II SA/Rz 118/08
WyrokWSA w Rzeszowie2008-05-20
Skład orzekający: Ryszard Bryk, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Skarb Państwa, reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego jako organ likwidacyjny, ponosi odpowiedzialność za koszty parkowania i dozoru pojazdów od momentu, gdy stał się ich właścicielem na mocy przepisów o rzeczach porzuconych, czy też od momentu otrzymania kompletnej dokumentacji od innego organu Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za koszty parkowania i dozoru pojazdów od momentu, gdy stał się ich właścicielem na mocy przepisów o rzeczach porzuconych (art. 181 k.c. i art. 4 ust. 8 ustawy Prawo o ruchu drogowym), a nie od daty otrzymania kompletnej dokumentacji przez organ likwidacyjny. Brak właściwego współdziałania między jednostkami Skarbu Państwa nie zwalnia organu likwidacyjnego od tej odpowiedzialności.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Przewozowe Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. (skarżący) domagało się zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór dwóch pojazdów marki Fiat 125p, które były holowane i parkowane na jego strzeżonym parkingu na zlecenie Komendanta Miejskiego Policji. Pojazdy te, usunięte z drogi przed 2002 r., zostały uznane za porzucone z zamiarem wyzbycia się własności z dniem 1 lipca 2002 r., co skutkowało przejściem ich własności na Skarb Państwa. Organy administracji odmówiły przyznania pełnego wynagrodzenia i zwrotu wydatków, uznając, że Skarb Państwa ponosi koszty dopiero od momentu otrzymania kompletnej dokumentacji od Komendanta Miejskiego Policji, tj. od 27 czerwca 2005 r.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków i przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].10.2007 r., nr [...], II. zasądza od Skarbu Państwa - Izby Skarbowej na rzecz skarżącego A., Spółki z o.o. w R. koszty postępowania sądowego w kwocie 100 zł /sto złotych/.
II SA/Rz 118/08
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia Przedsiębiorstwa Przewozowego Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów:
* marki Fiat 125p, nr rej. [...] za okres od 7.11.2001 r. do 27.06.2005r.
* marki Fiat 125p, nr rej. [....] za okres od 17.12.2001 r. do 27.06.2005r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 9.07.2005r. do dnia zapłaty
postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego.
W podstawie prawnej organ II instancji powołał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że pismem z dnia 24.03.2007r. Przedsiębiorstwo Przewozowe Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. wezwało do zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w łącznej kwocie 26.160,00 zł związanych z wykonywanym dozorem n.w. pojazdów: -marki Fiat 125p, nr rej. [....] za okres od dnia 7.11.2001 r. do 27.06.2005r. -marki Fiat 125p, nr rej. [....] za okres 17.12.2001r. do 27.06.2005r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 9.07.2005r. do dnia zapłaty.
Przedsiębiorstwo Przewozowe Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego działającego pod firmą Przedsiębiorstwo Przewozu Towarów Państwowej Komunikacji Samochodowej. Przedsiębiorstwo to świadczy usługi w zakresie holowania pojazdów i przechowywania ich na własnym parkingu strzeżonym, na podstawie umowy zawartej w dniu 7.03.2000r. między tym przedsiębiorstwem a Skarbem Państwa reprezentowanym przez Komendanta Miejskiego Policji. Przedsiębiorstwo Przewozowe Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w dniu 7.11:2001 i 17.12.2001r. otrzymało od Komendanta Miejskiego Policji dyspozycje usunięcia pojazdów marki Fiat 125p, nr rej. [...] i Fiat 125p, nr rej.[...]. Wykonano usługę holowania na prowadzony przez w.w. przedsiębiorstwo parking strzeżony położony przy ul. T. 12. Pojazdy te były parkowane przez PP PKS Sp. z o.o. na płatnym parkingu do dnia 28.06.2005r. gdy oba pojazdy zostały odebrane przez komornika skarbowego.
PP PKS Sp. z o.o. wskazało, że od dnia 1.07.2002r. oba te pojazdy trzeba uznać za porzucone z zamiarem wyzbycia się ich z uwagi na to, że zostały spełnione przesłanki z art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444). Dotychczasowi właściciele porzucili w.w. pojazdy i ich własność przeszła z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa, a jednostką organizacyjną Skarbu Państwa na rzecz, której PP PKS Sp. z o.o. dokonała ich holowania i parkowania był Komendant Miejski Policji. To on decydował o losie tych pojazdów i wyłącznie na jego wyraźne żądanie spółka mogła dokonywać jakichkolwiek czynności w odniesieniu do parkowanych na parkingu strzeżonym pojazdów np. wydać pojazd uprawnionej osobie. Według spółki za wykonane usługi w postaci holowania oraz parkowania pojazdów przysługuje wynagrodzenie, które od dnia złożenia wniosku nie zostało uwzględnione. Dlatego też sprawa została skierowana do Sądu Rejonowego przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Miejskiemu Policji. W postępowaniu tym w charakterze pozwanego brał udział Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego. Pozew został odrzucony. PP PKS Sp. z o.o. wniosła zażalenie na to postanowienie, które zostało oddalone przez Sąd Okręgowy. Rozpoznające sprawę sady uznały, że droga procesu cywilnego jest niedopuszczalna ponieważ brak jest cywilnoprawnych podstaw żądania wysuwanego przez PP PKS Sp. z o.o. w stosunku do Komendanta Miejskiego Policji, zaś źródło ewentualnej odpowiedzialności Skarbu Państwa za parkowane pojazdy leży poza regulacją prawa cywilnego, a w przedmiotowej sprawie zastosowania znajduje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23.04.2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. Nr 50, po 449/.
We wniosku wskazano, że wysokość opłaty za każdą rozpoczętą dobę parkowania pojazdów zholowanych w dniu 7.11.2001 r. i 17.12.2001 r. została określona uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia 16.12.2002 oraz uchwałą nr [...] Rady Powiatu z dnia 8.03.2003 na kwotę 10 zł netto) i 70 zł za holowanie pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t. zatem łączna należność z tytułu parkowania oraz holowania obu pojazdów wynosi 26.300,00zł w tym 26.160,00 zł (netto) z tytułu parkowania obu pojazdów oraz 140,00zł (netto) z tytułu holowania pojazdów.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...]. znak [...] postanowił przyznać zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór w.w. pojazdów za dzień 27.06.2005 r. w łącznej kwocie 24,40zł (po 12,20 zł brutto za każdy samochód) oraz odmówić przyznania ustawowych odsetek. W postanowieniu tym organ oparł się o przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zgodnie, z którym organ egzekucyjny obowiązany jest przyznać na żądanie wynagrodzenie za dozór. Organ nie uznał okresu, za który wnioskodawca domagał się zapłaty tj. - w odniesieniu do samochodu marki FIAT 125p, nr rej [...]- za okres od 07.11.2001 do 27.06.2005r. oraz -w odniesieniu do samochodu marki Fiat 125p, nr rej [...]- za okres od 17.12.2001 do 27.06.2005r.
Organ powołał się na art. 100 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdził, że to poborca skarbowy pozostawia zajętą nieruchomość pod dozorem a w rozpoznawanej sprawie na podstawie dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w sprawie usunięcia przedmiotowych pojazdów działał upoważniony funkcjonariusz policji.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wskazał, że dopiero w dniu 27.06.2005r. otrzymał kompletną dokumentację pozwalająca wszcząć procedury likwidacyjne przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu 28.06.2005r pracownicy Drugiego Urzędu Skarbowego odebrali pojazdy z parkingu strzeżonego wnioskodawcy. Tak, więc PP PKS Sp. z o.o. sprawowała dozór tylko w dniu 27.06.2005r. czyli w dacie kiedy Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego dowiedział się o tym, że Skarb Państwa wszedł w posiadanie pojazdów.
Dlatego też Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego przyznał wnioskodawcy kwotę 24,40 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia za dozór pojazdów.
Zażalenie na to postanowienie wniósł PP PKS Sp. z o.o. w którym podała, że zaskarżone rozstrzygnięcie mija się z zakresem przedmiotowym wniosku bo nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków za okres żądany przez dozorcę natomiast dzień za który przyznano wynagrodzenie za dozór tj. 28.06.2005r. jest dniem nie objętym przedmiotowym wnioskiem.
Po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia [...]r. znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując na art. 124 w zw. z art. 126 i art. 107 kpa. W jego motywach wskazał, że zaskarżone postanowienie nie zawiera rozstrzygnięcia w zakresie żądania zawartego we wniosku z dnia 24.03.2007r. dotyczącego zapłaty kwoty 26.160,00 zł. Dyrektor Izby stwierdził, że niezbędnym dla dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia jest ustalenie daty, w której Skarb Państwa stał się prawnym właścicielem przedmiotowych pojazdów. Jego zdaniem stan faktyczny nie został w tej mierze dostatecznie wyjaśniony.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...]r. znak [...] odmówił przyznania PP PKS S p. z o.o. zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów - marki Fiat 125p, nr rej. [...] za okres od 7.11.2001 r. do 27.06.2005r. -marki Fiat 125p, nr rej. [...] za okres od 17.12.2001 r. do 27.06.2005r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 9.07.2005r. do dnia zapłaty.
W jego uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że PP PKS Sp. z o.o. sprawowała dozór pojazdów tylko w dniu 27.06.2005r. czyli w dacie kiedy Naczelnik Urzędu Skarbowego powziął wiadomość, że Skarb Państwa wszedł w posiadanie pojazdów. W związku z czym brak jest podstaw do zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za okres wskazany we wniosku z dnia 24.03.2007r.
Wyjaśniono, że z dniem 1.07.2002r. przedmiotowe pojazdy należy uznać za porzucone z zamiarem wyzbycia się ponieważ zostały spełnione przesłanki z art. 4 ust. 8 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Na to postanowienie PP PKS Sp. z o.o. wniosła zażalenie w którym stwierdziła, że niedopuszczalne jest uzasadnienie odmowy wypłaty wynagrodzenia za dozór z powołaniem się na pismo okólne Ministerstwa Finansów z dnia 28.10.2004r. Wskazując na orzeczenia sądów podano, że terminem początkowym od którego Skarb Państwa jest zobowiązany do pokrycia kosztów parkowania jest moment przejścia własności pojazdów na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast nie ma istotnego znaczenia to, że organ likwidacyjny otrzymał dokumenty niezbędne do przeprowadzenia likwidacji po upływie znacznego okresu czasu. Podkreślono, że brak należytego współdziałania pomiędzy poszczególnymi statio fisci Skarbu Państwa nie może w żaden sposób obciążać dozorcy.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie stoi w sprzeczności z zasadą zawartą w art. 7 kpa, a także spełnia wymogi z art. 124 w zw. z art. 126 kpa. i art. 107 kpa.
Podano, że sporna kwestią w sprawie jest zwrot wydatków w łącznej kwocie 26.160,00zł związanych z wykonywaniem przez PP PKS Sp. z o.o. dozoru przedmiotowych pojazdów i wynagrodzeniem za dozór tych pojazdów.
Z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba, że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 ustawy.
Organ II instancji stwierdził, że słusznie Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego nie uznał okresu za który dozorujący domagał się zwrotu wydatków za dozór pojazdów oraz wynagrodzenia za dozór z ustawowymi odsetkami.
Stosownie do treści art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o zmianie ustawy -Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444, ze zm.) pojazdy usunięte z drogi przed wejściem w życie ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 2002) i nieodebrane przez osobę uprawnioną z dniem 1.07.2002r. uznaje się za porzucone z zamiarem wyzbycia się. Natomiast w stosunku do pojazdów usuniętych z drogi przed dniem 1.01.2002 znajduje zastosowanie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23.04.2002r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). Według § 3 tego rozporządzenia, likwidacji podlegają między innymi ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy tj. przepisów dekretu z dnia 18.09.1954r. o likwidacji nie podjętych depozytów i nieodebranych rzeczy (Dz. U. Nr 41, poz. 184 ze zm). Porzucenie rzeczy z równoczesnym zamiarem wyzbycia się własności oznacza wyzbycie się władztwa nad rzeczą w sposób umożliwiający każdemu, również Skarbowi Państwa objecie jej w posiadanie. Własność rzeczy niczyjej zgodnie z art. 181 kc nabywa się poprzez objecie jej w posiadanie samoistne. W sytuacji gdy pojazd usunięty z drogi przed 1.01.2002r. i nieodebrany przez osobę uprawnioną z dniem 1.07.2002r. z mocy prawa został uznany za rzecz niczyją, wówczas zastosowanie znajduje w.w. przepis art. 181 kc a podmiotem obejmującym ten pojazd w posiadanie samoistne jest podmiot reprezentujący Skarb Państwa.
Zgodnie z § 3 pkt 1 lit. c cyt. rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące przechowywania , oszacowania i sprzedaży nieruchomości stosuje się odpowiednio do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej.
Z akt sprawy wynika, że PP PKS Sp. z o.o. świadczy usługi w zakresie holowania i przechowywania pojazdów w ramach umowy zawartej przez jej poprzednika (Przedsiębiorstwo Przewozu Towarów Państwowej Komunikacji Samochodowej) z Komendantem Miejskim Policji. W dniu 7.11.2001r. PP PKS Sp. z o.o. otrzymała dyspozycję od Komendanta Miejskiego Policji usunięcia pojazdu marki Fiat 125p, nr rej.[...], a w dniu 17.12.2001r pojazdu marki Fiat 125p, nr rej.[...]. Pojazdy te były zholowane na prowadzony przez siebie parking strzeżony. W związku z czym organem w którego kompetencji leżało wydanie nakazu usunięcia przedmiotowych samochodów i skierowania ich na parking strzeżony w calu przechowywania był Komendant Miejski Policji.
Pismem z dnia[...]. Komenda Miejska Policji przesłała do Drugiego Urzędu Skarbowego wykaz pojazdów znajdujących się na parkingu PP PKS Sp. z o.o. Wymieniono w tym piśmie również pojazd marki Fiat 125p, nr rej. [...] i pojazd marki Fiat 125p, nr rej. [...] pod nr 69 i 70. Z uwagi na to, że Komendant Miejski Policji (jako dysponent pojazdów) nie poinformował Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego czy pojazdy zostały odebrane przez właścicieli czy też można je uznać za rzeczy niczyje w rozumieniu art. 181 kc Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego pismem z dnia 13.06.2005r. wystąpił z prośbą o udzielenie informacji w tym zakresie.
Komendant Miejski Policji pismem z dnia 24.06.2005r. poinformował, że pojazdy te nie zostały odebrane przez uprawnione osoby i nastąpiło uznanie tych pojazdów za rzeczy niczyje na podstawie przepisów art. 4 ust. 8 ustawy zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym. W tym przypadku doszło do porzucenia rzeczy z równoczesnym zamiarem wyzbycia się władztwa nad rzeczą w sposób, który umożliwi każdemu objęcie tych rzeczy w posiadanie.
