I SA/Wa 292/08

WyrokWSA w Warszawie2008-05-28

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów może utrzymać w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą wszczęcia przewodu doktorskiego z powodu nieprzedstawienia przez kandydata merytorycznie akceptowalnej koncepcji rozprawy doktorskiej oraz nieuzyskania zgody kandydata na wskazanie promotora?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Przewód doktorski może być wszczęty po spełnieniu określonych kryteriów, w tym przedstawieniu merytorycznej koncepcji pracy doktorskiej zaakceptowanej przez Radę Wydziału. Specyfika postępowania przed Centralną Komisją, polegająca na niejawności pewnych etapów, nie narusza prawa do sądu. Choć brak zgody kandydata na wskazanie promotora może być naruszeniem, nie miało ono wpływu na wynik sprawy, gdyż podstawową przyczyną odmowy było nieprzedstawienie merytorycznej koncepcji pracy.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą wszczęcia przewodu doktorskiego. Kandydat zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o stopniach naukowych i tytułach naukowych oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Centralna Komisja uznała, że odmowa wynika z nieprzedstawienia merytorycznej koncepcji pracy doktorskiej oraz wskazania promotora, który nie wyraził zgody na objęcie tej funkcji. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia przewodu doktorskiego oddala skargę. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], działając na podstawie art. 21 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w P. z dnia [...] marca 2006 r., odmawiającą J. B. wszczęcia przewodu doktorskiego. W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podała, że Sekcja Nauk [...] po zapoznaniu się z odwołaniem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji wypowiedziała się w większości przeciw uchyleniu zaskarżonej w odwołaniu uchwały Rady Wydziału (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały [...], przeciw [...], wstrzymujących się [...]). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem sekcji, postanowiło więc utrzymać w mocy wyżej wymienioną uchwałę Rady Wydziału (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały 0 głosów, przeciw 11, wstrzymujących się 0). Mgr inż. J. B. wniósł do Centralnej Komisji odwołanie z dnia 27 marca 2006 roku od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w P., odmawiającej wszczęcia przewodu doktorskiego. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie wskazanych przez niego przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , a mianowicie art. 32, art. 70 ust. 1, art. 70 ust. 4 zd. 1 i art. 73 jak również naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach i tytułach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 29 ust. 1 zd. 1 tejże ustawy, naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku – Prawo o szkolnictwie (Dz. U Nr 164 poz. 1365 z późń. zm.) i naruszenie § 1 ust. 1 pkt 2 - 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 roku w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadaniu tytułu profesora (Dz. U. Nr 15 poz. 128 ze zm.). Zdaniem Centralnej Komisji odwołujący się dokonał niewłaściwej interpretacji powołanych przez siebie przepisów prawa. W odniesieniu do powołanych przepisów Konstytucji RP, organ administracji stwierdził, że żaden z nich nie został zastosowany w przedmiotowej sprawie, z tego powodu, że odmowa wszczęcia przewodu doktorskiego wynika z faktu nieprzedstawienia przez J. B. takiej koncepcji rozprawy doktorskiej, która by stanowiła merytoryczną podstawę do wszczęcia przewodu doktorskiego, jak również z faktu wskazania jako promotora osoby, która nie wyraziła zamiaru podjęcia się sprawowania tej funkcji. Przedstawiana przez mgr inż. J. B. koncepcja rozprawy doktorskiej akcentuje praktyczną, a zatem opisową stronę funkcjonowania instytucji [...], pomijając istotne elementy strony teoretycznej, bez której nie jest możliwe podjęcie prac nad rozprawą. Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 roku nie jest zasadny w sytuacji, w której oczywistym warunkiem pozytywnego zakończenia przewodu doktorskiego jest odpowiednia relacja współpracy między doktorantem i jego promotorem, który musi mieć możliwość podjęcia się (lub nie podjęcia się) obowiązków w przewodzie. Zdaniem Komisji nie zostały naruszone jakiekolwiek inne, w tym nie wskazane przez odwołującego się powszechnie obowiązujące przepisy prawa, także te, które nie dotyczą zasad postępowania administracyjnego. Na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów zwanej dalej "Centralną Komisją" złożył skargę J. B. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w P. z dnia [...] marca 2006 roku. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenia art. 92 ust. 1 zd. 1 Konstytucji w zw. z § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MENIS z dnia 15 stycznia 2004 roku w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich przez przekroczenie delegacji ustawowej, ponieważ z ustawy o stopniach i tytułach naukowych nie wynika materialnoprawny obowiązek przedstawienia "wykazu prac naukowych" jako elementu koniecznego i niezbędnego dla czynności wszczęcia przewodu doktorskiego, zasady czynnego udziału strony przez uniemożliwienia stronie ustosunkowania się w toku postępowania do zebranego przez Centralną Komisję materiału (niejawnych negatywnych opinii), art. 30 ust. 1 ustawy o stopniach i tytułach naukowych, art. 107 § 3 kpa poprzez brak uzasadnienia prawnego decyzji w kontekście przepisu § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, a także brak podania przyczyn, z powodu których innym dowodom (opinii dr hab. P.T.) odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, art. 54 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim sąd administracyjny jest pozbawiony instrumentów niezależnej dowodowej weryfikacji recenzji, art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2006 roku sygn. akt I SA/Wa 427/06 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2007 roku sygn. akt I OSK 145/07 z dnia 16 maja 2007 roku . W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podnieść należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd obowiązany jest zbadać, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji, utrzymującej w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w P. o odmowie wszczęcia przewodu doktorskiego J. B. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. III ARN 86/9, OSNP z 1996 r., nr 21, poz. 315). Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd stwierdza, że w czasie jej wydania obowiązywała ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595). Zgodnie z art. 14 ust 2 pkt 1 tej ustawy uchwała o wszczęciu przewodu doktorskiego i wyznaczeniu promotora jest jedną z czynności przewodu doktorskiego. Sąd podzielił stanowisko Centralnej Komisji, że przewód doktorski może być wszczęty po spełnieniu określonych kryteriów. Jednym z nich jest przedstawienie merytorycznej koncepcji pracy doktorskiej, która to koncepcja jest poddana ocenie Radzie Wydziału czyli tej jednostki organizacyjnej, która posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie danej dyscypliny naukowej. Zgodnie z § 1 ust 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 roku w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego (Dz. U. Nr 15 poz. 128 ze zm.) osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego doktora wraz z wnioskiem o wszczęcie przewodu doktorskiego przedstawia kierownikowi jednostki organizacyjnej proponowany temat i koncepcję rozprawy doktorskiej oraz propozycję w sprawie osoby promotora. A zatem samo złożenie wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego nie obliguje Rady Wydziału do wszczęcia tego przewodu. Niezbędne jest, by koncepcja pracy doktorskiej została pod względem merytorycznym zaakceptowana przez Radę Wydziału, która jest uprawniona jest do wydania uchwały o wszczęciu przewodu doktorskiego. Gdyby przyjąć stanowisko skarżącego, że na tym etapie Rada Wydziału obligatoryjnie winna wszcząć przewód, jeżeli zostały spełnione przesłanki wymienione w § 1 ust. 2 powołanego rozporządzenia, bez oceny merytorycznej koncepcji pracy, to nie miałoby żadnego uzasadnienia wymienienie tego etapu jako elementu procesu nadania stopnia doktora . Poza tym należy podkreślić, że art. 29 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz Statut Centralnej Komisji z dnia 15 października 2007 r. regulują kwestie postępowania przed Centralną Komisją i specyfika postępowania przed Centralną Komisją, do chwili wydania decyzji ma charakter niejawny. Autorzy poszczególnych recenzji znani są jedynie organom Centralnej Komisji prowadzącym postępowanie. Nie jest zatem zasadny podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu . Tym samym nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , w którym to artykule została wyrażona zasada, którą określa się mianem "prawa do sądu" . Jest to prawo jednostki, która może dochodzić swych praw przed "właściwym, niezależnym, bezstronnym i niezawisłym sądem". Specyfika postępowania przed Centralną Komisją , polegająca na wyłączeniu jawności pewnego etapu postępowania nie jest zatem naruszeniem tego artykułu Konstytucji. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 zdanie 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z § 1 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 roku przez przekroczenie ustawowego upoważnienia. Art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595) zawiera upoważnienie ustawowe do określenia przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii Centralnej Komisji, w drodze rozporządzenia, szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora. Samo porównanie treści poprzednio obowiązującego Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991 roku w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych z treścią aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 roku nie jest – zdaniem sądu- wystarczającą podstawą do uznania za niekonstytucyjny kwestionowanego przepisu. Ten zarzut skargi , który dotyczy stanowiska organu odnośnie nie przedstawienia zgody osoby wskazanej do pełnienie roli promotora należy uznać za uzasadniony, gdyż przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 15 stycznia 2004 roku nie wymaga takiej zgody . Ponadto art. 30. ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 roku stanowi, że przyjęcie funkcji promotora, członka komisji egzaminacyjnej w przewodzie doktorskim, recenzenta w przewodzie doktorskim lub habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, a także sporządzenie opinii na wniosek Centralnej Komisji jest obowiązkiem nauczyciela akademickiego lub innego pracownika naukowego. W uzasadnionych przypadkach może nastąpić zwolnienie od tego obowiązku. Jednak to naruszenie przepisów nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż podstawowym powodem wydania uchwały odmawiającej wszczęcia przewodu doktorskiego było nie przedstawienie takiej koncepcji pracy doktorskiej, która stanowiłaby merytoryczną podstawę do wszczęcia przewodu doktorskiego. Z tych względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło