I OZ 730/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 605/08 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. J. D. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczyniła decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...], orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w L., obręb [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni całkowitej [...] ha, poprzez zezwolenie Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na przeprowadzenie na części ww. nieruchomości o pow. [...] ha prac związanych z wykonaniem przyłącza energetycznego o długości 20 m oraz ustawienie słupa energetycznego. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu podano, że wydanie decyzji, obejmującej swym zakresem ograniczenie sposobu korzystania z części działki nr [...], z rygorem natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie została rozstrzygnięta kwestia wywłaszczenia działki nr [...], jest niedopuszczalne. Ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] spowoduje niemożność wykonania operatu szacunkowego działki nr [...], a to z tego powodu, że jednym z elementów prac, jakie miały być wykonane na działce nr [...] byłoby wyburzenie części budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...]. Skarżąca wyjaśniła, że nie może zgodzić się ze stwierdzeniem, iż w razie niemożności przywrócenia działki nr [...] do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac, GDDKiA zobowiązana będzie do zapłaty odszkodowania. W jej ocenie, wypłata takiego odszkodowania nie będzie możliwa bez uprzedniego wykonania operatu szacunkowego, inwentaryzacji naniesień roślinnych oraz urządzeń znajdujących się na działce nr [...] (urządzenia kanalizacyjne, które będą kolidować z zakresem robót). Dotyczy to także nieuchronnego wycięcia wielu ponad 30-letnich drzew, albowiem w przeciwnym razie brak jest możliwości dostępu do miejsca posadowienia planowanego słupa energetycznego. Postanowieniem z dnia 26 maja 2008 r. o sygn. akt I SA/Wa 605/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W motywach postanowienia Sąd wskazał, że powołane przez skarżącą we wniosku okoliczności dają podstawę do stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Sygn. akt I OZ 730/08 Pismem z dnia 9 czerwca 2008 r. uczestnik postępowania – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 61 § 3 ww. ustawy. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarzucił, iż Sąd całkowicie pominął jego stanowisko i interes prawny, jako uczestnika postępowania. W sprawie występuje jako inwestor dla inwestycji polegającej na przebudowie drogi krajowej nr [...] w mieście L., która ma strategiczne znaczenie dla tego rejonu Polski. Na nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją rozpoczęto już prace budowlane (załączono kopię przekazania placu budowy), natomiast wszelkie opóźnienia związane z planowanym wykonaniem przyłącza energetycznego oraz ustawieniem słupa energetycznego spowodują dla inwestora wymierne straty finansowe, polegające m.in. na obowiązku zapłaty wykonawcy kar umownych w oparciu o postanowienia zawartej z nim umowy (umowa złożona w kserokopii jako załącznik do zażalenia). W odpowiedzi na zażalenie skarżąca podtrzymała argumenty przedstawione we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie zażalenia. Dodała przy tym, że uczestnik w żaden sposób nie odniósł się do kwestii odszkodowania za samo posadowienie i pozostawienie słupa elektrycznego na nieruchomości należącej do niej, a w samym zażaleniu powołuje się jedynie na wyższość interesu publicznego nad prywatnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W sytuacji gdy strona skarżąca składa wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, Sąd obowiązany jest każdorazowo zbadać Sygn. akt I OZ 730/08 okoliczności przytoczone na poparcie wniosku, w świetle przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., ale także z uwzględnieniem stanowisk pozostałych podmiotów biorących udział w postępowaniu. Czym innym jest bowiem inicjatywa do złożenia wniosku, którą – wolą ustawodawcy – przypisano wyłącznie skarżącemu, a czym innym ocena złożonego wniosku, która winna odbywać się w ramach całokształtu okoliczności danej sprawy. Dokonana przez Sąd ocena wniosku powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia, wydanego w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Z uzasadnienia musi zatem wynikać to, co miało wpływ na stanowisko Sądu; czy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zachodzi tylko po stronie skarżącego lub uczestników postępowania, czy też dotyczy wszystkich podmiotów biorących w nim udział. Jednocześnie w przypadku ustalenia, że przesłanki wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a. mogą dotyczyć kilku podmiotów biorących udział w postępowaniu i stwierdzenia, że w tym zakresie występuje kolizja interesów stron postępowania, Sąd zobowiązany jest do wyważenia tych interesów, poprzez ocenę stopnia zachodzącego niebezpieczeństwa w stosunku do każdej ze stron. Dopiero na tej podstawie Sąd może rozstrzygnąć, czy w świetle stanu faktycznego sprawy zasadne jest zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej (art. 141 § 4 w związku z art. 166 P.p.s.a.). Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia tych wymogów. Nie przedstawiono w nim bowiem analizy okoliczności podniesionych we wniosku skarżącej w zestawieniu z sytuacją pozostałych stron postępowania. Sąd zacytował jedynie przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. i od razu, już bez dalszej analizy, przyjął, że przywołane przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności stanowią przesłanki określone w tym przepisie. Zgodnie z art. 133 § 1 w związku z art. 166 P.p.s.a., Sąd orzeka w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na podstawie akt sprawy z poszanowaniem praw wszystkich uczestników postępowania, o których mowa w art. 32 i 33 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2006 r. o sygn. akt II OZ 102/06, OSP 2006/10/1119). Sygn. akt I OZ 730/08 Z akt sprawy nie wynika ponadto, aby Sąd I instancji umożliwił uczestnikom postępowania zapoznanie się ze złożonym w skardze wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Infrastruktury. Wprawdzie Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do nadesłania trzech odpisów skargi (wezwanie z dowodem doręczenia na k. 36 i 39 akt sprawy), niemniej jednak złożone, w wykonaniu wezwania Sądu, odpisy skargi nie zostały przed rozpoznaniem wniosku przesłane uczestnikom postępowania, a co za tym idzie nie mieli oni możliwości ustosunkowania się do treści złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.