II OSK 1591/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-20
Skład orzekający: Roman Hauser, Maria Czapska-Górnikiewicz, Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, może odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, powołując się na naruszenie interesu społecznego lub uzasadnionego interesu osób trzecich, nawet jeśli inwestor spełnił wszystkie wymogi formalne określone w przepisach Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, powołując się na naruszenie interesu społecznego lub uzasadnionego interesu osób trzecich, jeśli inwestor spełnił wszystkie wymogi formalne określone w przepisach Prawa budowlanego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa przy wydaniu decyzji, organ powinien ograniczyć się do stwierdzenia tego naruszenia i wskazania, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, chyba że istnieją inne, konkretne podstawy prawne do odmowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej. Po wydaniu pozwolenia, w wyniku wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez współwłaścicielkę sąsiedniej działki, organy administracji uchyliły decyzję o pozwoleniu na budowę, powołując się na naruszenie interesu społecznego i uzasadnionego interesu osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że organy nie miały podstaw do odmowy wydania pozwolenia, jeśli inwestor spełnił wymogi formalne, a także kwestionując sposób ustalenia stron postępowania i stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Agnieszka Maszewska-Bącal po rozpoznaniu w dniu 20 października 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 227/08 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
II OSK 1591/ 08
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi [...] Sp. z o. o. w W. uchylił decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] listopada 2007 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Prezydent Miast Lublina na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz art. 104 k.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Sp. z o. o. w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] Nr [...] L., zlokalizowanej na terenie działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] przy ul. [...] w L.
W wyniku wniesionych odwołań przez Społeczny Komitet Protestacyjny Przeciwko Elektroskażeniom, Radę Dzielnicy Czuby-Południe w Lublinie, Wspólnotę Mieszkaniową Budynków nr [...],[...],[...],[...],[...] przy ul. S. w L. oraz K. K., I. K., A. K., A. B. i T. G., Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że odwołania złożyły podmioty nie będące stronami w sprawie.
W dniu 28 sierpnia 2007 r. do Urzędu Miasta Lublin wpłynął wniosek B. Z., o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej. Jako podstawę wznowieniową wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wyjaśniając, że wnioskodawczyni zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt II Ns [...], stała się współwłaścicielką działki nr ewid. [...], sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której miałaby być zrealizowana przedmiotowa inwestycja. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym za strony zostali uznani matka i ojciec wnioskodawczyni, który zmarł w czerwcu 2005 r.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Prezydent Miasta Lublina na podstawie art. 150 § 1 k.p.a. przekazał Wojewodzie Lubelskiemu wniosek o wznowienie postępowania do rozpatrzenia według właściwości.
Wojewoda Lubelski postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. uznając się za organ niewłaściwy w sprawie, przekazał wniosek B. Z. Prezydentowi Miasta Lublina celem załatwienia.
Prezydent Miasta Lublina postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia [...] maja 2007 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 k.p.a., wyjaśniając, że B. Z., będąca współwłaścicielką działki nr [...], bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Prezydent Miasta Lublina na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 7 k.p.a., uchylił decyzję Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] maja 2007 r. oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej.
W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wskazał, że B. Z. bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu i nie były w tym postępowaniu rozważane jej interesy, co powoduje konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania co do istoty sprawy.
Organ I instancji stwierdził, iż wskutek zmiany przepisów, która miała miejsce po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, Dz. U. Nr 158, poz. 1105), przedmiotowa inwestycja nie jest już zaliczona do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i nie wymaga tym samym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Zdaniem Prezydenta złożony projekt budowlany przedmiotowej stacji bazowej jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, a projektowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Według organu I instancji, niezależnie od spełnienia przez inwestorów wyżej wymienionych przesłanek, należy mieć na względzie także skalę protestu społecznego i podnoszone w ramach tego protestu argumenty i dowody, a przez to należy również ocenić, czy projektowana inwestycja nie narusza uzasadnionego interesu innych stron postępowania, interesu osób trzecich, a także interesu społecznego. W związku z tym trzeba mieć na względzie konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron zagwarantowany w art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP, jak również treść przepisu art. 144 k.c., który wymaga, by właściciel nieruchomości powstrzymywał się od działań zakłócających ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości sąsiednich. Powołując się na orzecznictwo sądowe, organ I instancji stwierdził, że "przeciętna miara" oddziaływań, o której mowa w art. 144 k.c., może być przekroczona w przypadku projektowanej inwestycji. Nawet, gdyby obawy okolicznych mieszkańców uznać za nieuzasadnione w oparciu o raporty i badania przedkładane przez inwestora, to "...obawy te mają w pełni charakter obiektywny...". Poczucie zagrożenia strony (B. Z.) oraz okolicznych mieszkańców winno być uwzględnione w kategoriach poszanowania uzasadnionych interesów stron postępowania i osób trzecich wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Wobec stwierdzenia, iż projektowana inwestycja zakłóca korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, a także narusza uzasadniony interes osób trzecich i słuszny interes obywateli, organ I instancji uchylił w trybie wznowieniowym decyzję o pozwoleniu na budowę i odmówił udzielenia pozwolenia.
W wyniku wniesionego przez [...] Sp. z o.o. odwołania Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.:
- utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] maja 2007 r. oraz
- uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji i w tym zakresie umorzył postępowanie.
W uzasadnieniu swej decyzji Wojewoda Lubelski podzielił w pełni stanowisko i argumentację wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, co do zaistnienia podstaw uchylenia decyzji, udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Powtórzył za organem I instancji, że projektowana stacja zakłóca korzystanie z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, a także narusza uzasadniony interes osób trzecich i słuszny interes obywateli. Obawy B. Z. i okolicznych mieszkańców co do szkodliwości promieniowania elektromagnetycznego- również w ocenie organu odwoławczego - "mają w pełni charakter obiektywny, nawet gdyby je uznać za nieuzasadnione w oparciu o raporty i badania przedłożone przez inwestora". Znajduje ono materialne potwierdzenie w art. 144 k.c. Prawo mieszkańców do bezpiecznego, spokojnego i niezakłóconego bytowania można wywieść z rygorystycznego interpretowania art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w związku z art. 7 k.p.a., statuującego zasadę uwzględniania słusznego interesu obywateli.
Organ odwoławczy zakwestionował natomiast treść drugiej części rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji, tj. odmowę udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Ze stanu faktycznego, potwierdzonego dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy wynika, że budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej została już rozpoczęta. Zdaniem Wojewody wobec rozpoczęcia prac budowlanych, objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę (bądź odmowy udzielenia pozwolenia na budowę) należało traktować jako bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W tej sytuacji, po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, organ I instancji powinien był umorzyć postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Ponadto Wojewoda Lubelski wyjaśnił, że właściwym do wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę był organ I instancji, albowiem to decyzja tego organu z dnia [...] maja 2007 r. stała się ostateczną. Umorzenie postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy odwołanie złożył podmioty nie mające przymiotu strony, nie stanowiło o merytorycznym orzekaniu w sprawie.
W ocenie organu odwoławczego, wobec uchylenia przez organ odwoławczy decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] listopada 2007 r. w części dotyczącej odmowy pozwolenia na budowę, bez znaczenia pozostają zarzuty odwołania, o naruszeniu przez organ I instancji przepisów art. 35 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, jako że odnoszą się one do uchylonej w postępowaniu odwoławczym części decyzji.
Za nietrafny uznał organ II instancji zarzut niebrania pod uwagę interesu inwestora, który to interes winien być traktowany jako słuszny interes społeczny. W sytuacji, gdy konflikty między właścicielami sąsiednich nieruchomości wynikają z planów inwestycyjnych jednego z nich, konieczne jest ustalenie, czy realizacja inwestycji będzie przebiegała według wariantu optymalnego dla samego inwestora, jak i dla wszystkich właścicieli sąsiednich nieruchomości.
Na powyższą decyzję [...] Sp. z o.o. w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2007 r. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. przepisów art. 19, art. 150 § 1 i art. 152 k.p.a., poprzez uznanie, że decyzja organu I instancji została wydana przez organ właściwy w sytuacji, gdy właściwym do tego był Wojewoda Lubelski;
2. przepisów art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady obiektywizmu i prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych;
3. przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na wynik sprawy;
4. przepisów art. 146 § 2 i art. 151 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., poprzez niezasadne uchylenie dotychczasowej decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] maja 2007 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę;
5. przepisów art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i art. 7 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, iż w sprawie zachodziła potrzeba ochrony interesu społecznego, czy też ochrony jakichkolwiek interesów innych stron postępowania;
6. przepisów art. 4 i art. 35 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, poprzez odmowę wydania pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego, pomimo spełnienia przez inwestora wszelkich wymogów warunkujących dopuszczalność wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę;
7. przepisu art. 105 § 1 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w wyniku błędnego przyjęcia, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania.
Zdaniem strony skarżącej zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Taką decyzją w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2007 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie wskazanych w skardze przepisów Prawa budowlanego skarżąca Spółka wskazała, że inwestor spełnił wszystkie wymogi określone w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 tejże ustawy, a zatem organy administracji zobowiązane były zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 4 powołanej ustawy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie nastąpiła zmiana któregokolwiek z warunków realizacji inwestycji, która skutkowałaby obowiązkiem przedłożenia przez inwestora jakiejkolwiek dodatkowej dokumentacji lub spełnienia dodatkowych warunków określonych przepisami Prawa budowlanego.
Naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz art. 7 k.p.a. uzasadniono w skardze wywodem, że naruszenie uzasadnionego interesu stron postępowania i osób trzecich może być rozpatrywane wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Uznanie, że projektowana inwestycja zakłóca korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, a także narusza uzasadniony interes osób trzecich i słuszny interes obywateli, wyłącznie na podstawie obaw i postulatów stron i osób trzecich, bez poparcia takiego stwierdzenia dowodami stanowi - w ocenie strony skarżącej - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 146 § 2 oraz art. 151 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. skarżąca Spółka podniosła, że fakt rozpoczęcia realizacji obiektu budowlanego nie czyni postępowania o pozwolenie na budowę bezprzedmiotowym, jak to wadliwie przyjął Wojewoda Lubelski w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem strony skarżącej po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2007 r. nie nastąpiła zmiana któregokolwiek z warunków inwestycji, która skutkowałaby obowiązkiem przedłożenia przez inwestora jakiejkolwiek dokumentacji lub spełnienia dodatkowych warunków określonych przepisami Prawa budowlanego. Tym samym w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W takich okolicznościach, zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a. niedopuszczalne było uchylenie dotychczasowej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, a organ administracji publicznej powinien, stosownie do postanowień art. 151 § 2 k.p.a. ograniczyć się jedynie do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, chociaż nie wszystkie zarzuty skarżącej Spółki uznał za zasadne.
Za niezasadny Sąd pierwszej instancji uznał zarzut naruszenia art. 19 i art. 150 § 1 k.p.a. Odwołując się do treści przepisu art. 150 § 1 k.p.a. Sąd wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie Prezydent Miasta Lublina wydał w dniu [...] maja 2007 r. decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej, jednakże odwołania od tej decyzji zostały wniesione przez podmioty nie mające przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i z tego tylko względu Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. umorzył postępowanie odwoławcze.
Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji decyzja organu odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego z powodu wniesienia odwołania przez nieuprawniony podmiot jest decyzją procesową. W postępowaniu przed organem odwoławczym zakończonym wydaniem takiej decyzji nie dochodzi do rozpatrzenia odwołania, a zatem nie zostaje uruchomiony tryb ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W takiej sytuacji decyzja organu I instancji, jako nie podlegająca ocenie organu odwoławczego zyskuje walor ostateczności i organ I instancji staje się właściwym do rozstrzygania sprawy w postępowaniu wznowieniowym.
Ponadto Sąd wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. stwierdziło nieważność postanowienia Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] września 2007 r., przekazującego wniosek B. Z. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2007 r. o pozwoleniu na budowę Wojewodzie Lubelskiemu. Postanowienie Kolegium stało się ostateczne wobec niezłożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez żadną ze stron postępowania.
W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa z innych powodów, niż wyżej przedstawione. Istotnym jest to, iż kontrolowana decyzja została wydana w trybie wznowieniowym. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż pełnomocnik B. Z., składając w jej imieniu wniosek o wznowienie postępowania, wskazał jako przyczynę wznowieniową niebranie udziału przez stronę bez własnej winy w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Wniosek B. Z. został uwzględniony, skutkując wydaniem przez Prezydenta Miasta Lublin na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 149 § 1 i 2 k.p.a. postanowienia z dnia [...] września 2007 r. o wznowieniu postępowania.
Organy obu instancji orzekające w rozpatrywanej sprawie stwierdziły, że w sprawie wystąpiła podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przyjęły one, że B. Z., jako współwłaścicielka działki sąsiadującej bezpośrednio z terenem wnioskowanej inwestycji powinna być stroną w postępowaniu administracyjnym, w którym jednakże nie brała udziału, bowiem organ I instancji uznał za stronę tylko matkę wnioskodawczyni i jej ojca zmarłego w czerwcu 2005 r.
Sąd pierwszej instancji wskazując na przedmiot niniejszej sprawy, a tym było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, stwierdził iż ani uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak również uzasadnienie decyzji organu I instancji nie wskazuje, z jakich przyczyny organy orzekające w postępowaniu wznowieniowym uznały B. Z. za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zdaniem Sądu organy orzekające powinny poczynić ustalenia w tym zakresie i wykazać nie tylko, że nieruchomość, której współwłaścicielką jest B. Z. znajduje się w sferze oddziaływania projektowanego obiektu, ale także wskazać, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego. Odwołując się do ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że stroną postępowania o pozwolenie na budowę może być jedynie ten, komu oddziaływanie zamierzonej inwestycji może ograniczyć prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania jego nieruchomości. Podmiot wywodzący swój interes jako strona takiego postępowania musi wskazać konkretne przepisy, przewidujące w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z jego nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie obiektu budowlanego. Sąd stwierdził też, iż organy orzekające w niniejszej sprawie nie badały również w pierwszym postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, kwestii obszaru oddziaływania projektowanej stacji telefonii komórkowej pod kątem ustalenia stron postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Jednakże nawet przy przyjęciu, że prawidłowe było stanowisko organów administracji, co do uznania B. Z. za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a tym samym, iż zaistniały podstawy prawne do rozstrzygania sprawy w postępowaniu wznowieniowym, to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja zawiera kolejne jeszcze wady.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż przepisy Prawa budowlanego nie upoważniają organów właściwych do rozstrzygania wniosków o pozwolenie na budowę do tego, aby kierowały się uznaniowością, w sytuacja gdy spełnione zostały warunki wymagane ustawą do wydania określonej decyzji. W rozpatrywanej sprawie organy orzekające w obu instancjach przyznały, że projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublina przyjętego Uchwałą nr 1688/LV/2002 Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 26 września 2002 r. (Dz. Urzęd. Województwa Lubelskiego Nr 124, poz. 2671). Uznały także, iż projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, a projekt budowlany opracowany został przez uprawnioną osobę i posiada wymagane opinie, pozwolenia, uzgodnienia i sprawdzenia.
Możliwość zrealizowania projektowanej inwestycji uzyskała akceptację w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] czerwca 2006 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, jakkolwiek toczy się postępowanie wznowieniowe z wniosku B. Z., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem tejże decyzji.
W związku z powyższym w ocenie Sądu pierwszej instancji, należało uznać, że zaskarżona decyzja wydana została również z naruszeniem przepisu art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. Skoro organ administracji przyznał fakt spełnienia przez inwestora wszystkich wymagań określonych w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 omawianej ustawy, to nie miał podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji organ powinien - stosownie do unormowania art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Uchylając decyzję z dnia [...] maja 2007 r. udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji organy obu instancji wskazały jako podstawę rozstrzygnięcia "skalę protestu społecznego i podnoszone w jego ramach argumenty i dowody, które nakazały ocenić, czy inwestycja nie narusza interesu innych stron postępowania, interesów osób trzecich oraz interesu społecznego". Organy orzekające obu instancji podkreślały, że są zobowiązane mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a projektowana inwestycja interes ten narusza.
Odnosząc się do powyższej argumentacji Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że nawiązuje ona w istocie do klauzuli zasad współżycia społecznego wyrażonej w art. 5 k.c. Żaden jednak przepis prawa administracyjnego nie daje podstawy do stosowania w postępowaniu przed organami administracji publicznej klauzul generalnych, zawartych w przepisach należących do innej gałęzi prawa, a w świetle utrwalonego orzecznictwa organy te nie mogą kierować się zasadami współżycia społecznego. Wydawane decyzje mogą znajdować podstawę wyłącznie w skonkretyzowanych przepisach administracyjnego prawa materialnego. Art. 6 i art. 7 k.p.a. wykluczają stosowanie zasad współżycia społecznego w postępowaniu administracyjnym i zasady te nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji, ani też nie mogą modyfikować przepisów prawa administracyjnego materialnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa stosowanych w postępowaniu administracyjnym.
Sąd pierwszej instancji stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż projektowana inwestycja zakłóca korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, o których mowa w art. 144 k.c. uznał za nieuzasadnione i gołosłowne, a organ wywodził je wyłącznie z poczucia zagrożenia wyrażonego przez część okolicznych mieszkańców i wnioskującą o wznowienie postępowania B. Z. W sytuacji, gdy przedłożony raport i opinie stwierdzały nieprzekraczanie przez projektowaną inwestycję norm określonych przepisami technicznymi, organ administracji nie był uprawniony do potraktowania jako uzasadnionego dowodu obaw i poczucia zagrożenia części okolicznych mieszkańców.
Ponadto zdaniem Sądu pierwszej instancji przepisy Prawa budowlanego nie są przepisami szczególnymi w stosunku do art. 144 k.c., ale w postępowaniu o pozwolenie na budowę organy administracji obowiązane są do stosowania przepisów Prawa budowlanego. Natomiast właściciele nieruchomości sąsiednich uznając, że obiekt budowlany mimo, iż nie naruszają norm techniczno - budowlanych, ale oddziaływowują na ich nieruchomości ponad przeciętną miarę w rozumieniu art. 144 k.c., uprawnieni są do dochodzenia swoich roszczeń w postępowaniu cywilnym na podstawie art. 144 k.c. w związku z art. 222 § 2 k.c.
Odnosząc się do stwierdzenia zaskarżonej decyzji, iż realizacja projektowanej stacji telefonii komórkowej stanowiłaby naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał to stanowisko za niezasadne.
W ocenie Sądu podnoszone przez organy orzekające zagadnienie hipotetycznego spadku wartości nieruchomości położonych w otoczeniu terenu projektowanej stacji telefonii komórkowej nie może mieć żadnego znaczenia przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, bowiem organy administracji publicznej na etapie postępowania o pozwolenie na budowę nie mogą rozważać kwestii, czy wskutek zrealizowania określonej inwestycji na danym terenie wzrośnie albo zmaleje wartość nieruchomości sąsiednich.
Wskazane powyżej naruszenia prawa zaistniałe przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, powodujące konieczność uchylenia decyzji obu instancji, czynią też zbędnym ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi.
Rozpoznając ponownie sprawę, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, organ administracji winien uwzględnić wykazane uchybienia procesowe i materialne oraz poczynić ustalenia w zakresie określenia stron postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i w zależności od wyniku tych ustaleń umorzyć postępowanie wznowieniowe jako bezprzedmiotowe albo wydać jedną z decyzji, o jakich mowa w art. 151 § 1 lub § 2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a.
Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. Z., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego:
1. art. 35 ust. 1 oraz 2 Prawa budowlanego w powiązaniu z art. 174 ust. 1 p.p.s.a.
2. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 174 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 143 i art. 144 k.c.
3. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 8 ust. 2 pkt 7 oraz § 11 ust. 2 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133) w powiązaniu z art. 174 ust. 1 p.p.s.a.
4. art. 7, art. 10, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 174 ust. 2 p.p.s.a.
5. art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz wnoszącej kasację kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób przewidziany wymogami prawa, na podstawie jakich przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uznał inwestycję za zgodną z tym planem, co stanowi o naruszeniu art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz 2 Prawa budowlanego.
W ocenie autora kasacji Sąd pierwszej instancji oraz organy administracyjne nie podały i nie ustaliły jednoznacznie, jakie inwestycje są dopuszczalne na tej konkretnej działce, jaki jej procent jest przeznaczony na zabudowę oraz czy na terenie działki objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę było również dopuszczalne wznoszenie wysokich obiektów budowlanych, które nie mają żadnych cech zgodnych z przeznaczeniem terenu. Sytuacja taka powoduje, iż każdy może dowolnie interpretować przepisy planu miejscowego stwierdzając, iż wszystko co nie zostało w nim zakazane, jest dozwolone. Taka sytuacja jest jednakże niedopuszczalna. Zdaniem strony wnoszącej kasację w niniejszej sprawie wykazano niezgodność inwestycji z planem miejscowym, przedstawiając opinię Stowarzyszenia [...][...], która została również złożona podczas rozprawy sądowej, o czym Sąd pierwszej instancji nie wspomina w wyroku, naruszając tym samym prawo procesowe.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 w związku z art. 34 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 8 ust. 2 pkt 7 oraz § 11 ust. 2 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego stwierdzono, iż przedłożony przez inwestora projekt budowlany nie zawiera analizy rzeczywistego oddziaływania na inne obiekty oraz na środowisko, wymaganej przepisami obowiązującymi od dnia 31 sierpnia 2007r., co oznacza, iż znajdujący się w aktach projekt budowlany nie jest w tym zakresie aktualny. W projekcie tym nie podano parametrów technicznych planowanej stacji bazowej, a zamiast rzeczywistych mocy i kątów nachylenia poszczególnych anten, przyjęto wielokrotnie niższe wartości, zadeklarowane przez operatora.
W odniesieniu do rażącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. strona skarżąca wskazała, iż Sąd pierwszej instancji nie dopuścił do udziału w postępowaniu Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...][...][...], które złożyło opinię co do niezgodności inwestycji z planem miejscowym oraz inne wnioski podczas rozprawy sądowej, a skarżony wyrok nie porusza tej kwestii. Skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji także, iż ignoruje on organizację społeczną wspomagającą działania obywateli i pełniącą nadzór społeczny nad postępowaniami administracyjnymi. W jej ocenie Naczelny Sąd Administracyjny winien jednoznacznie wskazać, czy przedstawienie zarzutów wszystkich stron w wyroku jest konieczne i obowiązkowe, czy też podlega uznaniowości Sądu.
Uzasadniając natomiast zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w kwestii ustalenia stron postępowania skarżąca wskazała, iż stanowisko Sądu pierwszej instancji jest w tym zakresie niezgodne z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, gdzie odwołując się do treści art. 143 k.c. wskazano, że właściciel nieruchomości jest stroną postępowania, jeżeli ponadnormatywne pole elektromagnetyczne występuje nad jego działką i bez znaczenia jest wysokości na jakiej to pole występuje. Z tego też faktu wynika, iż organ administracji publicznej musiał automatycznie uznać B. Z. za stronę postępowania wiedząc, iż pole o wartościach ponadnormatywnych oddziaływuje na jej działkę.
Co do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego, w związku z art. 143 i 144 k.c. w nawiązaniu do art. 21 Konstytucji RP skarżąca wskazała, iż w aktach sprawy znajdują się co prawda opinia Instytutu Łączności we Wrocławiu oraz prywatna opinia pracownika Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, jednakże są one błędne, bowiem jak potwierdzono podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 19 października 2007 r. w obu tych dokumentach zawyżono odległości bloków mieszkalnych od planowanej stacji bazowej o około 40 metrów. Mimo, iż kwestia ta była poruszana podczas rozprawy sądowej, nie znalazło to odzwierciedlenia w wyroku.
Zdaniem autora kasacji niedopuszczalne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż roszczenia za spadek wartości nieruchomości w pobliżu planowanej inwestycji mają być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym, bowiem taka interpretacja prawa budowlanego, prowadziłaby do podważenia istoty ochrony interesu prawnego stron oraz innych osób w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną złożoną przez [...] Sp. z o. o. w W. wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej, a w obszernym uzasadnieniu ustosunkowano się do podniesionych przez skarżącą zarzutów oraz wskazano na prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...][...]w R. we wniesionej odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazało na trafność zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, przychyliło się do wniosków kasacji. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym uczestnik stwierdził, iż zasadnym, było uchylenie decyzji organu odwoławczego, bowiem organ ten nie miał podstaw do umorzenia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw.
Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami kasacji. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia przedstawionymi w skardze kasacyjnej.
Oceniając we wskazanych powyżej granicach zasadność skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem uzasadnienie Sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie wymagane ww. przepisem elementy. Odnosząc się do argumentacji skarżącej przytoczonej jako uzasadnienie zarzucanego Sądowi pierwszej instancji uchybienia, zauważyć należy, iż z protokołu rozprawy z dnia 30 września 2008 r. przeprowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie wynika, że Stowarzyszenie [...][...] zostało dopuszczone do toczącego się przed tym Sądem postępowania. W świetle powyższego za niezrozumiałe, jak i nieprawdziwe należało uznać twierdzenia skarżącej, że "Sąd nie dopuścił do udziału w postępowaniu" ww. Stowarzyszenia. Odnosząc się natomiast to twierdzeń skarżącej, że wadliwość skarżonego wyroku wynikała z faktu, iż Sąd pierwszej instancji pominął przedstawione przez Stowarzyszenie stanowisko i nie ustosunkował się do niego w uzasadnieniu wyroku, to stwierdzić trzeba, iż brak stanowiska uczestnika postępowania wykazanego w motywach wyroku nie stanowi naruszenia prawa, które mogło w warunkach niniejszej sprawy mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Ponadto co pomija już autor kasacji stanowisko Stowarzyszenia było zbieżne z tym, które prezentowała skarżąca, a Sąd pierwszej instancji uchylając decyzje obu instancji wyjaśnił szczegółowo przesłanki swego rozstrzygnięcia oraz zawarł wskazania, co do dalszego postępowania. Stąd stwierdzić trzeba, iż uzasadnienie Sądu pierwszej instancji spełnia wymogi stawiane przez art. 141 § 4 p.p.s.a.
Za pozbawiony uzasadnionych podstaw uznać też należy zarzut skargi kasacyjnej, wskazujący jako podstawę naruszenie art. 7, art. 10, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wobec faktu, iż strona wnosząca skargę kasacyjną uchybienia powyższym normom przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we wniesionej kasacji nie uzasadniła, nie jest możliwa ocena tak sformułowanej podstawy kasacyjnej.
Koniecznym jest podkreślenie, że aby możliwe było w ogóle przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny postawionego przez stronę wnoszącą kasację zarzutu to należy wymienić nie tylko przepisy prawa, ale koniecznym jest też wykazanie, jak stanowi art. 174 pkt 2 p.p.s.a., że Sąd tym normom prawa w skarżonym wyroku uchybił, a naruszenie tych przepisów postępowania, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Te wymogi skargi kasacyjnej nie były w ogóle przedmiotem uwagi autora wniesionej kasacji. Uzasadnienie powyższej podstawy kasacji w warunkach przedmiotowej sprawy było o tyle istotne, że skarżonym wyrokiem opartym na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylono zarówno decyzję organu II instancji, jak i decyzję organu I instancji. Strona wnosząca kasację zaś nie wykazała, aby uchybienia procesowe przez nią zarzucane mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego stwierdzić przede wszystkim należy, że strona wnosząca kasację zarzuciła skarżonemu wyrokowi naruszenie "art. 35 ust. 1 oraz 2 Prawa budowlanego", "art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 174 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 143 i art. 144 k.c." i "art. 28 ust. 2 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 8 ust. 2 pkt 7 oraz § 11 ust. 2 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133)", ograniczając się przy tym do wskazania, iż powyższe uchybienia nastąpiły "w powiązaniu z art. 174 ust. 1 p.p.s.a.".
Wnoszący w imieniu B. Z., profesjonalny pełnomocnik, przytaczając podstawy kasacyjne w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego nie sprecyzował na czym polega to naruszenie, a więc czy dotyczy ono błędnej wykładni, czy też niewłaściwego zastosowania.
Zważywszy na powyższe uchybienia w konstrukcji podstaw kasacji Naczelny Sąd Administracyjny dokonał analizy uzasadnienia skargi kasacyjnej przedstawionego na poparcie wniesionego przez B. Z. środka zaskarżenia.
Oceniając zarzut naruszenia prawa materialnego to jest art. 35 ust. 1 pkt oraz 2 Prawa budowlanego wskazania wymaga przede wszystkim okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ani nie dokonywał wykładni wskazanego przepisu, ani też go nie stosował, a jedynie odwołał się do okoliczności spełnienia wymogów z art. 35 ust. 1, w przypadku kontroli prawidłowości zastosowania przez organ art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego.
Stwierdzić trzeba, iż w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji, dokonując kontroli wydanych w sprawie decyzji, stwierdził i to zasadnie, że "Skoro organ administracji przyznał fakt spełnienia przez inwestora wszystkich wymagań określonych w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 omawianej ustawy, to nie miał podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji organ powinien - stosownie do unormowania zawartego w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. - ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej." Powyższe stanowisko Sądu pierwszej instancji ma oparcie w obowiązujących i wskazanych wyżej przepisach prawa, a tym samym brak jest podstaw, aby je zakwestionować.
Odnośnie kwestii zgodności przedmiotowego projektu budowlanego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublina wyjaśnić należy, iż Sąd może dokonywać kontroli legalności określonej decyzji w granicach jej przedmiotu. Nie jest natomiast Sąd pierwszej instancji upoważniony do tego, aby jak wywodzi to kasacja dokonywać samodzielnych ustaleń, jakie inwestycje są dopuszczalne na terenie przedmiotowej działki, jaki jej procent jest przeznaczony na zabudowę oraz czy na terenie działki objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę było również dopuszczalne wznoszenie wysokich obiektów budowlanych.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 143 i art. 144 k.c. Wbrew opinii skarżącej prawidłowe jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż roszczenie za spadek wartości nieruchomości w pobliżu inwestycji nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Kwestia wartości nieruchomości sąsiednich nie podlega tym bardziej rozstrzygnięciu w postępowaniu administracyjnym w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i o wydaniu pozwolenia na budowę. Trafnie wskazał również Sąd pierwszej instancji, iż obowiązek poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego odnosi się nie tylko do podmiotów mających przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ale w jednym i drugim przypadku interes prawny musi dotyczyć nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. II OSK 1526/06, LEX nr 347945).
Za błędny należało uznać również zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 zw. z art. 34 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 8 ust. 2 pkt 7 oraz § 11 ust. 2 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form projektowanego budynku. Analiza tego zarzutu prowadzi do wniosku, iż dotyczy on ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji publicznej, gdy tymczasem skarżonym wyrokiem uchylono decyzję organu I i II instancji, zobowiązując organy administracji do dokonania ustaleń faktycznych istotnych dla rozpoznania przedmiotowej sprawy.
W związku z wywodami skargi kasacyjnej, jak i stanowiskiem zaprezentowanym na rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym koniecznym jest podkreślenie, iż przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w tzw. trybie wznowieniowym. Istotnym jest wobec tego to, iż aby możliwe było przystąpienie do analizy merytorycznej decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym konieczne jest uprzednie wyjaśnienie czy wniosek z przyczyn podmiotowych jest dopuszczalny oraz czy żądanie wznowienia postępowania nastąpiło w terminie określonym w ustawie t.j. w art. 148 § 2 k.p.a. Sąd pierwszej instancji trafnie skupił się wprawdzie na konieczności ustalenia przez organ spełnienia przez stronę wnoszącą kasację dyspozycji art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ale pominął pozostałe wymogi, jakie wniosek o wznowienie postępowania winien spełniać, a które nie były przedmiotem ustaleń organów administracji.
Stwierdzić też należy, iż uzasadnienie skarżonego wyroku zawiera wadliwe o tyle stwierdzenie, że wymieniając rozstrzygnięcia możliwe do wydania przez organ administracji w rozpoznawanej sprawie pominął przepis art. art. 149 § 3 k.p.a. Przytoczony wyżej uwagi winien mieć na względzie organ ponownie rozpoznający sprawę i to niezależnie od wskazań Sądu pierwszej instancji, które również zachowują swą aktualność.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło