I SA/Wr 1559/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-05-19
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Anetta Chołuj, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieodpłatne przekazanie towarów i świadczenie usług na cele związane z organizacją imprez zakładowych (integracyjnych) oraz festynów otwartych, które mają związek z działalnością gospodarczą podatnika, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?Ratio decidendi
Nieodpłatne świadczenie usług na cele związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, nawet jeśli przynosi korzyść osobistą pracownikom, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. W takim przypadku nie stosuje się art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, ponieważ kluczowe jest powiązanie świadczenia z działalnością gospodarczą podatnika, a nie tylko z osobistym celem pracownika. Organy podatkowe błędnie uznały, że takie świadczenia nie są związane z przedsiębiorstwem i nie odniosły się do wszystkich przedstawionych we wniosku okoliczności faktycznych.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o interpretację podatkową dotyczącą opodatkowania VAT towarów i usług zużywanych podczas organizacji imprez zakładowych (integracyjnych) oraz otwartego festynu. Spółka uważała, że wydatki te są związane z działalnością gospodarczą i nie podlegają opodatkowaniu VAT. Organy podatkowe uznały, że świadczenia te nie są związane z przedsiębiorstwem i nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, co skutkowałoby brakiem opodatkowania, jednak z innych przyczyn niż wskazywała spółka. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że organy błędnie zinterpretowały przepisy i naruszyły zasadę neutralności podatku VAT.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz zasądzono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Sędziowie Asesor WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 maja 2008 przy udziale sprawy ze skargi A SA L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowani.
W dniu [...] do Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. wpłynął wniosek A S.A. w L. (w skrócie: Spółka lub Skarżąca) o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Spółka, w związku z obchodami zakładowych świąt, organizuje różnego rodzaju spotkania Zarządu, Związków Zawodowych z załogą. Spotkania te mają szczególny charakter oraz podniosłą atmosferę z racji podtrzymywania tradycji [...] i [...]. Na ten cel Spółka zakupuje towary i usługi, które następnie wykorzystuje do realizacji części artystycznej oraz pozostałej oprawy imprezy, w tym poczęstunku dla jej uczestników. Spółka finansuje powyższe wydatki ze środków obrotowych. Ponadto Spółka zamierza zorganizować na terenie otwartym Jubileuszowy Festyn [...] (ujęty w preliminarzu wydatków jako kultywowanie tradycji [...]), który będzie dostępny dla wszystkich mieszkańców okolicy. W celu organizacji tej imprezy Spółka ma zakupić różnego rodzaju towary i usługi, na które zostaną wystawione przez poszczególnych kontrahentów rachunki, w tym faktury z naliczonym podatkiem VAT.
Na tle opisanego stanu faktycznego, Spółka zwróciła się z zapytaniem, czy od towarów zużywanych podczas tego typu imprez, istnieje obowiązek ustalenia należnego podatku VAT.
W ocenie Spółki, w przypadku organizacji imprez zakładowych (integracyjnych) taki obowiązek nie istnieje, bowiem wydatki te są związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, podlegającą opodatkowaniu. W sytuacji zużycia towarów i usług na cele reklamy - w związku z organizacją Festynu [...] - ten obowiązek również nie ciąży, ponieważ towary i usługi, o których mowa, nabyte zostały na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, a w trakcie imprezy następuje ich zużycie.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. uznał stanowisko Spółki za prawidłowe. Powołując się na przepisy art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej: "uptu", organ podatkowy stwierdził, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega co do zasady dostawa towarów (świadczenie usługi) jeśli ma charakter odpłatny, natomiast wykonywanie tych czynności nieodpłatnie nie podlega opodatkowaniu. Dalej organ podatkowy wskazał, że opodatkowanie podatkiem od towarów i usług czynności świadczonej nieodpłatnie ma charakter wyjątku od generalnej zasady i ma miejsce w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 lub art. 8 ust. 2 uptu, w tym m.in. jest uzależnione od prawa podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi czynnościami, w całości lub w części. Stosownie zaś do art. 86 ust. 1 uptu prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie w jakim nabywane towary i usługi wykorzystywane są do czynności opodatkowanych. Zdaniem organu podatkowego, skoro Spółka nabywa towary i usługi z przeznaczeniem ich dla nieodpłatnego świadczenia (w chwili ponoszenia wydatku jest zobowiązana do oceny czy wystąpił związek nabytych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi), to Spółce nie będzie przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, ponieważ zakupione towary i usługi związane będą z czynnością nieodpłatną, a więc nieopodatkowaną przedmiotowym podatkiem. Wobec powyższego organ podatkowy I instancji zgodził się ze stanowiskiem Spółki co do braku obowiązku opodatkowania należnym podatkiem nieodpłatnego przekazania towarów i świadczenia usług w ramach opisanych przez Spółkę spotkań, pomimo, że wynika to z innych przesłanek niż wskazane przez Spółkę.
W zażaleniu na rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji, Spółka wniosła o zmianę uzasadnienia. Spółka podniosła, że stanowisko organu podatkowego w oparciu o przepisy art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 2 oraz art. 86 ust. 1 uptu, jest niezgodne z obowiązującym stanem prawnym. W ocenie Spółki z treści tych przepisów wynika, że opodatkowaniem podlega wyłącznie nieodpłatne przekazanie towarów i świadczenie usług na cel inny niż związany z prowadzoną działalnością. Nie podlega zatem opodatkowaniu nieodpłatne przekazanie towarów i świadczenie usług, gdy zużycie takie następuje na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Spółka wywiodła zatem, że organizacja opisanych imprez ma związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością, dlatego zużycie towarów/wykorzystanie usług w trakcie tych imprez, które nie służą celom osobistym pracowników, nie może podlegać dyspozycji art. 7 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 uptu.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił zmiany postanowienia organu I instancji, podzielając stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie organu odwoławczego bezpośredni związek przedmiotowych czynności z prowadzonym przedsiębiorstwem (działalnością gospodarczą) nie wystąpił. Natomiast brak obowiązku opodatkowania podatkiem należnym wynika wyłącznie z braku prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu ww. towarów i usług, z uwagi na brak związku z czynnościami opodatkowanymi (art. 86 ust. 1 uptu). Zdaniem organu odwoławczego zakupione towary i usługi wykorzystane były do realizacji imprez nie będących stricte działaniami gospodarczymi Spółki, statuującej jej jako podatnika, zatem pozostawały bez związku z czynnościami opodatkowanymi, wymienionymi w art. 5 uptu. Organ odwoławczy stwierdził, że ponoszone wydatki, których sposób wykorzystania jest z góry określony, były ponoszone bez związku z celami gospodarczymi, gdyż nabycie nastąpiło z przeznaczeniem dla nieodpłatnego przekazania, zużycia lub świadczenia. Organ odwoławczy skonstatował więc, że w świetle przepisu art. 86 ust. 1 uptu, Spółce nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wskazując jednocześnie, iż czynności świadczonych nieodpłatnie nie uznaje się za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Takie stanowisko organ odwoławczy wywiódł również w oparciu o tezy zawarte w orzeczeniach ETS.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 2 oraz art. 86 ust. 1 uptu przez uznanie, że Spółka nie ma obowiązku naliczenia podatku należnego od nieodpłatnego przekazania lub zużycia towarów i nieodpłatnego świadczenia usług w ramach opisanych spotkań związanych z obchodami świat zakładowych oraz organizacji Jubileuszowego Festynu [...], ze względu na brak prawa Spółki do odliczenia podatku naliczonego. W uzasadnieniu skargi, Skarżąca wskazała, że zakupy towarów i usług dokonywane na potrzeby organizacji spotkań zakładowych oraz imprez otwartych, wiążą się ściśle z działalnością gospodarcza Spółki. Są one bowiem elementami polityki pracowniczej (służą poprawie atmosfery pracy, komfortu pracowników i docenieniu ich wysiłku) oraz elementami działań marketingowych (budowa i wzmacnianie marki firmy, reklama). Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że jedynie bezpośredni i ścisły związek nabywanych towarów i usług z wykonywaniem czynności opodatkowanych, pozwala na odliczenie podatku naliczonego. Zdaniem Skarżącej, prawo do odliczenia podatku naliczonego powinno przysługiwać podatnikom także wówczas, gdy związek ten ma charakter pośredni, a nabywane towary i usługi stanowią koszt ogólny działalności gospodarczej podatnika. Skarżąca wskazuje na zbyt wąskie rozumienie przez organ odwoławczy pojęcia "bezpośredni", co jej zdaniem pozostaje w sprzeczności w powołanym w decyzji orzecznictwie ETS gdzie "bezpośredni związek" rozumiany jest szeroko. Reasumując skarżąca zarzuciła, że wykładnia dokonana przez organ odwoławczy jest sprzeczna z zasadą neutralności podatku, bowiem Spółka jako podatnika VAT, ponosi w świetle wydanej interpretacji ostateczny ciężar opodatkowania poprzez brak prawa do odliczenia podatku naliczonego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano na wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.09.2007 r. oddalający skargę, sygn. akt III SA/Wa 612/07, gdzie przedmiotem sporu było prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na rzecz firmy doradczej za poszukiwanie potencjalnych nabywców udziałów spółki. W wyroku tym Sąd stwierdził, że wydatki te nie miały związku ze sprzedażą opodatkowaną. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej przedmiotowe nieodpłatne przekazanie towaru i świadczenia usług (co rozważono), uznać trzeba za przekazania na cele inne, niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, co powoduje konieczność oceny kwestii istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego.
W piśmie procesowym z dnia [...], będącym reakcją na doręczony odpis odpowiedzi na skargę, Skarżąca stwierdziła, że bezprzedmiotowa jest analiza czy Spółce przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od nieodpłatnego przekazania towarów. Zdaniem Skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej skoncentrował się wyłącznie na kwestii istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu spornych towarów i usług, a zupełnie pominął kwestię związku nabywanych towarów i usług z prowadzonym przez Spółkę przedsiębiorstwem. Ponadto, Skarżąca stwierdziła, powtarzając argumentację zawartą w skardze, że dokonana wykładnia narusza zasadę neutralności podatku VAT, gdyż prowadzi to do przerzucenia na Spółkę ciężaru opodatkowania tym podatkiem. Zdaniem Skarżącej neutralność podatku VAT może zostać osiągnięta przez umożliwienie Spółce odliczenia kwoty podatku naliczonego z tytułu nabycia przedmiotowych towarów i usług, a następnie brak opodatkowania samego nieodpłatnego przekazania tych towarów, gdyż wartość tych towarów zostanie faktycznie uwzględniona w podstawie opodatkowania z tytułu sprzedaży produktów Spółki (jako element ceny tych produktów). Skarżąca wskazała, że przekazanie towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, które co do zasady wykonuje wyłącznie czynności podlegające opodatkowaniu VAT, będzie skutkować rozpoznaniem podatku należnego z tytułu czynności opodatkowanych VAT, wykonywanych przez to przedsiębiorstwo. Ponadto Skarżąca zwróciła uwagę na to, że Dyrektor Izby Skarbowej pomija rozróżnienie sytuacji, gdy przekazanie następuje na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, z przekazaniem na cele inne.
W odpowiedzi na pismo procesowe Skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej, z uwagi na nie podniesienie nowych okoliczności, podtrzymał wcześniej Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa.
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza prawo.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wydane w oparciu o przepis art. 14a § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, dotyczące opodatkowania przekazania towarów i usług w przypadku organizacji różnego rodzaju spotkań zarządu, związków zawodowych z załogą, czyli tzw. karczm piwnych, combrów babskich, imprez z okazji rocznicy odkrycia złóż rud miedzi, Jubileuszowego Festynu [...] - które to spotkania mają szczególny charakter i podniosłą atmosferę z racji podtrzymywania tradycji [...] i [...], w ich trakcie wręczane są odznaczenia oraz nadawane stopnie [...]. Organy uznały za trafne stanowisko strony, iż przekazanie usług i towarów nie podlega opodatkowaniu, jednakże z innym niż strona uzasadnieniem. Uznały bowiem, że przekazanie następuje na cele nie związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a zwolnione jest z opodatkowania ze względu na brak możliwości odliczenia przy ich zakupie podatku naliczonego, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), bowiem strona nabywa te towary i usługi z przeznaczeniem ich dla nieodpłatnego świadczenia – czynności nieopodatkowanej.
Stanowiska tego nie można uznać za prawidłowe w opisanym przez podatnika stanie faktycznym.
Interpretacje, o których mowa w art. 14a i n. Ordynacji podatkowej (wg stanu prawnego obowiązującego do dnia 1.07.2007 r.), stanowią ocenę prawną stanowiska pytającego (podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego podatnika, osoby trzeciej odpowiedzialnej za zaległości podatkowe podatnika) co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego, zgłoszonego w formie pisemnego wniosku w jego indywidualnej sprawie, która nie toczy się jednak jeszcze w ramach postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej albo postępowania przed sądem administracyjnym. Interpretacja nie jest poradą prawną. Pytający jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie (§ 2). W ramach interpretacji organ podatkowy ma dokonać oceny tego stanowiska na podstawie przytoczonych przepisów prawa (Kosikowski C. Komentarz do art. 14(a) Ordynacji podatkowej, [w:] R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006). Z merytorycznego punktu widzenia wniosek musi zatem wyczerpująco opisywać stan faktyczny sprawy, odnośnie której podatnik występuje z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, bowiem pełną wiedzę o stanie faktycznym stanowiącym punkt wyjścia dla ustalenia adekwatnych regulacji prawa podatkowego organ podatkowy czerpie wyłącznie z wniosku uprawnionego podmiotu. Wydana interpretacja co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego jest wiążąca dla organów podatkowych i organów kontroli skarbowej (art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej), ale tylko w zakresie stanu faktycznego, na tle którego została wydana. Zatem, aby udzielić prawidłowej interpretacji organ podatkowy zobowiązany jest dążyć do takiego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wnioskodawcę, który pozwoli na wyeliminowanie wszelkich wątpliwości związanych z postawionym pytaniem.
Rolą organu jest, więc tylko i wyłącznie ocena prawidłowości zapatrywań wnioskodawcy na kwalifikację prawnopodatkową (skutki prawne w świetle prawa podatkowego) nakreślonych we wniosku okoliczności faktycznych. Oczywistym, zatem jest, że różnica w przyjętych okolicznościach niweczyłaby możliwość dokonania takiej kontroli. Organ podatkowy pierwszej instancji, co najwyżej może tylko w trybie art. 14a § 5 w związku z art. 169 § 1 O.p. żądać uszczegółowienia opisu stanu faktycznego, jeśli uzna, że jest to niezbędne do dokonania jego prawidłowej kwalifikacji prawnej. W konsekwencji wydana interpretacja wywołuje więc skutki prawnopodatkowe o tyle tylko, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będzie pokrywał się ze stanem faktycznym podanym przez podatnika we wniosku.
W rozpoznanej sprawie Spółka poddała pod ocenę stan faktyczny, w którym wskazała, że organizuje uroczyste spotkania Zarządu i Związków Zawodowych z załogą oraz otwartą imprezę plenerową dla mieszkańców okolicy. Według oceny prawnej Spółki przedstawiony przez nią typ imprez nie jest usługą wymienioną w art. 8 ust. 2 u.p.t.u.
Przede wszystkim wskazać należy, że organy podatkowe nie odniosły się do całości tak nakreślonego stanu faktycznego. Skupiły bowiem swoją analizę wyłącznie na kwestii imprez dla pracowników, nie odnosząc się w ogóle do kwestii planowanej otwartej imprezy plenerowej. Organ podatkowe tak nakreślone spotkania integracyjne organizowane przez Spółkę zakwalifikowały natomiast jako niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa i służce jednocześnie celom osobistym pracowników. Uznać zatem należy, że organ w ogóle nie zrealizował obowiązków określonych art. 14a Ordynacji podatkowej, nie odnosząc się do całości przedstawionego stanu faktycznego. W tym więc zakresie decyzja Dyrektora Izby Skarbowej jak i poprzedzające ją postanowienie organu I instancji, jako nie odpowiadające wymogom prawa nie poddają się w ogóle kontroli sadowej.
W tym więc zakresie rozpoznając ponownie sprawę organy winny ocenić prawidłowość stanowiska podatnika co do zwolnienia z opodatkowania przekazania towarów i usług na potrzeby pozostałych opisanych we wniosku imprez, bądź tez wyjaśnić przyczyny, dla których uważają takie imprezy za służące wyłącznie osobistym potrzebom pracowników.
Natomiast oceniając stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wskazać trzeba, że stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (tj. terytorium Rzeczypospolitej Polskiej art. 2 pkt 1 u.p.t.u.). Dla rozpoznanej sprawy potencjalne znaczenia ma tylko "odpłatne świadczenie usług". W myśl natomiast art. 8 ust. 2 u.p.t.u., jak odpłatne świadczenie usług traktuje się nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części.
Z powyższych regulacji prawnych wynika wprost, że w niektórych sytuacjach prawodawca poprzez fikcję prawną, "zrównał" nieodpłatne świadczenie usług z odpłatnym ich świadczeniem, a tym samym uczynił je przedmiotem opodatkowania mieszczącym się w zakresie dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Za jeden z takich przypadków uznał nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste pracowników podatnika, pod warunkiem, że nie jest ono związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa a podatnik miał prawo do uwzględnienia (w całości lub w części) podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi nieodpłatnymi usługami w ramach obliczenia (rozliczenia) podatku należnego. Podkreślić przy tym trzeba, że wymóg nie związania z prowadzeniem przedsiębiorstwa, zawarty w art. 8 ust. 2 u.p.t.u., dotyczy każdego nieodpłatnego świadczenia usług. Nie podlegają, zatem opodatkowaniu nieodpłatne usługi realizowane przez podatnika w związku z jego działalnością gospodarczą (prowadzeniem przedsiębiorstwa). Prawodawca nie skorzystał w tym przypadku z możliwości opodatkowania tego rodzaju usług, przewidzianej w art. 6 ust. 3 Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EEC z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych powszechny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku.
Należy podkreślić, że nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste pracowników podatnika może posiadać dwojakiego rodzaju charakter: może być nie związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, czyli działalnością gospodarczą podatnika albo wiązać się z tą działalnością. W samej bowiem konstrukcji art. 8 ust. 2 u.p.t.u. tkwi takie założenie. Nadto, wskazać trzeba, iż konieczne jest odróżnianie celu nieodpłatnego świadczenia usług od związku tego świadczenia z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Z punktu widzenia pracownika nieodpłatne świadczenie na jego rzecz usługi przez pracodawcę (podatnika) samo w sobie będzie realizowało bezpośrednio jego określoną potrzebę konsumencką poprzez fakt przyjmowania danej usługi (partycypowania w jej odbiorze). Niemniej jednak z punktu widzenia pracodawcy (podatnika), interesu jego przedsiębiorstwa, zaspokojenie określonej potrzeby konsumenckiej adresata usługi może być obojętne, lub też realizowane jest w związku z jego (tj. pracodawcy) funkcjonowaniem i rozwojem. Te elementy powodują, że osiąganie celu osobistego przez pracownika w ramach nieodpłatnych usług podatnika nie można utożsamić ze związkiem takich usług z działalnością tego ostatniego. Innymi słowy, opodatkowaniu w ramach art. 8 ust. 2 u.p.t.u. podlega tylko takie nieodpłatne świadczenie usług przez podatnika, które służąc celom osobistym pracowników (ich celom bezpośrednio konsumpcyjnym), nie ma jednocześnie żadnego związku z działalnością przedsiębiorstwa podatnika, nie służąc mu w jakikolwiek sposób lub służąc mu jedynie w sposób niezamierzony, znikomy lub wtórny (pośredni). Jeśli natomiast usługa taka realizowana jest w związku z tą działalnością, stanowiąc fragment zadań przedsiębiorstwa, wówczas wyłączona jest z opodatkowania.
Przenosząc wskazane rozważania prawne na stan faktyczny przedstawiony we wniosku o udzielenie interpretacji stwierdzić należało, że organy podatkowe bezzasadnie i wbrew temu stanowi uznały, że spotkania integracyjne realizujące wskazane przez Spółkę cele (wyżej już przez Sąd nakreślone) nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Taka konkluzja organów podatkowych była w ich świetle nieuprawniona. Dodać można, że wprawdzie Spółka nie wskazała bliżej szczegółów organizowanych przez nią spotkań dla pracowników, zwłaszcza czy i według jakiego programu one przebiegają, jakimi metodami dąży ona do otrzymania zakładanego rezultatu i czy w świetle reguł logiki i doświadczenia życiowego jest on możliwy do osiągnięcia przy pomocy zastosowanej formy spotkania. Niemniej jednak w postępowaniu o udzielenie interpretacji nie było to niezbędne. Spółka nakreśliła bowiem jednoznacznie, że spotkania integracyjne, co do których złożyła wniosek przedstawiając własne stanowisko, dają możliwość uzyskania rezultatów oczekiwanych przez Spółkę, przekładających się na jej otoczenie gospodarcze. Nie można przyjąć a priori, jak uczyniły to organy podatkowe, abstrahując od okoliczności podanych we wniosku, że z istoty swojej spotkania integracyjne, organizowane przez pracodawcę dla własnych pracowników, nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Jeśli podatnik - jak twierdzi - organizuje tego rodzaju spotkania w taki sposób, że uzyskuje ich przełożenie na bezpośrednie efekty swojej działalności gospodarczej, to tym samym w opisywanym przez niego stanie nie sposób uznać inaczej, niż, że wiążą się one z prowadzeniem przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji korzyść osobista, jaką uzyskuje pracownik, uczestnik spotkania, ma charakter wtórny (niejako uboczny patrząc od strony podatnika - pracodawcy) i w żaden sposób nie może niweczyć ich skutków osiąganych przede wszystkim przez tegoż pracodawcę. Taki układ korzyści powoduje, że nieodpłatne świadczenie usług w postaci wyżej opisanych spotkań integracyjnych jest związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, a tym samym na zasadzie rozumowania a contrario nie są one objęte - jak słusznie wywodziła Spółka - dyspozycją art. 8 ust. 2 u.p.t.u., a więc nie podlegają opodatkowaniu.
Kwestię nieodpłatnego świadczenia usług przez pracodawcę na rzecz pracowników (nieodpłatny dowóz ich do pracy) rozpatrywał Europejski Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu z dnia 16 października 1997 r. w sprawie C-258/95 pomiędzy Julius Filibeck Sohne GmbH & Co.KG a Finanzamt Neustadt (Niemcy). Niezależnie od specyficznych okoliczności tej sprawy, akcentował w niej, iż dla prawidłowego ustalenia opodatkowania nieodpłatnej usługi ma znaczenie, kto uzyskuje dominującą korzyść z tego tytułu. Jeśli pracodawca (a tak ETS uznał), to świadczenie takie jest nieopodatkowane.
Podkreślić jeszcze należy, że Sąd w rozpoznanej sprawie nie oceniał, bo oceniać nie mógł, podobnie jak organy podatkowe, konkretnego spotkania integracyjnego, lecz jedynie odnosił się do legalności zaskarżonej decyzji, opierając się na założeniu (stanie faktycznym), iż spotkania integracyjne organizowane przez Spółkę realizują takie cele, jakie ona wskazała. Innymi słowy u podstaw rozstrzygnięcia legło założenie, które w istocie sama Spółka przyjęła, że spotkanie jest tego rodzaju, iż pozwala osiągnąć zakładane przez nią cele prowadzonej działalności gospodarczej.
Na marginesie dodać można, że rzeczywiste spotkania integracyjne będą oceniane indywidualnie według okoliczności konkretnego przypadku (sprawy). Organy podatkowe, w ramach prowadzonego postępowania podatkowego, będą miały wówczas prawo do prowadzenia postępowania dowodowego i oceny na tej podstawie, czy dane spotkania wiążą się z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością gospodarczą.
Reasumując, na skutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego a także przepisów o postępowaniu organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.
Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz Skarżącej kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). W tej sprawie poniesione przez skarżących koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi oraz kosztom zastępstwa procesowego. Wobec nie określenia innej wysokości kosztów zastępstwa, Sąd zasądził je w wysokości minimalnej, wynikającej z § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia przez kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu. (Dz. U. nr 212 poz. 2075.).
Ponieważ zaskarżona decyzja dotyczyła udzielenia interpretacji prawa podatkowego, nie podlegała wykonaniu w drodze egzekucji. Wobec tego nie było celowe orzekanie o jej wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło