II OSK 1404/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski (spr.) Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 17 września 2009 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] pod firmą "[...]" S.A. w likwidacji z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 628/08 w sprawie ze skargi [...] pod firmą "[...]" S.A. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 628/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej – [...] pod firmą "[...]" S.A. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu, którą odmówiono skarżącej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., którą na podstawie art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Warszawy nr [...] z dnia [...] maja 1997 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji zabudowy o funkcji apartamentów hotelowych wzdłuż ul. [...] w Warszawie. Skarżąca we wniosku o wznowienie podniosła, że przedmiotowe grunty należały do skarżącej przed wojną i skarżąca spółka zgłosiła roszczenia do nieruchomości położonych przy ul. [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji, zarzucając im naruszenie art. 7 i 145 k.p.a. oraz art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717) oraz art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), a także o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie nie ustaliło stanu faktycznego sprawy. W szczególności organ ten nie uwzględnił skutków prawnych własnych decyzji wydanych w innych sprawach w uzasadnieniu których jednoznacznie stwierdził, że nie weszły do obrotu prawnego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie o odmowie przyznania skarżącej spółce prawa własności czasowej gruntów położonych w Warszawie przy [...] i ul. [...],[...],[...] na podstawie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy co z kolei skutkuje tym, że wniosek spółki z 1949 r. o przyznanie tego prawa nadal pozostaje nierozpatrzony. W związku z powyższym zdaniem skarżącej przysługuje jej prawo – ekspektatywa użytkowania wieczystego gruntu, który został objęty ww. decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżąca podnosi, że Prezydent m.st. Warszawy wydając decyzję Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie ustalił dokładnie kręgu uczestników postępowania w tej sprawie – pomijając skarżącą spółkę. Okoliczność ta uzasadnia zgłoszone przez spółkę żądanie wznowienia postępowania (w trybie art. 145 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zasadnie uznało, że skarżąca nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. którą na podstawie art. 158 § 1 kpa odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1997 r. Prezydenta Warszawy. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca na dzień wydawania przez Kolegium zaskarżonych decyzji nie posiadała tytułu prawnego do gruntu, ale jedynie roszczenie. W ocenie Sądu właśnie z uwagi na zasadę trwałości decyzji administracyjnych pojęcia strony nie można interpretować rozszerzająco, a sam zamiar odzyskania nieruchomości wskazuje jedynie na interes faktyczny, nie zaś interes prawny w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy na tej nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca spółka [...] pod firmą "[...]" S.A. w likwidacji z siedzibą w W., zaskarżając wyrok w całości. Opierając się na treści przepisu art. 174 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 149 § 3 i w związku z art. 28 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) przez błędne ustalenie, że skarżącej nie przysługiwał status strony w toczącym się przed Prezydentem Warszawy postępowaniem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, podczas gdy jak wynika z treści art. 7 ust. 1 i ust. 2 ww. dekretu – pierwszeństwo dotychczasowego właściciela nieruchomości wynikające z dekretu warszawskiego ma charakter bezwzględnie obowiązujący, gdyż ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz innych osób, możliwe jest dopiero po negatywnym rozpoznaniu wniosku zgłoszonego na podstawie tego dekretu. W związku z powyższym skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu i o zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kosztów postępowania na rzecz skarżącej od strony przeciwnej według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Rozstrzygające znaczenie w sprawie ma ocena czy skarżąca – [...] pod firmą [...] S.A. w likwidacji z siedzibą w W., mogła skutecznie wnieść o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2004 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 1997 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla apartamentów hotelowych wzdłuż ul. [...] w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie przyjęło, że skarżąca, mimo że zgłosiła roszczenie do nieruchomości położonych pod wskazanym wyżej adresem w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, odmawiającą stwierdzenia nieważności przedmiotowych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i z tych przyczyn (podmiotowych) odmówiło skarżącej wznowienia postępowania, o którym mowa. Ten tok rozumowania znalazł potwierdzenie w zaskarżonym wyroku i trzeba stwierdzić, że zasadnie. Skoro bowiem skarżąca w dacie rozstrzygania o ważności warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie posiadała tytułu prawnego do gruntu, to nie mogła być uznana za stronę tego postępowania. Roszczenie do nieruchomości zgłoszone w trybie ww. dekretu o gruntach warszawskich nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżąca ma interes prawny w postępowaniu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Interes prawem chroniony w tym postępowaniu ma ten kto ma tytuł prawny do nieruchomości w dacie rozstrzygania w sprawie, a nie ten podmiot, który takiego tytułu dopiero dochodzi. W tej sytuacji faktycznej i prawnej sprawy Sąd pierwszej instancji zasadnie stanął na stanowisku, że interes skarżącej przybiera w sprawie postać interesu faktycznego, przesądzając w konsekwencji o braku przymiotu strony w postępowaniu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, a pierwszeństwo dotychczasowego (wcześniejszego) właściciela gruntu, na które powołuje się strona skarżąca w skardze kasacyjnej, może mieć znaczenie w postępowaniach związanych z dochodzeniem praw do gruntu, a nie postępowaniu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeżeli tak to nie można Sądowi pierwszej instancji skutecznie zarzucić naruszenia art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z przywołanymi w skardze kasacyjnej przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uznać – jak chce tego strona wnosząca skargę kasacyjną, że Sąd ten dokonał błędnej wykładni czy też niewłaściwie zastosował w sprawie ww. normy prawne i dlatego należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).