II SA/Bd 292/08

WyrokWSA w Bydgoszczy2008-06-17

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej, przy braku świadomości lub podejrzenia co do wieku nabywcy, stanowi wystarczającą podstawę do obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Nawet jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej może być podstawą do cofnięcia zezwolenia, jednak wymaga to wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, uwzględniającego wszystkie okoliczności zdarzenia, a nie tylko sam fakt sprzedaży. Organy nie wykazały, że podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia sprawy, co skutkowało wadliwym zastosowaniem art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych J. C. z powodu sprzedaży piwa osobie nieletniej. Organ I instancji cofnął zezwolenie, uznając przepis za obligatoryjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że nawet jednorazowa sprzedaż osobie nieletniej skutkuje cofnięciem zezwolenia. Skarżący zarzucił organom wadliwą wykładnię prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, w tym brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprzedaży i nieprzeprowadzenie rozprawy przez SKO.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2007 r. nr WEiR6435-6/47B/07, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2007 r., Nr 70, poz. 473 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), orzekł o cofnięciu wydanego J. Ch., właścicielowi firmy PHU "B." z/s w T. przy ul. [...], zezwolenia nr [...] na sprzedaż w delikatesach "B." w [...] przy ul. [...] napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie orzekający organ wskazał, że w dniu [...] r., Zespół Kontrolny, w skład którego wchodzili przedstawiciele Komendy Miejskiej Policji w [...], Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w [...] oraz Urzędu Miasta [...], przeprowadzili kontrolę placówek handlowych i gastronomicznych m.in. pod kątem sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim, w tym także ok. godz. 19.40 kontrola taka miała miejsce w delikatesach "B.", gdzie stwierdzono, iż sprzedawczyni - kasjerka p. B. K. sprzedała 4 butelki piwa "Specjał" osobie nieletniej. Wszczęte w związku z powyższym postępowanie administracyjne w sprawie wydanego stronie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, pozwoliło na ustalenie – w wyniku dokonanego przesłuchania sprzedawcy w charakterze świadka, że nie zażądano okazania dokumentu stwierdzającego wiek, ponieważ kupujący wyglądał na osobę ponad 20 – letnią, był wysoki, dobrze zbudowany, na głowie miał czapkę i kaptur i wg sprzedawcy nie budził wątpliwości, iż jest osobą pełnoletnią. Ponadto świadek stwierdził, że z uwagi na zbliżającą się transmisję meczu w TV klienci wywierali presję celem szybszego kasowania za zakupione towary i zapewniła, iż zawsze sprawdza dokumenty tożsamości, przez co niejednokrotnie (w przypadku, gdy okazuje się, że nabywcą jest osoba pełnoletnia) naraża się na nieprzyjemne uwagi i komentarze, nie tylko kupującego, ale i innych klientów. Natomiast właściciel firmy PHU "B." oświadczył, że przybył do sklepu po fakcie sprzedaży i rozmawiając z osobą, która dokonała zakupu "czteropaku" piwa stwierdził, iż jego wygląd zewnętrzny (postura i budowa ciała) nie wskazywały, iż może to być osoba niepełnoletnia, gdyż - jak się okazało - do pełnoletności brakowało mu 2 miesiące, stąd też nie uznał, że sprzedawczyni działała nieświadomie dokonując sprzedaży. Właściciel podkreślił również, że z uwagi na fakt, iż sprzedaż odbywała się w części samoobsługowej sklepu, możliwość skontrolowania nabywcy jest znacznie ograniczona, a nieraz praktycznie niemożliwa, ponieważ w systemie sprzedaży samoobsługowej klient przed zapłatą jest już w posiadaniu towaru i wyegzekwowanie okazania dokumentu potwierdzającego wiek jest utrudnione, a często wręcz niemożliwe. Powyższe ustalenia pozwoliły organowi na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie fakt sprzedaży piwa jest bezsporny, a zatem orzekający organ jest zobowiązany cofnąć stronie zezwolenie na sprzedaż określonego rodzaju napojów alkoholowych, ponieważ przepis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ma charakter obligatoryjny i nie daje możliwości podjęcia innej decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji J. Ch. zarzucił jej wydanie z naruszeniem przepisu prawa materialnego art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że do cofnięcia zezwolenia wystarczy stwierdzenie jednego udokumentowanego przypadku sprzedaży alkoholu osobie nieletniej oraz że bez znaczenia jest okoliczność, czy sprzedaż osobie nieletniej alkoholu jest świadoma czy nie jak również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 , 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. w stopniu w jakim mogłoby to mieć wpływ na wynik sprawy poprzez nie ustalenie czy ekspedientka wiedziała, że sprzedaje piwo osobie nieletniej lub aby miała podejrzenie, że klient jest nieletni. Odwołujący się jako właściciel sklepu wyjaśnił również, że ekspedientki są pouczone o zakazie sprzedaży alkoholu nieletnim i bardzo tego przestrzegają, a przedmiotowy przypadek miał charakter incydentalny, bowiem osoba kupującego miała wygląd osoby pełnoletniej, a jedynie zamieszanie związane z brakiem pełnej kwoty odliczonych pieniędzy za zakup piwa spowodowało interwencję przedstawiciela Komisji Kontrolnej, dotychczas obecnego w sklepie lecz nie interweniującego wcześniej. Zdaniem strony nie ma obowiązku legitymowania każdego klienta na okoliczność czy ma skończone 18 lat, lecz jedynie jeśli wygląd klienta budzi wątpliwość co do jego wieku, to sprzedawca może odmówić sprzedaży alkoholu, a w omawianym przypadku wygląd klienta nie budził podejrzeń, że jest nieletni. Ponadto wskazano, że wykładnia celowościowa, logiczna, a także gramatyczna przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi prowadzi do wniosku, że ustawodawca, mówiąc o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu nieletnim, miał na myśli nie jednorazowe działanie i to jeszcze niezawinione, a więc sporadyczny wypadek, ale powtarzające się zdarzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, dokonane w sprawie ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości i stanowią wystarczającą przesłankę do uznania, że naruszone zostały ustawowe zasady dotyczące sprzedaży alkoholu, skutkujące cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Organ potwierdził też stanowisko organu I instancji, iż nawet jednorazowa sprzedaż napojów alkoholowych osobie nieletniej stanowi naruszenie zasad i skutkuje cofnięciem zezwolenia, na co wskazuje również aktualna linia orzecznicza sądów administracyjnych. Podniesiono, że wobec bezspornych okoliczności potwierdzających fakt dokonania sprzedaży piwa osobie nieletniej w Delikatesach "B.", organ pierwszej instancji miał obowiązek cofnięcia wszystkich zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych udzielonych temu samemu podmiotowi w tym samym miejscu, w tym zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu w związku z czym zaskarżoną decyzję uznano za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa zarówno materialnego jak i procesowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy J. Ch. zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu obrazę prawa materialnego tj. art. 18 ust. 10 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na zupełnym pominięciu przez kolegium istotnych okoliczności towarzyszących zdarzeniu, a jedynie oparcie się przy wydawaniu decyzji na ocenie zaistnienia lub nie zaistnienia faktu sprzedaży, co jest zaprzeczeniem podstawowej zasady praworządności wyrażonej w treści art. 7 K.p.a. m.in. w podejmowaniu przez organ wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, od którego uzależnione jest wydanie orzeczenia oraz obrazę prawa procesowego tj. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych i art. 89 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez SKO rozprawy, w związku z czym skarżący został pozbawiony prawa do obrony swych racji poprzez uniemożliwienie mu powołania się na dowód z przesłuchania świadków zajścia w celu ustalenia wszystkich istotnych okoliczności zdarzenia, co niewątpliwie miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Argumentując swoje stanowisko, skarżący przywołał zasadniczą część podnoszonych przez niego okoliczności faktycznych zdarzenia skutkującego cofnięciem koncesji, zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego, działanie Prezydenta Miasta [...] cofającego zezwolenie na sprzedaż alkoholu, jak i decyzja kolegium utrzymująca w mocy w/w orzeczenie, jest wyjątkowo restrykcyjna i nosząca znamiona działania z tzw. automatu, ponieważ ustalony fakt sprzedaży alkoholu nieletniemu skutkuje "automatycznie" bez względu na towarzyszące temu okoliczności cofnięciem stosownych zezwoleń, a ciężar walki z alkoholizmem przerzucony został na sprzedających. Podniesiono również, że analiza treści cytowanego wyżej art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie prowadzi do tak jednoznacznego wniosku, jaki mu orzecznictwo przypisuje, że w procesie decyzyjnym powinny być pomijane takie okoliczności jak ocena stanu faktycznego, czy stopień zawinienia, bowiem gdyby tak rzeczywiście było, to przepis ten zostałby inaczej sformułowany przez ustawodawcę, a linia orzecznictwa NSA byłaby jednolita do dziś od momentu jego uchwalenia. Tym samym skarżący zwrócił uwagę na iluzyjny charakter naczelnej zasady postępowania administracyjnego tj. zasady praworządności, w kontekście rozpatrywanej sprawy, w której organy pominęli dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i oparli swe orzeczenie na samym tylko fakcie sprzedaży alkoholu. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zarzuty podniesione w skardze były już przedmiotem postępowania wyjaśniającego i podjęte rozstrzygnięcie zostało umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 7 K.p.a. wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wynikającego z dyrektywy przepisów art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., skutkiem czego doszło do wadliwego zastosowania art. 18 ust. 10 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta uchybia prawu. Z uwagi na przedmiot sprawy - cofnięcie zezwolenia na sprzedaż określonego rodzaju napojów alkoholowych, przyjąć należy, że podstawą materialno – prawną jej rozstrzygnięcia jest norma prawna wynikająca z treści przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zgodnie z którą zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw, przy czym sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przychyla się również do stanowiska orzekających organów administracji oraz aktualnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, iż nawet jednorazowa sprzedaż napojów alkoholowych osobie nieletniej, stanowi naruszenie zasad i skutkuje cofnięciem zezwolenia. Względy celowościowe przemawiają bowiem za tym, by handel napojami alkoholowymi nie mógł być w Polsce traktowany jako prowadzenie zwykłej działalności gospodarczej. Daje temu wyraz omawiana ustawa o wychowaniu w trzeźwości, która stawia zadanie ograniczenia spożycia napojów alkoholowych, w tym ograniczenia dostępu do napojów alkoholowych, uznając życie obywateli w trzeźwości za wartość trudną do przecenienia. Innymi więc słowy, zastosowanie instytucji cofnięcia zezwolenia na sprzedaż określonego rodzaju napojów alkoholowych na podstawie omawianego przepisu, wymaga ustalenia zaistnienia dwóch przesłanek jego zastosowania tj. faktu sprzedaży alkoholu oraz wieku konkretnego nabywcy. Tak postawione przez ustawodawcę warunki, których zaistnienie zobowiązuje właściwe organy do cofnięcia zezwolenia, odczytywać należy jako poważne uchybienie popełnione w trakcie sprzedaży alkoholu, które jednak z uwagi na daleko idące skutki dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, wymaga precyzyjnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i to przede wszystkim w drodze konfrontacji własnych ustaleń z wyjaśnieniami bezpośrednio zainteresowanej strony. Podstawową bowiem funkcją jaką spełnia kodyfikacja postępowania administracyjnego, jest ujednolicenie wymagań, którym powinno odpowiadać prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem administracji publicznej, celem którego jest wydanie opartej na przepisach prawa decyzji administracyjnej. Jednym z takich wymogów, statuowanym przez zasadę ogólną Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami) – art. 7, jest obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ administracji oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jest uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, które zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a. powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z treści powyższych przepisów wynika zatem, że rozstrzygając sprawę organ administracji musi jednoznacznie wskazać, które fakty uznaje za udowodnione, a ponadto dokonując takiego wskazania nie może uchylić się od wyraźnego przedstawienia w uzasadnieniu decyzji, na podstawie jakich dowodów uznał te fakty za udowodnione. Rola organu administracji nie może przy tym ograniczać się jedynie do powołania się na określony przepis prawa materialnego i stwierdzenie, że w sprawie zachodzą przesłanki w nim wymienione. Przeprowadzonemu w niniejszej sprawie postępowaniu zarzucić należy naruszenie art. 7 K.p.a. przez nie zebranie w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego i nie rozpatrzenie go, przy jednoczesnym uwzględnieniu, iż stan faktyczny sprawy wykazywał się określonym stopniem złożoności, a stanowiska stron występujących w sprawie nie były jednoznaczne. Dokonane ustalenia stanu faktycznego oparte zostały przede wszystkim na wynikach przeprowadzonego postępowania dowodowego, ograniczonego do stwierdzenia samego faktu sprzedaży alkoholu, przy czym pominięto szereg okoliczności towarzyszących temu zdarzeniu, a mogących mieć istotny wpływ na jego ocenę. Przede wszystkim bezspornego wyjaśnienia wymaga dojście do skutku opartej na zasadzie autonomii woli stron – umowy sprzedaży alkoholu, zważywszy, że cena sprzedaży stanowi niewątpliwie istotny składnik umowy, stanowiąc obok określenia stron umowy i jej przedmiotu essentialia negotii (art. 535 w zw. z art. 353¹ K.c.). Dla oceny tego zdarzenia prawnego odnieść należy się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności towarzyszących sprzedaży czterech butelek piwa R. W. w dniu 13 października 2007 r. Jak wynika bowiem z akt, dokonał on zakupu czteropaku piwa w ten sposób, iż odliczoną kwotę z tytułu zapłaty za towar wręczył przy kasie i będąc w bezpośrednim władztwie zakupionego przedmiotu (sklep samoobsługowy) mógł uniemożliwić dokonanie jego weryfikacji pod kątem pełnoletności. Zachowanie to winno być rozpatrzone w kontekście podnoszonego przez skarżącego procederu zastraszania pracowników sklepu przez R. W. i innych agresywnych młodych ludzi nabywających alkohol, którzy wulgarnymi słowami i groźbami reagowali na próby egzekwowania obowiązku wylegitymowania. Podkreślić przy tym należy, że nie chodzi tutaj o jakiekolwiek kwantyfikowanie zachowań sprzedawcy pod kątem winy czy świadomości, lecz o całościową ocenę ustalonego w sposób bezsporny zdarzenia, wziąwszy pod uwagę wszystkie okoliczności składające się nań. Podkreślić w tym miejscu należy dużą wagę prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego. Pominięcie czy zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu może skutkować wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Zawarta w treści przepisów art. 7 i 77 § 1 K.p.a. podstawowa cecha postępowania administracyjnego, nakładająca na organy administracji obowiązek zachowania aktywnej postawy podczas całego postępowania wyjaśniającego, winna być rozumiana jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych (nowych) dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy. Należy przy tym dodatkowo zważyć, że nawet okoliczność braku czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym w żadnym razie nie zwalnia organu administracji od wnikliwego rozpatrzenia wszystkich aspektów rozpatrywanej sprawy – wręcz przeciwnie, właściwy organ ma obowiązek podejmowania czynności wyjaśniających z urzędu i w żadnym wypadku brak stanowiska strony co do przeprowadzonego dowodu nie może być interpretowany jako automatyczne uznanie ustaleń zeń wynikających. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się nadto, iż jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995/7/83). Nadto, w ocenie Sądu dokonana ocena materiału dowodowego pozbawiona była cech obiektywizmu. Lakonicznie organ odniósł się do okoliczności podawanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Od początku postępowania wskazuje on bowiem na szereg okoliczności mających jego zdaniem znaczenie dla oceny zdarzenia, którego ustalenie implikuje cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Naruszono tym samym wymagania określone przez art. 80 K.p.a., a które wprost obligują organ administracji publicznej do dokonania oceny dowodów zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 357). Warto również zauważyć, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania każda sprawa administracyjna rozpoznawana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Oznacza to, iż sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznawana oraz rozstrzygnięta. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, konieczne jest by rozstrzygnięcie organu odwoławczego poprzedzone zostało przeprowadzeniem postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. W myśl ustrojowej zasady dwuinstancyjności, organ odwoławczy pełni bowiem kompetencje zarówno merytoryczne jaki i, co warte podkreślenia, kontrolne. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż organ odwoławczy wyposażony w określone środki weryfikacji decyzji administracyjnej nie poczynił w tej materii żadnych czynności. Zobligowany zaś, w świetle art. 15 K.p.a., do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy organ ten podtrzymał argumentację oraz rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta [...], które ze wskazanych wcześniej powodów było błędne. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że materiał dowodowy nie został w przedmiotowej sprawie zebrany w sposób wyczerpujący, zaś stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, a tym samym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania dotyczące prawidłowego ustalenia stanu faktycznego przy uwzględnieniu dyspozycji art. 7 i 77 K.p.a. oraz przesłanek warunkujących cofnięcie zezwolenia na sprzedaż określonego rodzaju napojów alkoholowych, określonych w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W ocenie Sądu, niezależnie od powyższych uchybień proceduralnych, organy obu instancji dopuściły się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 K.p.a. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej (art. 6 K.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., (sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117), podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Ponadto, w ocenie Sądu, spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 K.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że prowadzenie postępowania w sposób rzetelny i zgodny z procedurą administracyjną jest zawsze obowiązkiem organu, tym bardziej, gdy ustawa wiąże z zaistnieniem określonego stanu faktycznego daleko idące konsekwencje, które - tak jak w rozpatrywanej sprawie - sprowadzają się, co podnosi strona skarżąca, do likwidacji sklepu i zwolnienia z pracy zatrudnionych w nim osób. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 wymienionej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło