VII SA/Wa 395/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-20
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnym powołaniu podstawy prawnej wymiaru kary pieniężnej (art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zamiast art. 103 ust. 1 pkt 1 tej ustawy), stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeśli nie miało wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnym powołaniu podstawy prawnej wymiaru kary pieniężnej, nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeśli nie miało wpływu na wynik sprawy. W sytuacji, gdyby organ zastosował prawidłową podstawę prawną (art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia), rozstrzygnięcie byłoby identyczne. Skoro strona skarżąca nie kwestionowała stanu faktycznego ani wysokości kary, a jedynie podstawę prawną, która nie wpłynęła na treść decyzji, skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieprawidłową reklamę suplementów diety oraz za zastosowanie nazwy i szaty graficznej jednego z suplementów tożsamej z produktem leczniczym. Organ pierwszej instancji wymierzył karę na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Spółka odwołała się, zarzucając błędną podstawę prawną, twierdząc, że kara powinna być wymierzona wyłącznie na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1. Główny Inspektor Sanitarny utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, powtarzając argumentację o błędnej podstawie prawnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. skargę oddala.
Sygnatura akt VII SA/Wa 395/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] października 2007r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] działając m.in. na podstawie art. 104, art. 103 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2006 r. Nr 171, poz. 1225, zwana dalej ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia) wymierzył firmie A. Sp. z o.o. w K. karę pieniężną w wysokości 4 000,00 zł. (słownie: cztery tysiące zł.) z powodu:
- prowadzenia nieprawidłowej reklamy telewizyjnej, radiowej i prasowej suplementu diety pn. [...] oraz reklamy radiowej suplementu diety pn. [...], niezgodnej z przepisem art. 46 ust. 1 pkt 2, art. 46 ust. 2 w/w ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- zastosowania nazwy i szaty graficznej suplementu diety [...] tożsamej z nazwą i szatą graficzną produktu leczniczego, co uniemożliwia odróżnienie tych produktów i stanowi naruszenie przepisu art. 47 w/w ustaw,.
Uzasadniając decyzję Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że forma prezentacji suplementu diety pn. [...] i suplementu diety pn. [...] oraz treści reklam sugerują, iż są to produkty lecznicze, natomiast nazwa i szata graficzna suplementu diety pn. [...] jest tożsama z nazwą i szatą graficzną preparatu leczniczego. Działania producenta naruszają przepisy art. 46 ust. 1 pkt 2, art. 46 ust. 2 oraz art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Zdaniem organu sformułowania użyte w reklamie tych środków spożywczych wykraczają poza definicję suplementu diety oraz przypisują przedmiotowym produktom właściwości zapobiegania chorobom naruszając obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa żywnościowego.
Przy ustalaniu wysokości kary Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wziął pod uwagę wielkość produkcji omawianych suplementów diety oraz fakt, iż we wcześniejszym okresie działalności karany podmiot również nie przestrzegał obowiązujących przepisów prawnych w zakresie znakowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych.
Odwołanie od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2007r. wniosła A. Sp. z o.o. z siedzibą w K.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego — art. 103 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez błędne oparcie rozstrzygnięcia na tym przepisie, w sytuacji gdy kara powinna być wymierzona na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy.
Skarżąca nie kwestionowała w odwołaniu stanu faktycznego uzasadniającego nałożenie kary pieniężnej ani, wysokości wymierzonej kary. Spółka twierdziła natomiast, że w/w decyzja została wydana na błędnej podstawie prawnej, bowiem główne zarzuty podnoszone przez organ dotyczyły nieprawidłowości w reklamach produktów [...] i [...], natomiast w toku postępowania nie były kwestionowane w żaden sposób same środki spożywcze. W przypadku naruszeń przepisów ustawy polegających na nieprawidłowym reklamowaniu środków spożywczych nie można określić wartości środka spożywczego, gdyż sam środek nie był w żaden sposób kwestionowany. Reklama nie obejmowała określonej partii środka spożywczego, a dotyczyła go w ogólności, niemożliwe było zatem określenie ilości środka spożywczego, której reklama mogła dotyczyć.
A. Sp. z o.o. w K. podniosła jednocześnie, że przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia daje samodzielną podstawę do określenia wysokości kary, bez konieczności odwoływania się do art. 103 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. W przypadku zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy nie ma konieczności poszukiwania dodatkowych mierników wysokości kary, gdyż określona ona została jako wielokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Nie było więc konieczności ustalania ilości kwestionowanego środka spożywczego i jego wartości, co w przypadku naruszenia przepisów ustawy poprzez stosowanie nieprawidłowej reklamy jest niewykonalne.
Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] grudnia 2007r., znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. w K. z dnia [...] listopada 2007r. od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że art. 103 ust 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jest przepisem szczegółowym w stosunku do art. 103 ust. 1 pkt 1 i określa odstępstwa od ogólnej zasady ustalania wysokości kar wskazanej w art. 103 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy.
Ponadto organ II instancji stwierdził, że kara pieniężna została wymierzona firmie A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. nie tyko z powodu nieprawidłowej reklamy suplementów diety pn. [...] oraz [...], ale również ze względu na fakt, iż nazwa i szata graficzna suplementu diety pn. [...] jest tożsama z nazwą i szatą graficzną produktu leczniczego co uniemożliwia odróżnienie tych produktów.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej za nieprawidłową reklamą suplementu diety w sytuacji gdy przepis ten nie mógł stanowić podstawy wymiaru kary w przypadku nieprawidłowej reklamy, zaś kara powinna być wymierzona wyłącznie na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy.
Poza tym A. Sp. z o.o. w K. powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji I instancji.
W konkluzji strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wskazanie, że podstawą prawną wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej z powodu nieprawidłowej reklamy telewizyjnej, radiowej i prasowej suplementu diety [...] jest art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy, a nie art. 103 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2007r., zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny.
Wskazaną w przedmiotowej sprawie podstawą prawną z której wynikała wysokość nałożonej kary pieniężnej były przepisy art. 103 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Stosownie do brzmienia art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia - kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 51 oraz na podstawie przepisów wymienionych w art. 50 ust. 2 omawianej ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Natomiast przepis art. 103 ust 2. pkt 1 stanowi, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 3 - wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej wartości zakwestionowanej ilości środka spożywczego.
W toku postępowania organ stwierdził (a nie było to kwestionowane przez skarżącego) naruszenie przez skarżącą spółkę przepisów art. 46 ust. 1 pkt 2, art. 46 ust. 2 oraz art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, polegające na prowadzeniu nieprawidłowej reklamy produktów [...] i [...] przez przypisywanie im właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia, odwoływanie się do takich właściwości oraz zastosowanie nazwy i szaty graficznej suplementu diety [...] tożsamej z nazwą i szatą graficzną produktu leczniczego.
Zatem naruszenia dotyczyły nieprawidłowej reklamy oraz nieprawidłowego oznaczenia suplementów diety, przy czym organ nie zakwestionował określonej ilości tych produktów a stwierdzone uchybienia dotyczyły produktów jako całości. Wprawdzie w toku postępowania poczyniono ustalenia w zakresie wielkości produkcji i stanu magazynowego ale ustalenia te pozostały bez wpływu na wysokość zastosowanej kary, skoro nie zakwestionowana określonej ich ilości. W tych okolicznościach organ powinien wymierzyć karę pieniężną wyłącznie na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Zasadnie twierdzi więc strona skarżąca, że skoro w przedmiotowej sprawie nie był zakwestionowany produkt w określonej ilości to nie było potrzeby przywoływać przepisu art. 103 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jako podstawy wymierzenia kary. Samodzielną podstawą jej wymiaru powinien być przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy.
Należy jednak zauważyć, że przywołanie przepisu art. 103 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie miało żadnego negatywnego wpływu na wymiar kary. Gdyby bowiem organ wydał decyzję (określił wymiar kary) tylko na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy to zapadłoby identyczne rozstrzygnięcie.
Na marginesie należy podkreślić, że strona skarżąca nie żądała zmiany wymiaru kary, nie twierdziła że jest zbyt wysoka bądź nie powinna zostać w ogóle nałożona, lecz ograniczyła się do zarzutu, że w decyzji nietrafnie powołano, jako podstawę prawną art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy, podczas gdy wystarczające było powołanie jedynie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy.
W tym kontekście należy podkreślić, że nie każde naruszenie prawa materialnego stanowi podstawę do uchylenia decyzji. Naruszenie prawa materialnego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji tylko wtedy, gdy miało to wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca nie precyzuje, co należy rozumieć przez naruszenie prawa "mające wpływ na wynik sprawy". Przyjmuje się jednak, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet w wypadku prawidłowego zastosowania prawa materialnego treść decyzji byłaby taka sama.
Skoro powyższe naruszenie prawa nie miało wpływu na wynik sprawy, to nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło