnika od powyższej decyzji, w którym zarzucono naruszenie przepisów art.180,181 i art.187 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zalecając na podstawie przepisów art.122, art.187, art.210 Ordynacji podatkowej przeprowadzenie dokładniejszego postępowania dowodowego i wyjaśniającego.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, w którym uwzględniono ustalony w toku postępowania kontrolnego stan faktyczny udokumentowany protokołem badania dokumentów i ewidencji z dnia 04.11.2005r. (karta nr 51) oraz po uzupełnieniu materiału dowodowego w zakresie brakujących informacji od właściwych organów podatkowych dot. kontrahentów podatnika - organ I instancji ponownie stwierdził brak wszystkich faktur bądź ich duplikatów stanowiących podstawę do obniżenia podatku naliczonego za miesiące podatkowe styczeń, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2002r.
Na podstawie całości zgromadzonych w toku postępowania podatkowego duplikatów faktur, w tym przedłożonych przez podatnika oraz ustalonych w toku czynności sprawdzających u kontrahentów podatnika, Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. decyzją z dnia [...] r. określił J. W. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za miesiące styczeń, czerwiec i sierpień 2002r. w kwotach odpowiednio: 17.852,- zł, 5.424,- zł, 18.202,- zł, do przeniesienia na następny miesiąc za lipiec i listopad 2002r. w kwotach odpowiednio: 17.268,- zł i 4.201,- zł - nadwyżki za wszystkie w/w miesiące, z wyjątkiem sierpnia 2002r., w kwotach wyższych, niż w pierwotnie wydanej decyzji w I instancji, zobowiązanie podatkowe do zapłaty za miesiące: wrzesień, październik i grudzień w kwotach odpowiednio: 3.513,- zł, 4.166,- zł, 2.044,- zł. Nadto umorzono postępowanie podatkowe za miesiące luty, marzec, kwiecień, maj 2002r.
W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości podatnik zarzucił naruszenie:
art.234 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji z dnia 13.07.2007r., mniej korzystnej dla podatnika niż decyzja z dnia [...] r.
1. art.180, art.181, art.187 § 1, art.229 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 13 b ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004r. nr 8 poz.65 ze zm.) poprzez pominięcie dowodów i wniosków składanych przez stronę oraz niezastosowanie skutecznych środków kontrolnych w stosunku do jego kontrahentów.
2. art. 7 i art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2002r. i w tym zakresie orzekł merytorycznie, określając nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za miesiące czerwiec w kwocie 5.430,- zł, sierpień w kwocie 18.302,- zł, do przeniesienia na następny miesiąc za lipiec w kwocie 17.279,- zł, zobowiązanie podatkowe do zapłaty w kwocie 3.506,- zł za miesiąc wrzesień 2002r. - wszystkie powyższe kwoty w wysokości korzystniejszej dla podatnika niż w decyzji organu I instancji z dnia [...] r., od której odwołanie rozpoznawano - a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, tzn. za miesiące styczeń, październik, listopad i grudzień 2002r. W zakresie, w jakim decyzję organu I instancji utrzymano w mocy - za styczeń 2002r. określono nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości 17.852,- zł czyli w kwocie wyższej, niż w pierwotnie wydanej decyzji w I instancji, za październik 2002r. zobowiązanie podatkowe w kwocie 4.166,- zł, czyli w kwocie tożsamej, jak w decyzji pierwotnie wydanej w I instancji, za listopad 2002r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 4.201,- zł, czyli w kwocie wyższej, niż w pierwotnie wydanej decyzji w I instancji, za grudzień 2002r. zobowiązanie podatkowe do zapłaty w kwocie 2.044 zł, gdy w pierwotnie wydanej decyzji w I instancji określono nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art.19 ust.1 i 2 ustawy z dnia 8.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz.50 ze zm.) - dalej określanej ustawą o VAT, wskazując, że podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, którą stanowi suma kwot podatku określonego w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, z uwzględnieniem, rabatów określonych w art.15 ust.2 wymienionej ustawy. Przytoczono także treść § 50 ust.3 oraz § 51 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999r. oraz § 48 ust.3 i § 49 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT (Dz.U. Nr 109, poz.1245 ze zm. oraz Dz.U. Nr 27, poz.268 ze zm.), w myśl których podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktury korygujące albo ich duplikaty, a w przypadku, gdy oryginały tych dokumentów ulegną zniszczeniu albo zaginą, sprzedawca, na wniosek nabywcy, ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury, która musi zawierać wyraz DUPLIKAT oraz datę jej wystawienia. Oryginał duplikatu otrzymuje nabywca, a kopię zatrzymuje sprzedawca.
