IV SA/Gl 1156/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. sprawy ze skargi K.F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u K. F. choroby zawodowej określonej jako "[...]", wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej "rozporządzeniem". Na podstawie oceny narażenia zawodowego organ orzekający ustalił, że K. F. w okresie od [...] r. do [...] r. był zatrudniony w Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" Sp. z o.o. w S. jako [...], gdzie nie był narażony na kontakt z czynnikami [...], podobnie jak w późniejszej pracy w KWK "B", gdzie był zatrudniony w tym samym charakterze od [...] r. do [...] r. Natomiast w okresach od [...] r. do [...] r. i od [...] r. do [...] r. był zatrudniony w KWK "C" w C.której następcą prawnym jest Spółka D w S., gdzie jako [...] oraz [...], miał kontakt z [...] zawierającymi bardzo niskie [...] Pracownik był poddany dwukrotnej diagnostyce lekarskiej, w wyniku której nie rozpoznano jednak u niego choroby zawodowej. Powyższe okoliczności skutkowały wydaniem wskazanego na początku rozstrzygnięcia. W odwołaniu K. F. zarzucił, że o etiologii stwierdzonego u niego [...] winien orzec lekarz [...]. Przedłożył przy tym opinię specjalisty [...] stwierdzająca, że choroba podstawowa ([...]) może być związana z ekspozycją na [...]. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję I instancji. Przed jej wydaniem uzyskał wyjaśnienie z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który sporządził drugie orzeczenie lekarskie w tej sprawie. Instytut w piśmie z dnia [...] r. nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska, z powodu braku czynnika o udowodnionym działaniu [...] w odniesieniu do [...]. Wyjaśnił także, że w orzeczeniu niejako "nieoficjalnie" (gdyż nie był to przedmiot wypowiedzi jednostki orzeczniczej I stopnia) stwierdzono, że nie istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej z pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, obejmującej skutki narażenia na [...], gdyż jedyną pierwotną lokalizację [...], która może być rozpatrywana w kontekście narażenia zawodowego na [...] pochodzące od [...], są [...]. Organ odwoławczy przyjął w oparciu o całokształt materiału sprawy, że pracownik nie był eksponowany na czynniki o udowodnionym u ludzi działaniu [...] w odniesieniu do [...]. Na skutek skargi K. F. wyrokiem z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 878/06, tutejszy Sąd uchylił powyższą decyzję organu odwoławczego. Sąd uznał przeprowadzone dotychczas postępowanie dowodowe za niewystarczające. Wskazał, że odmowa uznania stwierdzonego u skarżącego [...] za chorobę zawodową wymaga wykazania, iż nie był on w środowisku pracy narażony na działanie czynników, uznanych za [...] u ludzi, które mogłyby wywołać wskazany [...], a także dokonania szczegółowej analizy [...] w odniesieniu do poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W tym celu niezbędny jest udział [...] przy wydawaniu orzeczenia lekarskiego, obok specjalistów z innych dziedzin medycyny ([...], medycyny pracy). Powinien on wskazać ewentualne substancje, preparaty, czynniki lub procesy technologiczne, których występowanie w środowisku pracy skarżącego mogło wywołać konkretny [...]. Bez jego udziału nie jest też możliwe odniesienie się do przedłożonej przez skarżącego opinii specjalisty [...]. Sąd stwierdził, że [...], który będzie uczestniczył w postępowaniu orzeczniczym, powinien się wypowiedzieć przede wszystkim, czy ekspozycja zawodowa (w latach [...]) na [...], przy [...], mogła bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zainicjować [...] w obrębie [...], prowadzący do powstania [...]. Sąd uznał również za zasadne uzyskanie od tego specjalisty odpowiedzi na pytanie o ewentualne substancje, preparaty, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu [...], których wystąpienie w środowisku pracy istniejącego w kopalniach, w których był zatrudniony skarżący. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy zwrócił się do [...] Instytutu o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego uwzględniającego treść uzasadnienia wyżej omówionego wyroku. W odpowiedzi Kierownik Przychodni Chorób Zawodowych tego Instytutu podał, że nie ma podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w wydanym w sprawie orzeczeniu lekarskim i w piśmie z dnia [...] r. Jego zdaniem "jedyną specjalizację lekarską przypisaną do procedury orzekania w zakresie "[...] powstałych w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za [...] u ludzi" jest medycyna pracy. Lekarz posiadający tą specjalizację dysponuje bowiem wiedzą - opartą na rezultatach badań prowadzonych przez [...] (Międzynarodowa Agencja Badań nad [...]) - w pełni wystarczającą do realizacji zadań orzeczniczych w tym zakresie". W piśmie podano, że z powyższych przyczyn Instytut nie zatrudnia specjalisty [...]. Zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. ponownie utrzymał w mocy decyzję I instancji wskazując, że takie rozstrzygnięcie podjęto wobec stanowiska [...] Instytutu. W skardze K. F. zarzucił, że w ogóle nie wypełniono zaleceń Sądu z poprzedniego wyroku. Powołał się także na internetowe informacje o [...]. Zdaniem skarżącego, skoro instytut nie zatrudnia [...], to należy wziąć pod uwagę przedłożoną przez niego opinię lekarza [...]. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie akcentując, że nierozpoznanie choroby zawodowej przez kompetentne placówki medyczne nie pozwala na wydanie decyzji stwierdzającej taką chorobę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej odbywa się w kryteriach legalności. Zaskarżona decyzja nie mieści się w tych kryteriach, bowiem zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, że w niniejszej sprawie zapadł już jeden wyrok tutejszego Sądu - z dnia 18 maja 2007 r., który wyżej został omówiony. Zawiera on konkretne wskazania co do dalszego postępowania. Stosownie do art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.), dalej: ppsa, wskazania te są wiążące przy dalszym procedowaniu zarówno dla sądu, jak i organu administracyjnego. Odstąpienie od tych wskazań, przy niezmienionym stanie prawnym i faktycznym, musi być kwalifikowane jako niezgodne z prawem (por. wyrok NSA z 12.X.2006 r., sygn. akt II GSK 147/06, zbiór LEX nr 276691). Tymczasem w rozpoznawanym przypadku we wskazanym wyroku Sąd podał konkretne zalecenia, jakie należało wypełnić w dalszym postępowaniu administracyjnym. Dotyczyły one zarówno dochodzenia [...], jak i etapu orzekania medycznego w zakresie rozpoznawania choroby zawodowej. W obu tych aspektach Sąd postawił wymóg uczestnictwa lekarza specjalisty w dziedzinie [...]. Od czasu wydania tamtego wyroku nie nastąpiły żadne zmiany stanu prawnego i faktycznego, które pozwalałyby na odstąpienie od zrealizowania tych wskazań Sądu. Nie ulega natomiast żadnych wątpliwości, że nie zostały one wypełnione przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ odwoławczy. Takiego stanu rzeczy nie usprawiedliwia dostatecznie wypowiedź [...] Instytutu zawarta w piśmie z dnia [...] r. Wprawdzie informuje ono o niezatrudnieniu [...], co wydaje się zrozumiałe w świetle rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 15 września 1997 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 124, poz. 795 ze zm.), w którym wśród tych specjalizacji [...] nie jest wymieniona, jednak informacja taka nie daje podstaw do stwierdzenia niewykonalności omawianych wskazań Sądu. Z wielu spraw w przedmiocie chorób zawodowych wynika, że nawet w wymienionym Instytucie przy diagnozowaniu określonego schorzenia biorą udział specjaliści z danej dziedziny medycyny, być może posiadający również specjalizację wymienioną w powyższym rozporządzeniu. Teoretycznie nie jest zatem wykluczona taka możliwość co do specjalisty [...]. O ile [...] Instytut nie zatrudnia takiego specjalisty, to ewentualnie mógł wydać uzupełniające orzeczenie lekarskie po konsultacji z takim specjalistą z innej placówki medycznej. Jeżeli i to było niemożliwe, to organ odwoławczy winien był ustalić, czy w jakiejś innej jednostce orzeczniczej II stopnia, o jakiej mowa w rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r., jest możliwe wydanie orzeczenia z udziałem specjalisty [...]. Bez podjęcia takich działań nie można mówić o niewykonalności owych wskazań zawartych w poprzednim wyroku. Musi więc to nastąpić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w następstwie niniejszego wyroku. Tym bardziej aktualne są wskazania w zakresie uzupełnienia dochodzenia [...], gdyż jego ukierunkowanie przez [...], które zalecono w poprzednim wyroku, może być zlecone przez organ odwoławczy we własnym zakresie. Niezależnie od przedstawionych wyżej okoliczności świadczących o naruszeniu art. 153 ppsa należy podnieść, że prawidłowość wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich budzi istotne wątpliwości już w świetle przytoczonego pisma Instytutu z dnia [...] r. Mianowicie orzeczenia placówek obu stopni wypowiedziały się wyłącznie o nierozpoznaniu choroby zawodowej klasyfikowanej do pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Tymczasem z treści owego pisma zdaje się wynikać, że w środowisku pracy skarżącego nie występowały inne czynniki [...], jak tylko [...]. Tymczasem [...] to jest wskazane jako przyczyna [...] z pozycji [...] tego wykazu. Oba orzeczenia lekarskie nie odnoszą się do rozpoznania choroby z tej pozycji. Wbrew treści omawianego obecnie pisma Instytutu, w swoim orzeczeniu nie odniósł się on do tej kwestii nawet "nieoficjalnie", które to sformułowanie jest samo w sobie niezrozumiale, skoro jednostka orzecznicza ma obowiązek właściwie zakwalifikować schorzenie występujące u pracownika. Jeżeli zatem Instytut ustalił, że wyniki dochodzenia [...] upoważniają do oceny schorzenia skarżącego na gruncie pozycji [...] wykazu, a nie (lub obok) [...], to niezależnie od treści orzeczenia placówki I stopnia, miał obowiązek się o tym wypowiedzieć orzeczniczo. Zauważyć przyjdzie przy tym, że o występowaniu [...] Instytut wypowiedział się dopiero, gdy skarżący przedłożył opinię [...], mówiącą o takim [...]. Wobec powyższego stanu rzeczy zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy, skoro wytknięte w poprzednim wyroku naruszenie art. 7 i 77 kpa nie zostało usunięte. Organ administracyjny zobowiązany będzie więc do wypełnienia wskazań zawartych w tamtym wyroku stosownie do art. 153 ppsa, w sposób przybliżony w motywach niniejszego wyroku. Nowe, lub uzupełniające orzeczenie lekarskie winno spełniać wymogi przewidziane dla opinii biegłego i zawierać wszechstronne i wyczerpujące wyjaśnienie zajętego stanowiska. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzeczono, jak w sentencji. SJ/