V SA/Wa 1228/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - asesor WSA Joanna Gierak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... lutego 2008 r. Nr ... w przedmiocie odmowy wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika organu; postanawia: odrzucić skargę. Pismem z ... marca 2008 r. skarżąca - E. K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z ... lutego 2008 r., którym organ załatwił odmownie wniosek skarżącej o wyłączenie od udziału w postępowaniu administracyjnym pracownika organu. Skarżąca wniosła o uchylenie tego postanowienia. W uzasadnieniu skargi m.in. podniosła, iż nie zgadza się z pouczeniem zawartym w zaskarżonym orzeczeniu, mającym wskazywać, iż nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Należy też wskazać, iż zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej powierzona sądom administracyjnym obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W ocenie Sądu, zakwestionowane w rozpoznawanej skardze rozstrzygniecie Kierownika Urzędu, nie należy do żadnej z wyżej wymienionych, zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działania administracji publicznej. I. W szczególności nie jest to postanowienie, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie przepisu art. 24 § 1 i 3 w związku z art. 123 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), w przedmiocie wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym pracownika organu. W uzasadnieniu tego postanowienia, powołując się na stanowisko orzecznictwa i doktryny, wskazano, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia pracownika na podstawie art. 24 § 1 k.p.a. następuje ipso jure i ewentualne postanowienie wydane w tym przedmiocie ma charakter deklaratywny. Wskazano także, że na takie postanowienie zażalenie nie służy. W pouczeniu postanowienia podano zaś, iż jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. W ocenie Sądu takie stanowisko organu, tak co do formy załatwienia wniosku strony o wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu jak i co do możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego w tym przedmiocie, jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Przepisy Kodeksu, które regulują kwestię wyłączenia pracownika (oraz organu), nie przewidują bowiem formy w jakiej powinno to nastąpić, jednakże w doktrynie i w orzecznictwie dominuje pogląd, iż załatwienie tej sprawy winno przybrać formę postanowienia, pomimo iż wyłączenie w oparciu o art. 24 § 1 k.p.a. następuje z mocy prawa (v. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 7, 2005 r., str. 173-175). Nadto, postanowienie o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu nie jest zaskarżalne. Stosownie do art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy Kodeks tak stanowi, w tym zaś przypadku przepisy Kodeksu nie przewidują możliwości zaskarżenia takiego orzeczenia. Zauważyć również należy, iż postanowienie wydane w oparciu o przepis art. 24 § 1 k.p.a. nie kończy też postępowania administracyjnego w danej sprawie, ani nie rozstrzyga tej sprawy co do jej istoty. Dotyczy jedynie kwestii wynikłej w toku postępowania administracyjnego. W sytuacji zaś, gdy dane postanowienie rozstrzyga jedynie określoną kwestię, wynikającą w toku postępowania i ustawodawca przesądza o braku możliwości jego zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, to nie zachodzi możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego (v. postanowienie NSA z 7 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 352/05, Lex Nr 197527). II. W ocenie Sądu, postanowienia kwestionowanego niniejszą skargą nie można także zakwalifikować jako aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Rozstrzygnięcia opisane w powołanym przepisie art. 3 § 2 pkt 4, musiałyby dotyczyć wprost wynikających z przepisów prawa uprawnień lub obowiązków strony, a w tym przypadku kwestionowane rozstrzygnięcie jednoznacznie odnosi się do sytuacji organu (a nie strony). Kierując się powyżej poczynionymi uwagami, Sąd uznał, iż skarga na postanowienie o odmowie wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika organu jest niedopuszczalna. Jednocześnie wskazuje, iż zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia będzie mogła być skontrolowana przez sąd administracyjny (wyłącznie) na etapie kontroli ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie administracyjnej, w której odmówiono wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika organu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.