IV SA/Wa 437/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2008 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - IV SA/Wa 437/08 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], orzekającą o wymeldowaniu E. K., zwanej dalej "skarżącą", z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, iż decyzją z [...] listopada 2007 r. organ I instancji, działając na wniosek R. D. -byłego męża skarżącej, orzekł o wymeldowaniu skarżącej ze spornego lokalu. W ocenie Prezydenta W. skarżąca lokal ten opuściła. Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji. Rozpatrując odwołanie Wojewoda podniósł, iż zgodnie z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz.993 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą meldunkową" organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Sama skarżąca przesłuchana do protokołu w dniu [...] sierpnia 2007 r. oświadczyła, iż z byłym mężem są współwłaścicielami spornego lokalu. Z lokalu tego skarżąca wyprowadziła się przed Świętami Wielkanocnymi w 2005 r. w następstwie znęcania się nad nią przez byłego męża. Ponieważ były mąż sprowadza do lokalu osoby trzecie, nie ma możliwości powrotu i ponownego zamieszkania w lokalu. Posiada jednak do niego swobodny dostęp i przychodzi tam średnio raz w tygodniu. W mieszaniu pozostawiła rzeczy pochodzące z majątku wspólnego, a w sądzie toczy się sprawa o podział tegoż majątku. Niezamieszkiwanie skarżącej w spornym lokalu od dnia 10 marca 2005 r. potwierdziły też ustalenia Policji. Wynika z nich również, iż obecnym miejscem zamieszkania skarżącej jest lokal przy ulicy [...] w W. Skarżąca podniosła, iż przeciwko byłemu mężowi toczą się sprawy karne, m.in. o naruszenie miru domowego. W ocenie organu powyższe okoliczności dowodzą tego, iż skarżąca opuściła sporny lokal. Nie podważa tej oceny podjęcie przez skarżącą kroków prawnych przed organami ścigania, albowiem zostały one podjęte dopiero po wszczęciu postępowania o wymeldowanie, a zatem po ponad dwóch latach od opuszczenia lokalu. W skardze do Sadu skarżąca zarzuciła decyzji Wojewody: 1) naruszenie art.15 ust.2 ustawy meldunkowej poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że opuszczenie lokalu nosiło cechy trwałości i dobrowolności, 2) art.7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, 3) art.77§1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skarga podnosi, iż ustalenia organu oparte zostały o ustalenia kontroli meldunkowej, podczas której nie zastano skarżącej w miejscu oraz o zeznania wskazanych przez byłego męża świadków, ze zbagatelizowaniem oświadczeń samej skarżącej, która wyprowadziła się z lokalu tylko z uwagi na własne bezpieczeństwo, a ponadto posiada do lokalu klucze stara się przebywać w nim w miarę możliwości, pod nieobecność byłego męża. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie przed Sądem skarżąca podtrzymała swoje twierdzenia, iż [...]. Wyprowadziła się ze spornego lokalu w maju 2005 r., natomiast syn w czerwcu 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270z późn.zm. -zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art.9 ust.2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zgodnie z art. 15 ust.2 ustawy meldunkowej organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla, iż opuszczeniem miejsca pobytu w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu jest opuszczenie o charakterze trwałym i dobrowolnym (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., sygn. akt V SA 252/99, publ. w LEX nr 49952 oraz z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). Podkreślić jednakże należy, iż za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, publ. w LEX nr 201427). W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, iż skarżąca opuściła sporny lokal. Skarżąca przyznała, iż wyprowadziła się przed Świętami Wielkanocnymi 2005 r. (tak zeznała w postępowaniu administracyjnymi) ewentualnie w maju 2005 r. (tak zeznała na rozprawie przed Sądem). Z materiału dowodowego wynika również, iż po wyprowadzeniu się skarżąca wstąpiła w nowy związek małżeński. Jest w tej sytuacji oczywistym, iż sporny lokal nie jest już miejscem stałego pobytu skarżącej. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt V SA 1496/00, publ. LEX nr 54454). Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, czy też wypoczywa. Nie spełnia tych kryteriów jedynie posiadanie kluczy do spornego lokalu, czy też okazjonalne jego odwiedzanie. W nawiązaniu do przywołanego wyżej orzecznictwa NSA nie można uznać, aby opuszczenie przez skarżącą spornego lokalu było niedobrowolne. Osoba, która w istocie opuściła lokal niedobrowolnie, a która nie podejmuje następnie działań prawnych (np. w drodze powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania), mających na celu odzyskanie utraconego władztwa, przebywając długotrwale w innym miejscu, traktowana jest jako osoba, która de facto toleruje zaistniałe fakty, przenosząc miejsce koncentracji życiowych interesów gdzie indziej. Należy ponownie podkreślić, iż zameldowanie służy wyłącznie rejestracji faktycznego miejsca zamieszkania, stąd obowiązkiem organów meldunkowych jest eliminowanie tzw. fikcji meldunkowej. Konkludując powyższe należy uznać, iż nawet gdyby w istocie doszło, tak jak stwierdza skarżąca do opuszczenia przez nią spornego lokalu niedobrowolnie (czego Sąd w żadnym razie nie przesądza, nie znajdując ku temu wystarczających podstaw w materiale dowodowym), to zaniechanie przez skarżącą podjęcia w stosownym czasie odpowiednich kroków prawnych spowodowało pozbawienie skarżącej możliwości skutecznego powołania się na tę niedobrowolność w postępowaniu o wymeldowanie. Podkreślić również należy, iż kwestia wymeldowania ze spornego lokalu nie rzutuje na cywilnoprawne uprawnienia skarżącej do niego. Skarżąca może zatem korzystać z tych praw w przysługującym jej zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.