Organ II instancji podkreślił, że w okresie objętym wnioskiem PP PKS Sp. z o.o. za który spółka domaga się zwrotu wydatków za dozór oraz wynagrodzenia za dozór dysponentem pojazdów był Komendant Miejski Policji. Dlatego też zasadnie uznał Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego, że dopiero w dniu 27.06.2005r. czyli w dniu kiedy wszedł w posiadanie kompletnej dokumentacji przesłanej przez Komendanta Miejskiego Policji mógł wszcząć procedury likwidacyjne na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z § 12 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydatki związane z przechowywaniem lub sprzedażą ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa pokrywa się z kwot uzyskanych ze sprzedaży tych ruchomości. Wydatki te w części przekraczającej kwotę uzyskaną ze sprzedaży pokrywa się z budżety państwa.
Jednakże rozporządzenie nie wskazuje, że wydatki te mają być w całości ponoszone przez organy likwidacyjne w tym przypadku Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego.
W związku z tym, ze Naczelnik wszedł w posiadanie kompletnej dokumentacji dotyczącej przedmiotowych pojazdów w dniu 27.06.2005r. to dopiero po tej dacie mógł rozpocząć procedury likwidacyjne zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zdaniem organu II instancji uzasadnione jest twierdzenie, że koszty przechowywania pojazdów do czasu przekazania akt pozwalających na dokonanie likwidacji w trybie w.w. przepisów powinny obciążać Komendanta Miejskiego Policji, bowiem w jego dyspozycji leżało nałożenie obowiązku wykonania usługi holowania pojazdów i ich dozoru, zaś organy likwidacyjne zobowiązane są do pokrywania kosztów deponowania ruchomości wyłącznie od dnia otrzymania akt lub informacji pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego od tego momentu mają wpływ na prowadzone postępowanie.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w dniu 27.06.2005 r. powziął wiadomość o tym, że na parkingu PP PKS Sp. z o.o. znajduje się pojazd marki Fiat 125p, nr rej. [...]i pojazd marki Fiat 125p, nr rej.[..], a w dniu 28.06.2005 r. pracownicy Drugiego Urzędu Skarbowego odebrali te pojazdy z parkingu, co zostało potwierdzone protokołami zdawczo-odbiorczymi. Według organu II instancji wydatki, o których zwrot PP PKS Sp. z o.o. wnosi zostały poniesione przez niego w okresie gdy Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego nie był zobowiązany do ich ponoszenia jako organ likwidacyjny.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej, skarżące Przedsiębiorstwo Przewozowe Komunikacji Samochodowej Spółka z o.o. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika II Urzędu Skarbowego z dnia [...]r., nr [...] oraz o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Wskazany wniosek oparto na n/w zarzutach:
1) naruszenia art. 102 § 2 – ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez zaniechanie zastosowania tego przepisu, skutkiem czego odmówiono stronie skarżącej przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków związanych z przechowaniem samochodów,
2) naruszenia § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.04.2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez niezastosowanie tego przepisu,
3) naruszenia art. 8 k.p.a., polegającego na wzajemnym przerzucaniu odpowiedzialności przez poszczególne jednostki Skarbu Państwa, tj. organu likwidacyjnego i Komendanta Miejskiego Policji,
4) naruszenia art. 7 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a., przez oparcie rozstrzygnięcia na piśmie okólnym Ministerstwa Finansów z dnia 28.10.2004 r., Nr SP2-915-033-259/1702/04/AK,
5) naruszenia art. 124 § 1 k.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia,
6) naruszenia art. 124 § 2 k.p.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewłaściwym uzasadnieniu prawnym kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Rozwijając przedstawione zarzuty, skarżące Przedsiębiorstwo na wstępie nawiązało do umowy z dnia 7.03.2000 r. zawartej ze Skarbem Państwa reprezentowanym przez Komendanta Miejskiego Policji w sprawie współdziałania w zakresie usuwania, przemieszczania lub parkowania pojazdów. W ramach tej umowy strona skarżąca po otrzymaniu dyspozycji z Komendy Miejskiej Policji wykonała usługę płatnego holowania i parkowania dwóch samochodów marki Fiat 125p o numerach rejestracyjnych [...] i [...]. Pierwszy parkowano na strzeżonym parkingu skarżącego w okresie 7.11.2001 r. – 27.06.2005 r., a drugi okresie 17.12.2001 r. – 27.06.2005 r.
Wezwaniem z dnia 24.03.2007 r., skarżący wystąpił do Naczelnika II Urzędu Skarbowego o zapłatę kwoty 26160 zł tytułem zwrotu wydatków koniecznych związanych z wykonywanym dozorem w/w pojazdów oraz wynagrodzenia za ich dozór wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 9.07.2005 r. do dnia zapłaty. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem pojazdów z motywacją, iż informację dotyczącą tych pojazdów otrzymał od Komendanta Miejskiego Policji w dniu 27.06.2005 r. i od tego dnia jest zobowiązany do pokrycia kosztów związanych z parkowaniem.
Wskazane rozstrzygnięcie zdaniem skarżącego zostało wydane z naruszeniem prawa.
Niesporna jest kwestia, iż z dniem 1.07.2002 r. Skarb Państwa stał się właścicielem tych pojazdów. Orzekające organy również przyznały, że w sprawie ma zastosowanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.04.2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. Nr 50, poz. 449/, zaś Naczelnik II Urzędu Skarbowego jest "organem likwidacyjnym" obu pojazdów. W takiej sytuacji bezpodstawne są twierdzenia organu odwoławczego, że odpowiedzialnym za zaspokojenie roszczeń skarżącego jest Komendant Miejski Policji, bowiem nie jest on organem likwidacyjnym. Bezpodstawne jest także stwierdzenie, że Naczelnik II Urzędu Skarbowego mógłby być zobowiązanym do zapłaty dopiero po dniu 27.06.2005 r., czyli od dnia kiedy powziął wiadomość, że wszedł w posiadanie tych pojazdów.
Nie udzielił natomiast odpowiedzi, kto jest zobowiązany do zapłaty do dnia 27.06.2005 r.
Terminem początkowym, od którego Skarb Państwa jest zobowiązany do pokrycia kosztów parkowania jest dzień przejścia własności pojazdów na Skarb Państwa i taki pogląd potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 8.09.2006 r., sygn. akt I OSK 1184/05 i I OSK 1185/05.
Niezgodne ze stanem rzeczywistym jest także stwierdzenie organu odnoszące się do daty powzięcia wiadomości o tych pojazdach. Skarżący powołał szereg pism kierowanych do Naczelnika II Urzędu Skarbowego informujących m. innymi o wskazanych pojazdach z podaniem okresów przechowywania m. innymi na pisma z dnia 30.10.2002 r., 26.02.2003 r.
Skarżący również uważa, że organ likwidacyjny jest także zobowiązany do zapłaty za parkowanie tych pojazdów za okresy kiedy Skarb Państwa nie był jeszcze właścicielem tych pojazdów, za czym przemawia § 3 pkt 2 litera b powołanego już rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.04.2002 r., według którego likwidacji na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepojętych depozytów i nieodebranych rzeczy podlegają także ruchomości niestanowiące własności Skarbu Państwa.
W zaskarżonym postanowieniu, organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów skarżącego podniesionych w zażaleniu kwestionujących oparcie rozstrzygnięcia na piśmie okólnym Ministerstwa Finansów z dnia 28.10.2004 r., Nr SP 2-915-033-259/1702/04/AK.
Na to pismo okólne powołał się organ odwoławczy w piśmie z dnia [...]r., Nr [...] w oparciu o które motywował brak odpowiedzialności organu likwidacyjnego za należności dochodzone przez skarżącego.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutu, iż organ likwidacyjny jest również zobowiązany do zapłaty za czynności przechowywania pojazdów do dnia, w którym Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdów wyjaśnił, że stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14.01.2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania kół /Dz. U. Nr 5, poz. 64/, zawartymi w załączniku nr 2, przedsiębiorca we własnym imieniu będzie wystawiać rachunek obciążający właściciela pojazdu, przeto za okres, przed utratą własności pojazdu, obowiązany jest do ponoszenia kosztów związanych z holowaniem i umieszczeniem pojazdu na strzeżonym parkingu oraz do wynagrodzenia za dozór.
Zaprzeczył, aby to rozstrzygnięcie było oparte na piśmie okólnym Ministerstwa Finansów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a. stanowi, że Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy administracyjnej i sądowej.
Stan faktyczny sprawy wynikający z akt sprawy przedstawia się następująco:
Sąd Rejonowy, postanowieniem z dnia 17.11.2006 r., sygn. akt [...] odrzucił pozew Przedsiębiorstwa Przewozowego Komunikacji Samochodowej Spółki z o.o. przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Miejskiemu Policji i Urzędowi Skarbowemu o zapłatę kwoty 32086 zł za świadczone usługi w zakresie holowania i przechowywania na parkingu strzeżonym powoda dwóch samochodów marki Fiat 125p o numerach rejestracyjnych RZG [...] i [...] i w uzasadnieniu wyjaśnił, iż sprawa nie jest sprawą cywilną, lecz administracyjną, przeto droga procesu cywilnego jest niedopuszczalna.
Z uzasadnienia wskazanego postanowienia ponadto wynika, że Sąd Rejonowy przeprowadził dowód z umowy z dnia 7.03.2000 r. zawartej między Przedsiębiorstwem Przewozu Towarów Państwowej Komunikacji Samochodowej /poprzednik prawny strony powodowej/, a Komendantem Miejskim Policji w sprawie współdziałania w zakresie usuwania, przemieszczania lub parkowania pojazdów. Umowa została zawarta na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14.01.2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół /Dz. U. Nr 5, poz. 64/, Sąd Rejonowy przytoczył również treść § 4 i 5 oraz 8 ust. 1 i 2 umowy.
Przeprowadził także dowód z dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji nr [...] i [...], skierowanej do kontrahenta umowy zlecającej usunięcia pojazdów marki Fiat 125p o numerach rejestracyjnych [...] i [...].
Wskazanej umowy z 7.03.2000 r. nie ma w aktach administracyjnych. Znajdują się natomiast umowy kontrahowane w dniach 14.01.1998 r. i 7.01.1999 r., pierwsza obowiązywała do końca grudnia 1998 r., a druga do końca grudnia 1999 r. W postępowaniu cywilnym strony nie kwestionowały faktu zawarcia umowy z dnia 7.03.2000 r. i jej obowiązywania również w 2001 r. oraz faktu wydania dyspozycji do usunięcia pojazdów z drogi i odholowania na parking strzeżony.
Kwestia ta w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest również niesporna.
W dniu 31.10.2002 r. skarżące Przedsiębiorstwo doręczyło Drugiemu Urzędowi Skarbowemu wykaz pojazdów holowanych i parkowanych na parkingu strzeżonym skarżącego przy ul. T. 12, w którym podano marki i numery rejestracyjne pojazdów, daty umieszczenia pojazdów na parkingu i czas parkowania w dobach oraz należność za holowanie i parkowanie. W poz. 76 wykazu wymieniono samochód Fiat 125p, nr rej.[...]. Natomiast w podanym wykazie nie ma samochodu Fiat 125p, nr rej.[...]. Z rozdzielnika pisma z dnia 30.10.2002 r., nr PP PKS –[...]wynika, iż odpis tego pisma z powołanym wykazem przesłano do Komendy Miejskiej Policji /dalej KMP/.
Drugi wykaz doręczono w/w Urzędowi Skarbowemu w dniu 17.12.2002 r. i w wykazie tym w poz. 80 wymieniono samochód Fiat 125p, nr rej.[...], a w poz. 95 samochód Fiat 125p, nr rej.[...].
W piśmie przewodnim, opatrzonym datą 12.12.2002 r., strona skarżąca powołała się na § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2.08.2002 r. w sprawie usuwania pojazdów /Dz. U. Nr 134, poz. 133/ i nadmieniła, iż dołączony wykaz dotyczy pojazdów nieodebranych przez właścicieli w terminie 6-ciu miesięcy od daty usunięcia z drogi i przyjęcia na parking.
Odpowiadając na to pismo, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego pismem z dnia 23.12.2002 r. powiadomił stronę skarżącą, że KMP nie przekazała Urzędowi Skarbowemu powiadomień skierowanych do właścicieli pojazdów o usunięciu pojazdów z drogi i umieszczenie ich na parkingu, a ponadto strona skarżąca nie przekazała do Komendy wykazu nieodebranych pojazdów.
W związku z tym pismem, skarżące Przedsiębiorstwo wystosowało do KMP pismo z dnia 9.01.2003 r., w którym podano, że do pism z dnia 30.10.2002 r. i 13.12.2002 r. dołączono wykazy nieodebranych z parkingu samochodów, a mimo tego II Urząd Skarbowy twierdzi, że nie otrzymał ani jednej kserokopii skutecznego powiadomienia właścicieli o odbiorze pojazdów z parkingu strzeżonego przy ul. T.12.
Do wskazanego pisma dołączono ponownie wykaz nieodebranych pojazdów.
Odpis pisma z wykazem doręczono również Drugiemu Urzędowi Skarbowemu w dniu 15.01.2003 r.
W dniu 10.06.2005 r. KMP doręczyła Drugiemu Urzędowi Skarbowemu wykaz pojazdów zholowanych i umieszczonych na parkingu strzeżonym strony skarżącej przed dniem 31.12.2001 r. W wykazie tym w poz. 69-70 zostały wykazane samochody Fiat 125p nr rej. [...] i [...] z podaniem, że pierwszy został usunięty z drogi w dniu 7.11.2001 r., a drugi w dniu 17.12.2001 r. Pismem z dnia 24.06.2005 r. poinformowała Drugi Urząd Skarbowy, że pojazdy wymienione w wykazie nie zostały odebrane przez osoby uprawnione do dnia 31.07.2002 r., zatem stosownie do art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 6.09.2001 r. zmieniającej ustawę – Prawo o ruchu drogowym /Dz. U. Nr 129, poz. 1444/, są to pojazdy porzucone z zamiarem wyzbycia się.
Pismem z dnia 27.06.2005 r., Nr[...], Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w związku z pismem KMP poinformował stronę skarżącą, iż na podstawie art. 181 k.c. samoistnym posiadaczem tych pojazdów stał się Skarb Państwa – Drugi Urząd Skarbowy.
W dniu 28.06.2005 r., samochody Fiat 125p nr rej. [...] i [...] zostały odebrane z parkingu strony skarżącej przez przedstawicieli Drugiego Urzędu Skarbowego, a na powyższą okoliczność sporządzono dwa protokoły zdawczo-odbiorcze.
W protokołach podano, że w/w pojazdy zostały zholowane na zlecenie KMP, pierwszy w dniu 7.11.2001 r., zaś drugi w dniu 17.12.2001 r.
Pismem z dnia 24.03.2007 r. /wpłynęło do Urzędu Skarbowego w dniu 30.04.2007 r./, skarżące Przedsiębiorstwo wezwało wskazany Urząd do zapłaty kwoty 26160 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór samochodów marki Fiat 125p nr rej. [...] za okres od 7.11.2002 r. i marki Fiat 125 p nr rej. [...] za okres od 17.12.2001 r. do 27.06.2005 r. z ustawowymi odsetkami od dnia 9.07.2005 r. do dnia zapłaty.
Dokonując subsumcji przedstawionego stanu faktycznego z przepisami prawa, w pierwszej kolejności należy nawiązać do art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym /Dz. U. Nr 129, poz. 1444/, który stanowi, że pojazdy usunięte z drogi przed dniem wejścia w życie ustawy i nieodebrane przez uprawnioną osobę, z dniem 1.07.2002 r. uznaje się za porzucone z zamiarem wyzbycia się.
Wskazana ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 1.01.2002 r. /art. 6/.
Niesporny jest fakt, że rzeczone samochody marki Fiat 125p o numerach rej. [...] i [...] na podstawie dyspozycji KMP zostały usunięte przez stronę skarżącą przed 1.01.2002 r.
Poza sporem też jest, że w/w samochody, stosownie do art. 181 k.c. stały się z dniem 1.07.2002 r. własnością Skarbu Państwa. Do przechowywania pojazdów porzuconych i objętych w posiadanie rzeczy niczyjej, stosuje się przepisu działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 2005, Nr 229,poz. 1954, ze zm./, nazwanej dalej skrótem p.e.a. i wynika to z odesłania zamieszczonego w § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.04.2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. Nr 50, poz. 449/. Według zaś § 4 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, organem likwidacyjnym takich pojazdów jest właściwy naczelnik urzędu Skarbowego.
Art. 102 § 2 p.e.a. stanowi, iż organ egzekucyjny /likwidacyjny/ przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Strona skarżąca nie jest osobą wymienioną w tym ostatnim przepisie.
Przepisy działu II, rozdziału 6 – p.e.a. nie określają kryteriów ustalania należności dozorcy, niemniej jednak należność ta winna odpowiadać wydatkom poniesionym przez dozorcę związanych z utrzymaniem i eksploatacją parkingu, zaś wynagrodzenie za sprawowany dozór powinno być uzależnione od zakresu obowiązku dozorcy, warunków sprawowania pieczy nad powierzoną rzeczą /por. wyrok NSA z dnia 16.02.1999 r., sygn. akt I SA/Wr 2390/97 – ONSA Nr 1/2000, poz. 28/.
Strona skarżąca w piśmie z dnia 24.03.2007 r., nazwanym wezwaniem do zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór, powołała się m. innymi na uchwałę Rady Miasta z dnia 16.12.2002 r., Nr [...] ustalającą opłaty za parkowanie pojazdów usuniętych z drogi.
Data podjęcia tej uchwały może wskazywać, iż została powzięta na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz. U. Nr 98, poz. 602, ze zm./.
Uchwały podjęte na podstawie powołanego przepisu, nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowanego na parkingu, nieodebranego przez osobę uprawnioną w stosownym czasie, bowiem odnoszą się do innych właścicieli pojazdów usuniętych z drogi i umieszczonych na parkingu /por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15.05.2007 r., I OSK 1841/06 – niepublikowany/.
Jednakże w motywach tego wyroku zasygnalizowano, że organ administracyjny może przy ustalaniu wynagrodzenia w trybie art. 102 § 2 p.e.a. zastosować stawki ustalone w takiej uchwale, jeżeli uzna, że taka stawka jest adekwatna w konkretnej sprawie, czyli odpowiada wydatkom związanym z dozorem i wynagrodzeniem za dozór.
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do pytania, od jakiej daty Skarb Państwa ponosi opłaty za parkowanie rzeczonych pojazdów?
Orzekające organy odmowę przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za przechowywanie samochodów na strzeżonym parkingu motywowały tym, że Skarb Państwa ponosiłby tego rodzaju koszty dopiero od dnia otrzymania od KMP pisemnej informacji, iż to przedmiotowe samochody nie zostały odebrane przez osoby uprawnione i tym samym są rzeczami niczyimi. Pisemną informację w tej kwestii Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego otrzymał w dniu 27.06.2005 r., a dnia następnego pracownicy tego Urzędu odebrali z parkingu strony skarżącej przedmiotowe samochody.
W takiej sytuacji Skarb Państwa wszedł w posiadanie porzuconych samochodów w dniu 28.06.2005 r. i z tą datą mógł podjąć działania związane z likwidacją pojazdów na zasadach określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.04.2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sąd in merito nie podzielił tego poglądu, gdyż nie da się pogodzić z treścią art. 102 p.e.a.
Z treści art. 102 § 2 i 4 p.e.a. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.04.2002 r. wyraźnie wynika, że to naczelnik właściwego urzędu skarbowego na żądanie dozorcy przyznaje mu zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór.
Skarb Państwa jest jeden, zatem okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie nie było właściwego współdziałania między jednostkami Skarbu Państwa, tj. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego i KMP, nie ma wpływu na ustalenie terminu od jakiego Skarb Państwa ponosi opłaty za parkowanie pojazdu i tym samym nie zwalnia organu likwidacyjnego od obowiązku zwrotu wydatków i przyznanie wynagrodzenia dozorcy od dnia kiedy Skarb Państwa stał się właścicielem porzuconych pojazdów /por. wyroki NSA z dnia 8.09.2006 r., I OSK 1184/05 i I OSK 1185/05 oraz z dnia 15.05.2007 r., I OSK 1841/06 – niepublikowane/.
W takiej sytuacji przerzucanie odpowiedzialności za brak właściwego współdziałania na KMP, nie może spowodować skutków prawnych, skoro powołane wcześniej przepisy wyraźnie wskazują jaka jednostka Skarbu Państwa zobowiązana jest przyznać należność za parkowanie pojazdów usuniętych z drogi i umieszczonych na parkingu.
Trzeba też dodać, że w dacie usunięcia przedmiotowych pojazdów z drogi i umieszczenia ich na parkingu strzeżonym oraz w dacie, w której Skarb Państwa stał się właścicielem tych pojazdów /1.07.2002 r./ obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14.01.2000 r. /Dz. U. Nr 5, poz. 64, ze zm./, a w § 4 określono, iż współdziałanie przedsiębiorcy wykonującego usługi usuwania lub przemieszczania pojazdów lub parkowania ich na parkingu strzeżonych z podmiotami, które wydały dyspozycję usunięcia lub przemieszczenia pojazdów, polega na sprawnym i szybkim wykonaniu dyspozycji lub przyjęciu pojazdu na parking. Z przepisu tego rozporządzenia wynika, iż taki przedsiębiorca nie miał obowiązku powiadamiania właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu.
Taki obowiązek został nałożony na przedsiębiorcę dopiero w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2.08.2002 r. w sprawie usuwania pojazdów /Dz. U. Nr 134, poz. 1133, ze zm./.
Niezależnie od tego należy zasygnalizować, iż strona skarżąca pismami z dnia 30.10.2002 r. i 12.12.2002 r., do których dołączono wykazy pojazdów holowanych i parkowanych informowała Drugi Urząd Skarbowy o datach usunięcia pojazdów i o okresie ich parkowania.
W wezwaniu do zapłaty z dnia 24.03.2007 r. skarżące Przedsiębiorstwo żądało również zapłaty za holowanie i parkowanie przedmiotowych pojazdów za okres od dnia umieszczenia pojazdów na parkingu do dnia kiedy stały się własnością Skarbu Państwa i twierdziło, że przepisu działu II rozdziału 6 p.e.a. za pośrednictwem § 3 pkt 2 litera b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.04.2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odnoszą się również do ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa, jeżeli podlegają likwidacji na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz likwidacji niepojętych depozytów i nieodebranych rzeczy.
W skardze skarżące Przedsiębiorstwo zarzuciło, iż do tej kwestii orzekające organy skarbowe w ogóle się nie odniosły w uzasadnieniach wydanych postanowień.
Zdaniem Sądu takie żądanie nie ma podstawy prawnej. Nabycie rzeczy niczyjej /art. 181 k.c./ jest nabyciem pierwotnym /por. Zygmunt Nowakowski – Prawo rzeczowe, PWN, W-wa 1969 r., str. 71/.
W razie nabycia pierwotnego nabywca nie wywodzi swego uprawnienia od innej osoby, nie jest więc następcą prawnym, zatem na nabywcę nie przechodzą zobowiązania poprzedniego właściciela związane z rzeczą porzuconą. Od tej reguły mogą być wyjątki przewidziane w przepisach szczególnych. Takich wyjątków związanych z przedmiotową sprawą administracyjną nie ma. Paragraf 3 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia z dnia 23.04.2002 r. odnosi się bowiem do nieodebranej rzeczy znalezionej, a porzucenie rzeczy w celu wyzbycia się jej własności nie jest tożsame z rzeczą znalezioną. Po drugie, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia, przepisy działu II rozdziału 6 p.e.a., w przypadku rzeczy znalezionych odnoszą się do starostów, a nie do naczelników urzędów skarbowych.
W konkluzji należy zatem stwierdzić, iż zobowiązanym do zapłaty należności za holowanie i parkowanie pojazdu do czasu nabycia własności przez Skarb Państwa jest osoba, która pojazd porzuciła z zamiarem wyzbycia się jego własności. Należność taka może być dochodzona przez przedsiębiorcę w drodze procesu cywilnego. Za takim zapatrywaniem przemawiał m. innymi § 10 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14.01.2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół, wedle którego umowa Komendanta Powiatowego Policji z przedsiębiorcą powinna zawierać zobowiązanie się przedsiębiorcy do dochodzenia we własnym zakresie, na drodze cywilnoprawnej roszczeń od właściciela pojazdu.
Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.
O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a. Strona skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie 785 zł, obliczony od wartości dochodzonej należności.
Według § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm./, w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł, zatem taka kwota została zasądzona w pkt. II wyroku.
O zwrocie nadpłaty w kwocie 685 zł zadecyduje przewodniczący wydziału stosownym zarządzeniem.
Sąd nie stosował art. 152 p.p.s.a., gdyż zaskarżone postanowienie nie nadaje się do wykonania.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy uwzględnią ocenę prawną Sądu zawartą w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło