II FSK 1662/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-09-10

Skład orzekający: Stefan Babiarz, Grzegorz Borkowski, Hanna Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy środki pieniężne przekazane z zagranicy na wspólne konto małżonków, przeznaczone na udzielenie pożyczki osobie trzeciej, mogą stanowić podstawę do ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, jeśli pochodzą z majątku osobistego jednego z małżonków?
Ratio decidendi
Środki pieniężne pochodzące z majątku osobistego jednego z małżonków, nawet jeśli zostały przelane na wspólne konto i przeznaczone na udzielenie pożyczki, nie mogą stanowić podstawy do ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w stosunku do drugiego małżonka. Ciężar dowodu spoczywa na organie podatkowym, który musi wykazać, że wskazane środki nie pochodzą z ujawnionych źródeł lub stanowią majątek wspólny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Organy podatkowe uznały, że środki pieniężne przekazane z zagranicy na wspólne konto małżonków C. pochodziły z nieujawnionych źródeł. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że środki te pochodziły z majątku osobistego męża skarżącej. Obie strony wniosły skargi kasacyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono obie skargi kasacyjne. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego między stronami w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie NSA Grzegorz Borkowski, WSA del. Hanna Kamińska (sprawozdawca), Protokolant Joanna Drapczyńska, po rozpoznaniu w dniu 10 września 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skarg kasacyjnych: 1)A. C. 2)Dyrektora Izby Skarbowej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 1076/07 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 31 sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu 1) oddala obie skargi kasacyjne, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego między stronami w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 2 czerwca 2008 r. sygn. I SA/Gd 1076/07, w wyniku skargi A.C., uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 31 sierpnia 2007 r. Nr (...), w przedmiocie zryczałtowanego podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2001r. Zakwestionowany wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego, przyjętego przez Sąd I instancji: W toku postępowania podatkowego ustalono, że podatniczka wraz z mężem B.C. poniosła w 2001r. wydatki obejmujące m.in. pożyczkę udzieloną przez jej męża. Dochód małżonków w 2001r. oraz oszczędności możliwe do zgromadzenia z okresu przed 2001r. stanowiły źródło finansowania wydatków w kwocie wskazanej w decyzjach. Nie stanowiły one jednak źródła finansowania pożyczki udzielonej przez B.C. w dniu 14 grudnia 2001r. Środki na udzielenie tej pożyczki zostały przelane na rachunek walutowy prowadzony przez Bank PEKAO SA na rzecz państwa C. w dniu 12 grudnia 2001r. Z informacji przekazanej przez ten bank wynika, że przekaz zagraniczny we wskazanej kwocie został zaksięgowany na rachunku walutowym w dniu 13 grudnia 2001r. i w tym samym dniu przeksięgowany na rachunek wspólny małżonków C., prowadzony w złotych polskich. Następnego dnia przekazem międzybankowym kwota ta została przekazana na rzecz pożyczkobiorcy. Organy podatkowe nie dały wiary zeznaniom B.C., iż powyższe środki pochodziły ze sprzedaży w 1998 r. nieruchomości położonej w Wielkiej Brytanii. Wskazano, że A.C. poinformowała w piśmie z dnia 1 kwietnia 2005r., iż B.C. posiadał oszczędności zgromadzone za granicą z pracy zawodowej w latach 1951-1990. Organy uznały jednak, że zeznania podatników w tym zakresie są sprzeczne, co podważa ich wiarygodność. Ponadto podatnicy nie udowodnili, aby B.C. posiadał na dzień 1 stycznia 2001r. zgromadzone na zagranicznych rachunkach bankowych oszczędności, w tym pochodzące ze sprzedaży domu w 1998 r. w Wielkiej Brytanii. Przekazy zagranicznych środków płatniczych w ciągu 2001r. nie są dowodem świadczącym o posiadaniu środków pieniężnych na dzień 1 stycznia 2001r. przez B.C. i nie dokumentują źródła pochodzenia tych pieniędzy. Ponadto ustalono, że przychód ze sprzedaży domu w Wielkiej Brytanii według okazanego dokumentu z dnia 29 kwietnia 1998 r. miał wysokość niewystarczającą do udzielenia wzmiankowanej pożyczki. Organy skarbowe ustaliły ponadto, że na rachunek wspólny państwa C. wpłynęły także kwoty pochodzące z przekazów zagranicznych z dnia 21 lutego 2001 r. i z dnia 4 maja 2001 r., które stanowiły źródło finansowania wydatków poniesionych w 2001r. Także w odniesieniu do tych kwot organy uznały, że pochodzą one ze źródeł nieujawnionych, gdyż podatnicy nie udowodnili, aby B.C. posiadał na dzień 1 stycznia 2001r. jakiekolwiek oszczędności za granicą. Z tych powodów, organy podatkowe uznały w niniejszej sprawie, iż środki pieniężne - przekazane z zagranicy na wspólne konto małżonków C. – we wskazanych kwotach - pochodziły z nieujawnionych źródeł, co zdecydowało o zastosowaniu art. 20 ust. 3 pdf. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego, podatniczka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. wraz z poprzedzającą ją decyzją pierwszoinstancyjną, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji. Zarzuciła naruszenie: - art. 6 pdf wyrażającego zasadę, że charakter podatku dochodowego od osób fizycznych jest osobisty i w myśl tej zasady małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiągniętych przez nich dochodów, a wobec nieudowodnienia przez organy podatkowe, że uznane przez nie środki finansowe za pochodzące z nieujawnionych źródeł przychodu stanowiły majątek wspólny skarżącej i jej męża bądź majątek odrębny skarżącej - brak było podstaw prawnych do ustalenia w stosunku do skarżącej zobowiązania podatkowego za 2001 r.; - art. 20 ust. 1 i 3 u.p.d.f, gdyż brak było przesłanek do jego zastosowania wobec wykazania, że środki finansowe uznane przez organy podatkowe za dochód z nieujawnionych źródeł znajdowały się na dzień 1 stycznia 2001r. na koncie męża skarżącej; - art. 30 ust. 1 pkt 7 pdf przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 75% dochodów pobiera się od dochodów uzyskanych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a w przedmiotowej sprawie organy podatkowe ustaliły, że oszczędności męża skarżącej znajdowały się i zostały przekazane z terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii; - art. 17 ust. 1 pkt 2, art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 2 i 4 pdf poprzez ustalenie dochodów uzyskanych w latach 1997-2000 w sposób nierzetelny, sprzeczny ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym; - art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej przez pozostawanie przez organy podatkowe w zwłoce w udzieleniu wyjaśnień co do sposobu wypełnienia oświadczenia o stanie majątkowym; - art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji przez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przez wyznaczenie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy w okresie przebywania pełnomocnika skarżącego na zwolnieniu lekarskim oraz przez usunięcie z akt sprawy części dokumentów, co powoduje ich niekompletność;- art. 285a § 3 Ordynacji polegające na żądaniu złożenia przez skarżącą oświadczenia o stanie majątkowym w sytuacji, gdy strona wykazała, że dochody w 2001r. skarżącej i jej męża oraz posiadane na dzień 1 stycznia 2001r. oszczędności były w wysokości wystarczającej na pokrycie ponoszonych w 2001r. wydatków; - art. 180, art. 181 i art. 187 Ordynacji przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony zmierzających do ustalenia dochodów skarżącej w latach 1977-2001 oraz wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę w odwołaniu; - art. 120 Ordynacji w zw. z art. 7 Konstytucji przez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nieprawdziwego stwierdzenia, że mąż skarżącej nie udowodnił faktu posiadania oszczędności zgromadzonych na rachunku bankowym w wysokości wystarczającej do wykonania przelewu środków pieniężnych na rachunek bankowy w Polsce we wskazanych kwotach; - art. 284b § 2 w zw. z art. 139 Ordynacji przez prowadzenie postępowania przez organy podatkowe na podstawie postanowienia przedłużającego termin do załatwienia sprawy, które powołuje się na nieprawdziwy stan faktyczny, jako podstawę prawną wydanego postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej w G., udzielając odpowiedzi na skargę, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Sąd I instancji uwzględnił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja narusza prawo. W uzasadnieniu wyroku uznał, że sposób przeprowadzenia postępowania podatkowego nie wypełniał standardów wynikających z treści art. 187 § 1, art. 122, art. 121 § 1 Ordynacji w związku z art. 20 ust. 3 pdf. W ocenie Sądu, twierdzenie organów podatkowych, iż strona nie udowodniła faktu posiadania na zagranicznych rachunkach bankowych kwot wystarczających dla zrealizowania trzech przelewów zagranicznych oparte zostało na wybiórczej ocenie dowodów. Organy skarbowe pominęły następujące dowody na okoliczność przechowywania w banku zagranicznym oszczędności przez B.C. : zaświadczenie z 16 czerwca 2006r. wystawione przez (...), potwierdzające, że stan konta w tym banku na dzień 1 stycznia 2001r. wynosił 14. 000 GBP plus równoważnik 125.000 euro(tom VI, k. 185); informację otrzymaną od brytyjskiej administracji podatkowej, przekazaną wraz z pismem z 23 marca 2007 r., z której wynika, iż w 2001 r. uzyskał od oszczędności przechowywanych w tym banku odsetki w wysokości 5.287.11 GBP, posiadał także akcje firmy Grupa BT, z tytułu czego otrzymał dywidendę w kwocie 133,82 GBP oraz uzyskał emeryturę w kwocie 1.718.88 GBP. Nie odniesienie się organów podatkowych do przedłożonych przez stronę dowodów, spowodowało naruszenie art. 191 Ordynacji, nakazującego dokonywanie oceny okoliczności faktycznej w świetle całości materiału dowodowego i art. 187 Ordynacji nakazującego rozpatrzenie całości materiału dowodowego. Ograniczenie się jedynie do analizy zeznań B.C., który nie pamiętał nazwy banku, w którym gromadził oszczędności i całkowite pominięcie dowodów z przedłożonych przez stronę dokumentów stanowi w ocenie Sądu, nie tylko naruszenie powyższych przepisów regulujących postępowanie dowodowe, ale także art. 121 § Ordynacji przez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych. Sąd podkreślił, że z dokumentów przedłożonych przez skarżącą wynika, iż jej mąż posiadał w dniu 1 stycznia 2001r. środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych, w ilości wystarczającej do zrealizowania kwestionowanych przelewów bankowych. W niniejszej sprawie najistotniejszą jednak kwestią jest ustalenie, czy powyższe oszczędności stanowiły majątek wspólny małżonków, czy też majątek osobisty męża skarżącej. Skarżąca podnosiła konsekwentnie, że powyższe środki stanowiły majątek osobisty jej męża, zgromadzony jeszcze przed zawarciem małżeństwa, a pochodzący z wynagrodzenia za pracę zawodową wykonywaną przed 1990r. i ze sprzedaży nieruchomości położonej w Wielkiej Brytanii, nabytej w latach sześćdziesiątych ub. wieku. Organy podatkowe nie kwestionowały tych okoliczności, a mimo to uznały, iż środki te nie stanowiły źródła oszczędności w 2001r. Zdaniem Sądu fakt, że mąż skarżącej mógł posiadać oszczędności z pracy jest życiowo uzasadniony. Takie środki, jako uzyskane przed zawarciem małżeństwa, stanowiłyby jego majątek osobisty. Także środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości w 1998r stanowiłby jego majątek odrębny. Wątpliwości budzi fakt przeliczenia funtów brytyjskich na złote polskie według kursu z dnia sprzedaży nieruchomości, a nie według kursu z dnia dokonania przelewu. W ocenie Sądu, sama okoliczność przekazania przez męża skarżącej środków finansowych na wspólne konto małżonków znajdujące się w Polsce, z przeznaczeniem na wspólne wydatki, nie świadczy jeszcze o tym, że były to środki pochodzące z majątku wspólnego. Tym bardziej nie świadczy o tym przelew na konto wspólne kwoty 124.950,46 euro z przeznaczeniem na udzielenie pożyczki osobie trzeciej. Jak wynika z okoliczności sprawy stroną umowy pożyczki był tylko B.C. Przelał on na wspólne konto w Polsce część zgromadzonych w Wielkiej Brytanii oszczędności, a następnie dokonał z tego konta przelewu kwoty pożyczki na rzecz pożyczkobiorcy. Również B.C. został wskazany jako osoba udzielająca pożyczki w deklaracji podatku od czynności cywilnoprawnych. Wszystkie te okoliczności, w powiązaniu z przedstawionymi przez stronę dowodami świadczą, że pożyczka została udzielona z majątku osobistego męża podatniczki. Podsumowują swoje rozważania Sąd I instancji stwierdził, że środki przelane na konto wspólne małżonków pochodziły z majątku osobistego B.C. i wobec tego nie było podstaw do ustalenia skarżącej zobowiązania podatkowego od dochodów, które nie stanowiły źródła finansowania pożyczki z majątku wspólnego małżonków, ani z jej majątku osobistego. Organy podatkowe naruszyły w ten sposób art. 6 ust. 1 pdf stanowiący, że małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów oraz art. 20 ust.3 pdf przez ustalenie skarżącej zryczałtowanego podatku dochodowego od środków nie będących jej dochodem. Natomiast Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe art. 121 § 2, 123 § 1 w związku z art. 200 § 1 oraz art. 284b § 2 i art. 285a § 3 Ordynacji podatkowej. Wyrok został zaskarżony przez obie strony. Dyrektor Izby Skarbowej w G. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 31 sierpnia.2007r; 2. przepisów prawa materialnego, polegające na : - błędnej wykładni art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez stwierdzenie przez Sąd, iż brak było podstaw do ustalania skarżącej zobowiązania podatkowego od dochodów, które nie stanowiły źródła finansowania ani jej majątku wspólnego małżeńskiego, ani jej majątku osobistego; - błędnej wykładni art. 20 ust. 3 ww. ustawy, poprzez stwierdzenie przez Sąd, iż organy podatkowe ustalając skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 od środków, które nie stanowiły jej dochodu naruszyły prawo, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Powołując się na te uchybienia pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej zakwestionował stwierdzenia Sądu, iż " [...] kwota pożyczki została udzielona z majątku osobistego jej męża." oraz,.[...] trzy przelewy zagraniczne nie stanowiły przychodu skarżącej [...]". Wywodził, iż pomiędzy podatnikami istnieje wspólność ustawowa, stąd organy obu instancji zasadnie do ustalenia przychodów z nieujawnionych źródeł przyjęły, że mają oni równe udziały w majątku wspólnym. Deklaracja w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych PCC-1 nie jest jednoznacznym dowodem potwierdzającym, że przedmiot umowy pożyczki został sfinansowany z majątku odrębnego B.C.. Bowiem kwota udzielonej pożyczki przez B.C. na rzecz osoby fizycznej została przez A.C. wykazana w oświadczeniu z dnia 4 sierpnia 2004r. o poniesionych przez podatników wydatkach w 2001r. Odnosząc się do zarzutu o zaniechaniu przez organy podatkowe ustalenia, że B.C. posiadał odrębny majątek, z którego sfinansowane zostały wydatki poniesione w 2001r., organ podatkowy w pierwszej kolejności wskazuje na to, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, to na podatniku ciąży obowiązek dowodzenia w tym zakresie. Strona była wzywana przez organy obu instancji do przedłożenia dowodów mających potwierdzić fakt zgromadzenia oszczędności na rachunkach zagranicznych, przynajmniej w krótkim okresie przed dokonaniem przelewu środków na rachunki bankowe w Polsce. Podatnik twierdząc że poczynione wydatki pochodzą z ujawnionych źródeł przychodu, powinien tę okoliczność udowodnić, gdyż z takiego faktu wyprowadza dla siebie korzystne skutki prawne. Źródła pochodzenia mienia w postaci trzech przelewów przekazanych za pośrednictwem banków zagranicznych nie zostały ujawnione w toku postępowania. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 20 ust. 3 pdf, to podatnik ma udowodnić, że jego wydatki i mienie znajdują odzwierciedlenie w opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania zasobach, w tym w szczególności w mieniu zgromadzonym w latach poprzednich. Skoro Stronie umożliwiono przykładowo w piśmie z dnia 4 lutego 2005r. przedłożenie historii konta, udowodnienia swojej racji, to nietrafny jest zarzut uchybień dotyczących odstąpienia od ustalenia faktycznego źródła sfinansowania wydatków poniesionych w 2001 roku. Pełnomocnik A.C. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c u.p.p.s.a., poprzez: 1. nieuchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia 11 sierpnia 2006 roku ustalającej dla podatniczki zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2001 od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów, poprzedzającej uchyloną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 31 sierpnia 2007 r. - mimo stwierdzenia rażącego naruszenia: a) przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, objętego dyspozycją art. 145 § 1 pkt. 1 lit a u.p.p.s.a. ; b) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym niewykonanie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 c u.p.p.s.a. 2. uchylenia się od rozpatrzenia, a także nieodniesienia się do wniosków skargi dotyczących: a) uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia 11 sierpnia 2006 roku, ustalającej dla strony zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2001 od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów, mimo, że decyzja Dyrektora UKS w G. rażąco naruszyła prawo; b) alternatywnego stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 31 sierpnia 2007 roku i decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia 11 sierpnia 2006 roku oprzędzającej te decyzję, a tym samym naruszenia dyspozycji art. 141 § 4 w związku z art. 153 u.p.p.s.a. Z uwagi na podniesione zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu autor skargi odnosząc się do stwierdzenia Sądu I instancji, co do bezzasadności zarzutu naruszenia przez organy podatkowe art. 122 Ordynacji podatkowej stwierdził, że ocena działania organów podatkowych przeczy materiałowi dowodowemu zgromadzonemu w sprawie. Nadto, brak rozstrzygnięcia Sądu, co do pełnego zakresu skargi i odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy oraz zarzutów stawianych obu zaskarżonym decyzjom, ma istotne konsekwencje dla strony, ponieważ pozostawienie w obiegu prawnym decyzji I instancji spowodowało, że postępowanie administracyjne znalazło się na etapie postępowania odwoławczego. W przypadku uchylenie także decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z 11 sierpnia 2006r., postępowanie - po prawomocnym oraz korzystnym dla podatniczki zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego - stałoby się, ze względu na przedawnienie zobowiązania podatkowego za 2001r.- bezprzedmiotowe. Ponieważ Skarżąca - w opisanych okolicznościach faktycznych - nie ma innych możliwości żądania uzupełnienia wydanego wyroku, jest zmuszona wnieść skargę kasacyjną. Dyrektor Izby Skarbowej w G. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej A.C. Zdaniem organu Sąd I instancji był uprawniony do rozstrzygania w granicach sprawy, nie będąc zarazem związanym granicami skargi, o czym mowa w art. 134 § 1 u.p.p.s.a. A.C. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej, ze względu na jej oczywistą niezasadność. Zauważyła, że wobec stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, Sąd I instancji był zobowiązany do jej uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi kasacyjne obu stron tj., Dyrektora Izby Skarbowej w G. i A.C. nie zasługują na uwzględnienie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, iż pogląd Dyrektora Izby Skarbowej w kwestii ciężaru dowodzenia nie zasługuje na aprobatę, ponieważ ciężar dowodu w postępowaniu z tytułu nieujawnionych źródeł dochodów nie spoczywa – całkowicie – na stronie skarżącej. W sytuacji, kiedy wskazała ona źródła pochodzenia środków pieniężnych i sposób ich uzyskania (przelewy), to do organu podatkowego należy analiza źródeł i – ewentualne – wykazanie, że wskazane środki nie wywodzą się z tych źródeł. Słusznie wywiódł Sąd I instancji, że stanowisko organów podatkowych, iż strona nie udowodniła faktu posiadania na zagranicznych rachunkach bankowych kwot wystarczających na zrealizowanie trzech przelewów, oparte zostało na jednostronnej ocenie materiału dowodowego. Organy nie wzięły pod uwagę istotnych faktów dla rozstrzygnięcia sprawy: zaświadczenia wystawionego przez (...) o stanie konta B.C. na dzień 1 stycznia 2001r., informacji uzyskanej od brytyjskiej administracji podatkowej, z której wynika, że mąż strony w 2001r. uzyskał odsetki od oszczędności przechowywanych w tym banku, otrzymał dywidendę z tytułu posiadania akcji firmy (...) oraz otrzymał emeryturę. Z ww. dokumentów, przedstawionych przez stronę, jak prawidłowo ocenił Sąd I instancji, wynika, że mąż skarżącej posiadał na dzień 1 stycznia 2001r. środki pieniężne na rachunkach bankowych w wysokości wystarczającej do zrealizowania kwestionowanych przelewów w łącznej kwocie 533.908,43zł. Prawidłowa jest również ocena materiału dowodowego Sądu orzekającego w I instancji, iż ww. dowody zaprezentowane przez skarżącą oraz fakt sprzedaży przez B.C. nieruchomości położonej w Wielkiej Brytanii w 1998r. oraz posiadanie oszczędności zgromadzonych z pracy zawodowej w latach 1951-1990, stanowiły jego majątek odrębny, jako uzyskany przed zawarciem związku małżeńskiego. Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c u.p.p.s.a, nie precyzując na czym polega kwalifikowane naruszenie prawa i dlaczego uznał je za mające istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej koncentruje się na polemice ze stanowiskiem Sądu I instancji. Tym samym zarzuty dotyczą odmiennej – niż ta przyjęta przez Dyrektora – oceny stanu faktycznego. Takie sformułowanie i uzasadnienie zarzutu nie mogło odnieść pożądanego skutku. Sąd odwoławczy jeszcze raz zwraca uwagę, że to na organie podatkowym ciąży obowiązek wykazania, że zgromadzone przez męża środki pochodzą ze źródeł nieujawnionych oraz stanowią majątek wspólny małżonków, zwłaszcza skoro strona wskazuje źródło pochodzenia tych środków. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą skutecznie uzasadniać zwalczania ustaleń faktycznych, bowiem próba taka mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. ( por. wyr. NSA z dnia 13 lipca 2004 r., GSK 246/04, niepubl., a także wyr. NSA z dnia 4 sierpnia 2004 r., FSK 291/04, niepubl.) Zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 i art. 20 ust. 3 pdf, organ kwestionuje w istocie ocenę stanu faktycznego dokonanego przez Sąd I instancji, tj. – przykładowo – ustalenia, co do tego, że przelewy zagraniczne nie stanowiły przychodu skarżącej lecz męża oraz co do tego, że środki te stanowiły majątek osobisty męża. Dokonana przez Sąd I instancji wykładnia, zarówno art. 6, jak też art. 20 ust. 3 pdf była następstwem przyjętych ustaleń, na podstawie postępowania dowodowego prowadzonego przez organy podatkowe. Sąd odwoławczy nie doszukał się błędów w rozumowaniu Sądu I instancji, których – zresztą – skutecznie nie wykazał też składający skargę kasacyjną pełnomocnik organu. Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przez pełnomocnika A.C., Sąd odwoławczy wskazuje, że zbędne stało się orzekanie o naruszeniu przepisów prawa materialnego, skoro Sąd I instancji zarzucił organowi popełnienie błędów "systemowych" i wskazał sposób interpretacji przepisów prawa materialnego. Związanie oceną prawną, co do sposobu zastosowania prawa materialnego czyni zbędną potrzebę prowadzenia postępowania dowodowego: Sąd wskazał w uzasadnieniu, że trzy zakwestionowane przelewy bankowe nie stanowiły przychodu skarżącej. Sąd odwoławczy wskazuje zarazem, że skarżąca zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, nie wskazała na czym polegać miało naruszenie tego prawa w sposób istotny. W szczególności nie wykazano, jaki "istotny wpływ na wynik sprawy", o czym mowa w art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., miały zarzucane w skardze kasacyjnej naruszenia prawa proceduralnego. W szczególności strona domagając się uchylenia decyzji organu podatkowego I instancji, nie powołała się na przepisy art. 134 § 1 oraz 135 u.p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., oddalił obie skargi kasacyjne. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego zapadło stosownie do postanowień art. 207 § 2 u.p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło