II OSK 127/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-28

Skład orzekający: Anna Łuczaj, Andrzej Jurkiewicz, Leszek Kiermaszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.) stanowi samoistną i wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, czy też wymaga dodatkowego wykazania uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, w tym za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.), stanowi samoistną i wystarczającą przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca sam rozstrzygnął, że takie skazanie rodzi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co czyni decyzję o cofnięciu pozwolenia obligatoryjną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia I.M. pozwoleń na broń palną myśliwską, bojową i sportową po tym, jak został skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Organy administracji uznały, że skazanie to stanowi uzasadnioną obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, uznając, że samo skazanie za to przestępstwo nie jest wystarczające i wymaga dodatkowego wykazania obawy. Komendant Główny Policji wniósł skargę kasacyjną, kwestionując stanowisko WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską i bojową i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 585/08 w sprawie ze skargi I.M. na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2008 r.: 1) nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską i bojową 2) nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową 1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską i bojową i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od I. M. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 585/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi I. M. – uchylił decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską i bojową i nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] 2007 r.; stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 914 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] 2007 r. Nr [...] cofające I. M. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, bojowej oraz broni palnej sportowej. Komendant Wojewódzki Policji w K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne z uwagi na uzyskanie informacji o wpłynięciu do Sądu Rejonowego w L. aktu oskarżenia przeciwko I. M. o czyn z art. 178a § 1 k.k. W dniu [...] 2006 r. skarżący, znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,52 i 0,55 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu), kierował samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...]. Decyzjami z dnia [...] 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji w K., na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - dalej uobia (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) cofnął stronie pozwolenia na trzy rodzaje broni palnej. Organ II instancji decyzjami z dnia [...] 2007 r. Nr [...] i Nr [...] uchylił rozstrzygnięcia organu I instancji podnosząc, iż niezbędnym jest ustalenie, czy w toczącym się postępowaniu karnym o czyn z art. 178a § 1 k.k. zapadł już prawomocny wyrok sądu. Ponadto, zasadnym wydaje się dopuszczenie jako dowodu w sprawie zeznań funkcjonariuszy prowadzących kontrolę drogową na okoliczność zachowania się skarżącego podczas kontroli oraz wyjaśnienia, w jakich okolicznościach doszło do popełnienia przez stronę zarzucanego jej czynu. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, ustalono, że wyrokiem Sądu Rejonowego w L., sygn. akt [...] skarżący został uznany winnym popełnienia czynu z art. 178 § 1 k.k., za co wymierzono mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, z zawieszeniem na okres 2 lat, karę grzywny w wysokości 40 stawek po 60 zł każda oraz orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, jak również podanie wyroku do publicznej wiadomości. Przeprowadzono również dowód z zeznań świadków: funkcjonariuszy z KPP w L. – T. K. oraz M. P., którzy uczestniczyli w czynnościach na miejscu zdarzenia. T. K. zeznał, iż skarżący nie przyznawał się do kierowania samochodem, wskazując inną osobę jako kierowcę, oraz straszył policjantów zwolnieniem, powołując się na znajomości w KWP w K. M. P. zeznał, że skarżący przyznał się do kierowania pojazdem a ponadto krzyczał na funkcjonariusza strasząc zwolnieniem. W prowadzonym postępowaniu nie uzyskano dowodów z akt sprawy karnej sygn. akt [...] z Sądu Rejonowego w Z., bowiem akta tej sprawy zostały przesłane do Sądu Najwyższego, Izby Karnej w Warszawie. Nadto ustalono, iż strona w przeszłości nie była karana za wykroczenia oraz, że nie toczy się przeciwko niej żadne inne postępowanie karne. Z uzyskanych z Krajowego Rejestru Karnego informacji wynika natomiast, iż skarżący nadal figuruje w rejestrze jako osoba karana za czyn z art. 178a § 1 k.k. Powyższe informacje dawały podstawę do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia i orzeczenia o cofnięciu posiadanych przez skarżącego pozwoleń na broń - decyzje z dnia [...] 2007 r. Nr [...]. Organ podkreślił, iż strona decydując się na jazdę samochodem w stanie nietrzeźwości dowiodła o braku poszanowania dla życia i zdrowia swojego oraz innych osób, okazując jednocześnie swoją ignorancję dla tych dóbr. Świadczy to o wysokim stopniu nieodpowiedzialności strony oraz lekceważącym podejściu do obowiązujących przepisów prawa. Brak kontroli nad swoim działaniem, jaki wykazała strona wsiadając za kierownicę pojazdu będąc pod wpływem alkoholu, wskazuje na możliwość użycia broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. Powyższe czyni zasadnym zaliczenie skarżącego do grona osób, co do których istnieje obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia bez względu na pozytywną opinię o skarżącym z miejsca zamieszkania, jak również wypowiedzi koła łowieckiego i PZŁ wskazujące na odpowiedzialne i zgodne z zasadami bezpieczeństwa obchodzenie się z bronią. W odwołaniu od powyższych decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia wskazując, iż stan faktyczny sprawy nie pozwala na zaliczenie go do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ, cofając skarżącemu posiadane pozwolenia, oparł swoje rozstrzygnięcia o nieprawomocny wyrok skazujący, nie biorąc pod uwagę okoliczności, iż zdarzenie z udziałem skarżącego miało charakter incydentalny - jednorazowy; skarżący nie był poprzednio karany oraz nie jest uzależniony od alkoholu. Organ błędnie założył, iż skarżący nadal będzie ignorował obowiązujące przepisy prawa stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także nie ustalił indywidualnych predyspozycji skarżącego. Decyzjami z dnia [...] 2008 r. Nr [...] i Nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. Organ podkreślił, iż art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia ma charakter obligatoryjny, co oznacza, iż organ Policji po ujawnieniu okoliczności wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia jest obowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, wynika z faktu skazania skarżącego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Popełnienie w./w. czynu pociąga za sobą utratę wiarygodności skarżącego, co do zgodności z prawem posiadania i używania broni w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie: - art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia polegające na niewykazaniu uzasadnionej obawy użycia broni przez skarżącego oraz niewykazaniu związku przyczynowego pomiędzy czynem z art. 178a § 1 k.k. a obawą użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego; - art. 18 uobia polegające na cofnięciu pozwolenia na broń z uwagi na skazanie za czyn z art. 178a a § 1 k.k. w sytuacji, gdy nie zachodzi przesłanka określona w art. 18 ust. 1 pkt 4 uobia; - art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nieskierowaniu skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne, o których mowa w art. 15 ust. 3 - 5 o broni i amunicji w związku z art. 18 ust. 5 pkt 2 uobia,; - art. 7, 8 i 80 k.p.a. polegające na przyjęciu nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym obywatela oraz na przyjęciu, że nie mogą mieć wpływu na ocenę organu Policji okoliczności świadczące na korzyść skarżącego; - art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia poprzez rozszerzenie ustawowego katalogu przesłanek o znamiona: wysoki stopień szkodliwości, nagminność, ewentualne następstwa, umyślność czynu. Skarżący powtórzył argumenty podniesione w odwołaniach od decyzji I instancji, zwracając szczególną uwagę na okoliczność nieprzeprowadzenia przez organ dowodu z akt karnych w związku z przekazaniem ich do Sądu Najwyższego wraz ze skargą kasacyjną skarżącego i przeprowadzenia w tym zakresie dowodu z przesłuchania policjantów, którzy zeznali, że skarżący groził im w czasie kontroli drogowej zwolnieniem z pracy. Zeznania funkcjonariuszy Policji, złożone w postępowaniu administracyjnym po upływie półtora roku od zajścia zdarzenia, pozostają w sprzeczności z zeznaniami tych funkcjonariuszy złożonymi w sprawie karnej bezpośrednio po zajściu. Dowód ten przeprowadzony w dwóch różnych postępowaniach nie może korzystać z waloru wiarygodności. W ocenie skarżącego, organ przyjmując, że skarżący jest osobą zdolną użyć broni sprzecznie z prawem powołał się na cechy charakteru skarżącego (nieodpowiedzialność i brak wyobraźni), czym rażąco naruszył art. 80 k.p.a. Organ odmówił uwzględnienia dowodów świadczących na korzyść skarżącego. Tymczasem pozytywne opinie świadczą o pozytywnych cechach charakteru skarżącego. Organ nie wykazał także związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, cechami jego charakteru, dotychczasową jego postawą, a uzasadnioną obawą użycia broni, w sposób o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. W odpowiedzi na skargi Komendant Główny Policji wniósł o ich oddalenie. Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg I. M. na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2008 r. nr [...] nr [...] prowadzonych pod sygnaturami akt VI SA/Wa 585/08 i VI SA/Wa 586/08 i prowadził je dalej pod sygnaturą VI SA/Wa 585/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skargi zasługują na uwzględnienie. Przytaczając treść art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz 15 ust. 1 pkt 6 uobia, stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, Sąd podkreślił, że decyzja wydana w oparciu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ma cechy związania administracyjnego, co oznacza, że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą - ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy nie formułuje jednak stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy zgromadzony w sprawie materiał świadczy o spełnieniu przesłanki ustawowej cofnięcia pozwolenia na broń. Sąd wskazał, iż przestępstwo, za które został skazany skarżący (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości - art. 178a § 1 k.k.), zaliczane do kategorii przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, nie zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. W takim przypadku organ nie może opierać się wyłącznie na fakcie skazania za takie przestępstwo, lecz ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe umożliwiające dokonanie oceny istnienia bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Uzasadniona obawa dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Sąd podkreślił, iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym. W przypadkach skazania za inne przestępstwa, niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06). W ocenie Sądu, organ odwoławczy błędnie uznał, iż prawomocny wyrok sądu karnego, skazujący osobę posiadającą pozwolenie na broń za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia posiadanych przez skarżącego pozwoleń. Sąd nie podzielił argumentu organu, iż skazanie za czyn z art. 178a § 1 k.k. daje uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Ponadto Sąd nie zgodził się z twierdzeniem organu, iż okoliczność, że skarżący prowadził dotychczas nienaganny tryb życia i cieszy się dobrą opinią, nie może mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia i zniweczyć uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, w sytuacji braku jakichkolwiek innych sygnałów po stronie skarżącego, świadczących o możliwości nielegalnego użycia broni - poza popełnieniem czynu z art. 178a § 1 k.k. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji nie wykazały należytej staranności w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej oraz wynikającą z art. 77 § 1 k.p.a. zasadę dokładnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Powzięcie uzasadnionej obawy, na którą powołuje się organ, poprzedzone winno być należycie przeprowadzonym postępowaniem dowodowym z uwzględnieniem wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na rodzaj decyzji kończącej sprawę. Takim dowodem w niniejszej sprawie będą uwierzytelnione kopie dokumentów z akt sprawy karnej, która toczyła się przed Sądem Rejonowym w L., o czyn z art. 178a § 1 k.k. - w szczególności zeznań świadków: T. K. i M. P., jak również wyjaśnień oskarżonego - I. M. - a ponadto - odpis prawomocnego wyroku, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy w decyzjach z dnia [...] 2007 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego P. Ś. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. nie zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem wymieniony czyn wskazuje na zaistnienie takiej obawy; 2) naruszenie przepisów postępowania - art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentów pełnomocnika organu przedstawionych w odpowiedziach na skargi z dnia 28 marca 2008 r., w szczególności dotyczących zasadności lub niezasadności interpretacji jaka powinna być zastosowana przy wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu od dnia 1 stycznia 2004 r. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne Komendant Główny Policji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie stosownych kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Komendant Główny Policji stwierdził, iż ustawodawca używając w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zwrotu "w szczególności" jedynie przykładowo wymienił okoliczności, które mogą wzbudzać uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem katalog tych okoliczności jest otwarty i mogą to być innego rodzaju czyny karalne, nie tylko te wprost wskazane w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Organ podkreślił, że czyn za który został skazany skarżący oraz okoliczności jego popełnienia, a w szczególności stężenie alkoholu we krwi sprawcy, które w chwili czynu ponad dwukrotnie przekraczało dopuszczalny próg, wskazują na zaistnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Ponadto za ten czyn została skarżącemu wymierzona kara pozbawienia wolności, którą to karę, mając na uwadze kodeksowe dyrektywy wymierzania kar, sądy w podobnych sprawach wymierzają wyjątkowo. Organ podkreślił, że pomimo, iż przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k., nie zostało wyraźnie wskazane w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, to przedmiotem tego przepisu jest także życie i zdrowie innych uczestników ruchu. Sprawca przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. świadomie godzi się z ewentualnymi skutkami swojego zachowania, tj. stworzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia innych ludzi. Dlatego też stan nietrzeźwości, stopień społecznej szkodliwości oraz ewentualne następstwa (kalectwo lub śmierć ludzi, zniszczenie mienia), musi być uznane za niewskazaną przez ustawodawcę przesłankę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Takie zachowanie świadczy o skrajnej nieodpowiedzialności, a także braku wyobraźni, które to cechy mają szczególne znaczenie u osób ubiegających się lub posiadających prawo do broni. Komendant Główny Policji wskazał, że dostęp do posiadania broni jest szczególnie reglamentowany. Broń nie może stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę, znajdując się w stanie nietrzeźwości. Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwym rodzi uzasadnioną obawę, że posiadacz broni w takim samym stanie może skorzystać z broni i użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ nie podzielił stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż dla ustalenia obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, niezbędne jest wykazanie związku przyczynowego między cechami osobowymi posiadacza broni a uprawdopodobnieniem uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem Komendanta Głównego Policji argumentacja taka była uzasadniona na gruncie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2004 r. Przepis ten wskazywał, iż uzasadniona obawa wynika ze skazania danej osoby (toczenia się wobec niej postępowania karnego) za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Wówczas badaniu podlegało zaistnienie uzasadnionej obawy wynikającej ze sposobu popełnienia przestępstwa. Natomiast w świetle obowiązującego art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy obawa ta wynika z samego faktu popełnienia przestępstwa. Organ wskazał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd w uzasadnieniu wyroku obowiązany jest do rozważenia nie tylko wszystkich zarzutów skarżącego lecz także stanowisk stron, jeżeli mogą one mieć wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz w piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2009 r. I. M., reprezentowany przez adwokata G. J. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem skarżącego, organ nie wykazał uzasadnionej obawy użycia broni przez skarżącego. Fakt popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k., który cechuje się umyślnością, nie uzasadnia jeszcze stwierdzenia, że skarżący jest zdolny użyć broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Z faktu popełnienia tego przestępstwa może jedynie wynikać niewiarygodność skarżącego w zakresie posiadania prawa jazdy, a nie posiadania pozwolenia na broń. Skarżący wskazał, iż organ nie uwzględnił dowodów świadczących na korzyść skarżącego. Organ nie wykazał związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, cechami jego charakteru, dotychczasową jego postawą, a uzasadnioną obawą użycia broni, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy. Postanowieniem z dnia 31 października 2008 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od powyższego wyroku w części uchylającej decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2008 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia. Na wstępie należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując przedstawione mu przez Rzecznika Praw Obywatelskich zagadnienie prawne: "Czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?", w dniu 18 listopada 2009 r. podjął uchwałę, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.)" (por. uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010/1/5). Powyższe stanowisko znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, zarówno ze względu na jej przedmiot, jak i powołane w skardze kasacyjnej zarzuty. Należy wskazać, że w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż niezależnie od tego, że uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), ma ona tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala bowiem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie aprobuje wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu (por. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 441.). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd zawarty w powoływanej uchwale i nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy nie pozostawia zatem organom Policji swobody przy podejmowaniu decyzji. Tym samym zastosowanie przez organ Policji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadniając stanowisko zaprezentowane w powołanej uchwale wskazał, że użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Skoro organ prawidłowo ustalił, że określona osoba w dacie wydania decyzji była osobą skazaną za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to fakt ten przesądza, iż należy ona do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. To z kolei oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest nią związany, jako przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń, i zarazem dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. W niniejszej sprawie I. M. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt [...] został skazany za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k., tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości. Skarżącemu wymierzono karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, grzywnę w wysokości 40 stawek po 60 zł, 2 lata zakazu prowadzenia pojazdów oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości. Wykonanie kary pozbawienia wolności zawieszono na okres 2 lat. Wskazać należy, iż przestępstwa opisane w art. 178a k.k. mają charakter typów abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Przedmiotem ochrony art. 178a k.k. są te same dobra prawne co w innych typach rozdziału XXI, a więc życie, zdrowie i mienie. Błędem jest odnoszenie ochrony do mającego abstrakcyjny charakter pojęcia bezpieczeństwa w komunikacji (por. G. Bogdan [w:] A. Barczak - Oplustil, G. Bogdan, Z.Ćwiąkalski, M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M.Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz do art. 117-277 k.k., Zakamycze, 2006, wyd. II). Z powyższych względów, należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy także osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przestępstw opisanych w art. 178a k.k. dopuścić się można jedynie umyślnie. A zatem, po stronie sprawcy występuje świadomość znajdowania się w stanie nietrzeźwości (lub odurzenia), przy czym sprawca nie musi uświadamiać sobie stężenia alkoholu we własnej krwi, wystarczy obiektywna postrzegalność stanu nietrzeźwości. Przez pojęcie "stanu nietrzeźwości" należy rozumieć zdefiniowany w art. 115 § 16 k.k. przypadek, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość, lub też zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Osoba, która prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości – jak zasadnie podkreślił Komendant Główny Policji - wykazuje nieodpowiedzialność, brak wyobraźni oraz wykazuje lekceważący stosunek do prawa. W takiej sytuacji istnieje uzasadniona obawa, że nie przestrzegając przepisów nakazujących zachować bezwzględną trzeźwość przy prowadzeniu pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym osoba taka może naruszyć także zasadę bezwzględnej trzeźwości przy korzystaniu z pozwolenia na broń. Zaznaczyć należy, iż stężenie alkoholu we krwi skarżącego podczas popełnienia przestępstwa wynosiło – 0,52 i 0,55 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu, co dwukrotnie przekracza dopuszczalny próg. Popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., iż osoba taka nie daje gwarancji, że nie będzie nosić i nie użyje broni w stanie nietrzeźwości. Tym samym zachodzi uzasadniona obawa, że osoba ta może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślić należy, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także interes ogólny, tj. bezpieczeństwo i porządek publiczny. Z tego też względu – na co zasadnie wskazał organ odwoławczy - posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Reglamentacja administracyjnoprawna wyraża się w tym, iż dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak też potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji). Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią indywidualną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2006 r., II OSK 587/05, LEX nr 198319). Zasada ścisłej reglamentacji prawa do posiadania broni wyraża się nie tylko w wydawaniu pozwoleń na broń, ale i cofaniu takich pozwoleń w sytuacjach, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że istnieje zagrożenie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przesłanka ustanowiona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji ( t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, stwarzająca po stronie organu administracji publicznej obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń, ma charakter typu abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Oznacza to, że do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń nie jest konieczne stwierdzenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, lecz wystarczy uzasadniona obawa takiego użycia broni. Takie unormowanie prawne ma przede wszystkim chronić obywateli i zapobiegać przestępstwom przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie zaś stanowić reakcję na dokonane już naruszenie tych dóbr. Uzasadniona obawa istnieje, gdy osoba posiadająca pozwolenie na broń zostaje skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a takim przestępstwem jest – jak już wyżej wskazano – czyn wypełniający dyspozycję art. 178a § 1 k. k. W tym stanie rzeczy mając na uwadze powyższe wywody oraz wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale składu siedmiu sędziów NSA, za zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Podzielić należy także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten, normując treść uzasadnienia wyroku, stanowi na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odzwierciedlenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady budowania zaufania do organów państwa. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nie odniósł się w dostateczny sposób w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentów Komendanta Głównego Policji przedstawionych w odpowiedziach na skargi, w tym dotyczących wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę winien poddać analizie zaskarżoną decyzję przy uwzględnieniu uwag wyżej wskazanych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło