II SA/Wr 651/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie WSA Anna Siedlecka, NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2008r. sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Gminy W.B. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W.B. I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana; III. zasądza od Gminy W.B. na rzecz Wojewody D. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. W dniu [...] Rada Gminy W.B. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W.B. W § 13 tej uchwały ustalono stawki procentowe w stosunku do wzrostu wartości nieruchomości objętych niniejszymi zmianami planu, służące naliczeniu jednorazowej opłaty uiszczanej przez właścicieli nieruchomości, w przypadku ich zbycia w ciągu 5 lat od dnia, w którym ustalenia niniejszego planu stały się obowiązujące, podając stawki dla terenów oznaczonych symbolami MN, MNU, MU, KS i UK. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył organ nadzoru – Wojewoda D. wraz z wnioskiem o: 1) stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy W.B. nr [...]z dnia [...]r. w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], z powodu istotnego naruszenia prawa; 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewoda D. zarzucił, że w zaskarżonej uchwale nie określono stawek procentowych dla wszystkich terenów określonych w przedmiotowym planie zagospodarowania przestrzennego, co – w jego ocenie – stanowi istotne naruszenie prawa, to jest art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) oraz § 4 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587). Zdaniem organu nadzoru jest to jednoznaczne z niezachowaniem przez Radę Gminy wymogów przepisów kompetencyjnych dotyczących uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego, co skutkuje nieważnością uchwały w całości. Ponadto, w ocenie organu nadzoru, powyższy obowiązek dotyczący określenia stawek procentowych, nie może nie dotyczyć poszczególnych terenów objętych planem miejscowym również ze względu na wprowadzenie przez ustawodawcę, na mocy art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obligatoryjnego obowiązku pobierania przez gminę jednorazowej opłaty ustalonej w planie zagospodarowania przestrzennego, opłaty związanej bezpośrednio ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy W.B. wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego podając, że Rada Gminy uchwałą z dnia [...] nr [...] uwzględniła zarzuty skargi i zobowiązała Wójta do wszczęcia procedury uzupełnienia § 13 Uchwały Nr [...] Rady Gminy w W.B. z dnia [...]. w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W.B., w trybie przewidzianym do zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z dnia 28 stycznia 2008 r. Wojewoda D. podtrzymał skargę podnosząc, że samo uznanie przez stronę przeciwną zarzutów zawartych w skardze nie powoduje jeszcze bezprzedmiotowości postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Dopiero podjęcie przez Radę Gminy W.B. uchwały w sprawie zmiany uchwały nr [...] i niezakwestionowanie jej przez organ nadzoru nie będzie powodowało obejścia prawa i utrzymania w mocy regulacji naruszających prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest działalność uchwałodawcza organu samorządu terytorialnego, którym to organem jest Rada Miejska w W.B., a konkretnie zgodność z prawem jej uchwały z dnia z dnia [...] nr [...] w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W.B.. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż w odpowiedzi na skargę Gmina W.B. uznała zasadność skargi, podzielając tym samym zasadność argumentacji podniesionej przez organ nadzoru. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. W rozpatrywanej sprawie organ nadzoru stwierdził, że w zaskarżonej uchwale nie określono stawek procentowych dla wszystkich terenów określonych w przedmiotowym planie zagospodarowania przestrzennego, co – w jego ocenie – stanowi istotne naruszenie prawa, to jest art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587). Zdaniem Wojewody D. ego, jest to jednoznaczne z niezachowaniem przez Radę Gminy wymogów przepisów kompetencyjnych dotyczących uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego, co skutkuje nieważnością uchwały w całości. Ponadto, w opinii organu nadzoru, powyższy obowiązek dotyczący określenia stawek procentowych, nie może nie dotyczyć poszczególnych terenów objętych planem miejscowym również ze względu na wprowadzenie przez ustawodawcę, na mocy art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obligatoryjnego obowiązku pobierania przez gminę jednorazowej opłaty ustalonej w planie zagospodarowania przestrzennego, opłaty związanej bezpośrednio ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą. W myśl art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Przepis art. 15 ust. 2 pkt 12 tej ustawy stanowi, iż w planie miejscowym określa się obowiązkowo stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4. Stosownie do § 4 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wśród wymogów dotyczących stosowania standardów przy zapisywaniu ustaleń projektu tekstu planu miejscowego znajdują się ustalenia dotyczące stawek procentowych stanowiących podstawę do określania opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy, które powinny zawierać stawki procentowe w przedziale od 0 % do 30 % i dotyczyć wszystkich terenów, określonych w projekcie planu miejscowego zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy, przy czym ich wielkość może być różna dla poszczególnych terenów lub grup terenów. Mając na uwadze jednoznaczną treść przytoczonych przepisów stanowisko Wojewody D. ego uznać należy za prawidłowe. Takie też stanowisko w istocie zostało zajęte przez Radę Gminy W.B., która uchwałą z dnia [...] nr [...] uwzględniła zarzuty skargi (§ 1) i zobowiązała Wójta "do natychmiastowego wszczęcia procedury ustalenia opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie objętych § 13 Uchwały [...]Rady Gminy w W.B. z dnia [...] r. w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]" (§ 2). Nie można natomiast zgodzić się z wnioskiem zawartym w odpowiedzi na skargę, iż w tej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Jak trafnie zauważył organ nadzoru w piśmie z dnia 28 stycznia 2008 r., samo uznanie przez stronę przeciwną zarzutów zawartych w skardze nie powoduje jeszcze bezprzedmiotowości postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Dopiero podjęcie przez Radę Gminy W.B. uchwały w sprawie zmiany uchwały nr [...], likwidującej stwierdzone przez Wojewodę uchybienia i niezakwestionowanie jej przez organ nadzoru, spowodowałoby bezprzedmiotowość skargi, gdyż jej przedmiot przestałby istnieć. Skoro jednak procedura podjęta w celu wyeliminowania stwierdzonej przez organ nadzoru wadliwości zaskarżonej uchwały nie została jeszcze zakończona i zaskarżona uchwała, istotnie naruszająca prawo, pozostaje w obrocie prawnym, nie ma podstaw do uznania, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest bezprzedmiotowa. Jak już wyżej zaznaczono, w myśl 28 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zgodnie zaś z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Stosownie do art. 94 ust. 1 tej ustawy, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Zaskarżona uchwała została podjęta w przedmiocie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc jest aktem prawa miejscowego. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 147 § 1 i art. 152 oraz art. 200 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.