Skoro dokumenty zakupu towarów oraz księgi podatkowe podatnika za cały 2002r. przez nieuwagę podatnika zostały zniszczone, a mimo uwzględnienia we wszczętym postępowaniu podatkowym przez organy podatkowe wszystkich przedłożonych przez podatnika lub kontrahentów podatnika duplikatów faktur oraz faktur a nadto uzyskanych przez organy podatkowe w toku czynności sprawdzających stwierdzono rozbieżności w zakresie podatku naliczonego między jego wysokością wynikającą ze zgromadzonych dokumentów, a wysokością wykazaną w deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące, należało zawyżenie podatku naliczonego skorygować decyzją określającą wydaną na podstawie art.10 ust.2 pkt 1 i art.19 ust.1 i 2 ustawy o VAT. Uwzględniono nadto, że za miesiąc luty, marzec, kwiecień i maj 2002r. samoobliczenie dokonane w deklaracjach VAT-7 przez podatnika nie wymaga weryfikacji w drodze decyzji, skoro kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości wysokości zwrotu różnicy podatku VAT za maj 2002r. nie wykazała nieprawidłowości, a obejmowała wyżej podane miesiące. Natomiast nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia w zakresie podatku naliczonego zestawień transakcji zakupu paliwa sporządzonych przez podatnika, wyjaśnień dotyczących zestawienia tras przejazdów samochodów podatnika mających potwierdzić wykonanie usług transportowych, 43 kserokopii faktur dotyczących sprzedaży paliwa przez firmę "B" nadesłanych przez [...] Urząd Skarbowy w R., co do których, mimo właściwego pouczenia i zakreślenia terminu podatnik duplikatów tych faktur nie przedłożył, skoro dowody te nie są wystarczające, ponieważ wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo duplikaty tych dokumentów stanowią w myśl przytoczonych wcześniej przepisów rozporządzeń wykonawczych podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Organ odwoławczy nadto uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art.234 Ordynacji podatkowej, co wynika z porównania treści decyzji tego organu z dnia [...] r. oraz organu I instancji z dnia 13.07.2007r. W ramach zakazu wynikającego z powyższego przepisu nie dokonuje się porównania treści decyzji wydanych przez organy I instancji w danej sprawie przed i po wydaniu decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy.
W skardze na powyższą decyzję obejmującej jej część, w której utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w tej części zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, zarzucając:
- obrazę przepisu art. 234 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa - tj. naruszenie zakazu reformationis in peius, poprzez wydanie nowej decyzji, mniej korzystnej dla podatnika,
1. naruszenie art.180, art.181, art.187 §1, art.229 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa poprzez pominięcie dowodów i wniosków składanych przez stronę,
art. 7 i art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie pełnomocnika skarżącego utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, zwiększającej zobowiązanie podatnika w stosunku do pierwotnej decyzji, spowodowało naruszenie zakazu reformationis in peius, ponieważ złożenie odwołania od pierwotnej decyzji nie może wywołać orzeczenia na niekorzyść podatnika. W odniesieniu do naruszenia przepisów procesowych brak wszechstronności i rzetelności cechuje postępowanie dowodowe. Otrzymane kserokopie 43 faktur wystawionych przez B winny zostać uznane za wystarczający dowód dokonania transakcji przez skarżącego. Organy podatkowe winny współdziałać z podatnikiem w celu skutecznego wyegzekwowania obowiązku wystawienia przez kontrahentów duplikatów faktur i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej w zakresie jej zgodności z prawem. Badając legalność zaskarżonej decyzji w razie wniesienia skargi Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej argumentacją prawną, zobowiązany jest natomiast wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa przez organy administracji podatkowej, zarówno prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Legalność działań organów podatkowych w zakresie przedmiotowym wyznaczonym zaskarżeniem decyzji skargą oraz zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius) są granicami rozpoznania skargi przez sąd administracyjny (vide: art.1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269), art.3 § 1 i 2 oraz art.134 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Zarówno z art.10 ust.1 i 2, jak i z art.26 ust.1 ustawy o VAT wynika, że skarżący, jako podatnik podatku VAT z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej zobowiązany był w 2002r. do obliczania podatku należnego i podatku naliczonego za okresy miesięczne w deklaracjach VAT-7, a także wpłacania do urzędu skarbowego należnego podatku za okresy miesięczne, Zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku - nadwyżki podatku naliczonego nad należnym przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości. Z powołanych wyżej przepisów wynika, ze zarówno skarżący, dokonując czynności samoobliczenia podatku od towarów i usług, jak i organ podatkowy, wydając decyzję określającą prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego do zapłaty albo nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika lub do przeniesienia na następny miesiąc związani są obowiązkiem rozliczenia tego podatku w okresach miesięcznych. Każdy miesiąc jako oddzielny okres rozliczeniowy podatku od towarów i usług dla skarżącego stanowi zarazem odrębny przedmiot rozstrzygnięcia w decyzji organu podatkowego, wydanej na podstawie art.10 ust.2 ustawy o VAT i art.21 §3 i 3a Ordynacji podatkowej i to także wówczas, gdy decyzja obejmuje więcej, niż jeden okres rozliczeniowy tego podatku. Jeżeli zatem pełnomocnik skarżącego w złożonej skardze podał, że zaskarża decyzje organu odwoławczego w części, w jakiej utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, a taki sposób rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie odnosi się do miesięcy stycznia, października, listopada i grudnia 2002r., oznacza to, iż skarga obejmuje decyzję ostateczną w zakresie rozstrzygnięcia w odniesieniu do powyższych miesięcy 2002r. Potwierdzeniem takiego zakresu zaskarżenia jest oświadczenie pełnomocnika skarżącego złożone na rozprawie (k.35 akt sąd.).
Rozważając zarzut naruszenia art.234 Ordynacji podatkowej zaskarżoną decyzją w jej przedmiocie rozstrzygnięcia objętym skargą stwierdzić należy, iż nie jest on uzasadniony. Ze względów oczywistych, wynikających z treści rozstrzygnięć, czego skarżący nie wziął pod uwagę, w zakresie określenia podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, październik i listopad 2002r. nie nastąpiło pogorszenie sytuacji prawnej skarżącego decyzją organu I instancji z dnia [...] r. utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją, nawet, gdyby porównać treść obu decyzji organu I instancji, mianowicie z dnia [...] r. - pierwotnie wydanej oraz z dnia [...] r. Za m-c styczeń 2002r. określono bowiem wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 17.852,- zł, a więc w kwocie wyższej, niż w pierwotnie wydanej decyzji organu I instancji (17.675,- zł), za m-c październik 2002r. określono zobowiązanie podatkowe w kwocie 4.166,- zł, a więc tożsame, co w pierwotnie wydanej decyzji przez organ I instancji, zaś za miesiąc listopad 2002r. określono wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny m-c w kwocie 4.201,- zł, a więc wyższej (korzystniejszej), niż w pierwotnie wydanej decyzji przez organ I instancji (4.200,- zł). Jedynie za miesiąc grudzień 2002r. określono zobowiązanie podatkowe VAT w wysokości 2.044,- zł, gdy w pierwotnie wydanej decyzji określono nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc (3.105,- zł). Okoliczność ta jednak, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, nie uzasadnia zarzutu naruszenia art.234 Ordynacji podatkowej. Istota zakazu reformationis in peius polega na tym, co zresztą wynika z treści art.234 Ordynacji podatkowej, że organ odwoławczy nie może zmienić rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji na niekorzyść odwołującego się. Przepis ten wyznacza zatem granice dla rozstrzygnięcia organu odwoławczego, który wyrażonym w nim zakazem jest związany. Natomiast zakaz reformationis in peius, jak prawidłowo przyjął organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, nie wiąże organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu i rozstrzyganiu sprawy. Podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4.05.1998r. FPS 2/98 (ONSA 1998, nr 3, poz.79) na tle art.139 kpa, którego treść niemal w dosłownym brzmieniu powtarza przepis art.234 Ordynacji podatkowej, wyjaśniając: "Przepis art.139 k.p.a. nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art.138 §2 kpa". Stanowisko to należy w całości odnieść do art.234 Ordynacji podatkowej (vide: Andrzej Kabat - Ordynacja podatkowa - Komentarz - Wyd. Prawnicze Lexis Nexis - W-wa 2006, str.684). Jeżeli zatem między treścią decyzji pierwotnej organu I instancji za m-c grudzień 2002r., a decyzją tego organu wydaną w następstwie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego za ten miesiąc wystąpiła różnica polegająca na mniej korzystnym dla podatnika ukształtowaniu jego sytuacji prawnej (określono zobowiązanie podatkowe, gdy uprzednio określono nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym) i organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy ponownie wydaną decyzję przez organ I instancji, nie ma podstaw, w ocenie Sądu, do przyjęcia, że organ odwoławczy orzekł z naruszeniem zakazu z art.234 Ordynacji podatkowej, którym jest związany.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia dowodów i wniosków składanych przez stronę, a przez to naruszenia art.180-181, 187 §1 i 229 Ordynacji podatkowej należy zauważyć, że skarżący w istocie zarzut ten uzasadnia brakiem ze strony organów podatkowych oczekiwanych przez niego od nich działań w płaszczyźnie zebrania dowodów uzasadniających obniżenie podatku należnego o podatek naliczony w fakturach, które przez nieuwagę zostały u niego zniszczone i których duplikatów od kontrahentów nie zdołał uzyskać w postępowaniu podatkowym. Skarżący nie podnosi, jakoby w zaskarżonej decyzji pominięto, bądź błędnie rozliczono przedłożone przez niego duplikaty faktur, bądź oryginały faktur uzyskane także przez organ podatkowy w toku postępowania przy ustalaniu wysokości podatku naliczonego za poszczególne miesiące, stąd twierdzenie organu podatkowego, iż uwzględniono wszystkie przedłożone i zebrane tego rodzaju dokumenty uznać należało za pozostające poza sporem w tej sprawie.
Rozważyć zatem należało, czy organom podatkowym można zarzucić zbyt bierną postawę w poszukiwaniu materiału dowodowego, uzasadniającego ustalenie podstawy faktycznej dla obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, iż przepis art.19 ust.1 i 2 ustawy o VAT oraz §50 ust.3 i § 51 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22.12.1999r. oraz §48 ust.3 i § 49 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22.03.2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie pozostawiają wątpliwości interpretacyjnych co do tego, iż podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktury korygujące albo ich duplikaty, a jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury. Faktura wystawiona ponownie musi zawierać wyraz DUPLIKAT oraz datę jej wystawienia (por.§ 51 ust. 2 oraz § 49 ust.2). Duplikat faktury powinien być wystawiony w dwóch egzemplarzach, przy czym oryginał otrzymuje nabywca, a kopię zatrzymuje sprzedawca.
Jak wynika z akt administracyjnych organy podatkowe podjęły działania z urzędu celem uzyskania i sprawdzenia dokumentów i informacji od kontrahentów skarżącego, czego dowodem są skierowane pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. :
z 02.12.2005r. do Urzędu Skarbowego P., Urzędu Skarbowego ., [...] Urzędu Skarbowego w P., Urzędu Skarbowego w G.
z 07.12.2005r. do [...] Urzędu Skarbowego w R., [...] Urzędu Skarbowego w W., [...] Urzędu Skarbowego w B.,
z 08.12.2005r. do Urzędu Skarbowego P., Urzędu Skarbowego w I. oraz do Urzędu Skarbowego P.
oraz udzielone na nie odpowiedzi.
Fakt przebywania kontrahenta podatnika za granicą dłuższy czas, czy udokumentowany fakt niemożności skontaktowania się z kontrahentem (od dłuższego czasu nie składa także deklaracji podatkowych, adres nieaktualny) stanowią wystarczającą podstawę do uznania, iż organy podatkowe wyczerpały w tym zakresie możliwości pozyskania dowodów.
Oczekiwanie przez podatnika, że organ podatkowy ustali wystawców faktur zakupu paliwa, tj. stacje benzynowe B na podstawie zestawienia tras przejazdów samochodów skarżącego, które przedłożył, bez wskazania daty zakupu i numeru stacji paliw, a następnie spowoduje nadesłanie przez te stacje lub ich centralę duplikatów faktur dla skarżącego, nie czyni zasadnym zarzutu skarżącego, iż organ nie dopełnił obowiązku zebrania materiału dowodowego (art.180 i 187 §1 Ordynacji podatkowej). Zasada prawdy obiektywnej nie ma charakteru bezwzględnego, co oznacza, że konkretne czynności, z jakich podatnik wywodzi skutki prawne winny być przez niego wskazane organowi w celu przeprowadzenia dowodów, natomiast postępowanie dowodowe nie może polegać na poszukiwaniu przez organ dowodów, których przedstawienie należy do obowiązków podatnika.
Należy również uznać za prawidłowe stanowisko organu podatkowego, że w przedmiocie obniżenia podatku VAT należnego o podatek naliczony wobec kategorycznego brzmienia przepisów wyżej przytoczonych, 43 kserokopie faktur dotyczące sprzedaży paliw przez firmę B uzyskane w toku postępowania odwoławczego nie dawały podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej w tym względzie. Po ich uzyskaniu Dyrektor Izby Skarbowej w P. podjął działania umożliwiające stronie przedłożenie brakujących dokumentów, na co wskazują pisma z dnia 30.10.2007r. i 22.11.2007, w których wskazano skarżącemu numery faktur i ich daty, wartość brutto i netto oraz adresy stacji paliw, a następnie przedłużono postępowanie odwoławcze w celu umożliwienia skarżącemu zgromadzenia brakujących duplikatów faktur i podjęcia działań o ich uzyskanie. Nieprzedłożenie w tym stanie rzeczy przez skarżącego wymaganych dokumentów nie czyni zasadnym zarzutu wadliwie przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania dowodowego i nie uzasadnia argumentu, iż wystąpiła wadliwość czy nierzetelność ze strony organów podatkowych uzasadniająca uchylenie na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zaskarżonej decyzji.
W końcu zauważenia wymaga, że zarzut naruszenia art.7 i art.75 kpa nie może być uznany za zasadny, skoro przepisy te nie miały w sprawie zastosowania.
Z powodów wyżej przedstawionych skargę należało uznać za bezzasadną i na podstawie art.151 wyżej powołanej ustawy p.p.s.a. orzec o jej oddaleniu.
/-/ G.Gorzan /-/ E.Brychcy /-/ J.Małecki
L.Sz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło