III SA/Wa 518/08
WyrokWSA w Warszawie2008-06-17
Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Hieronim Sęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów, stosujący metodę kasową, może zaliczyć wydatek do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu faktycznej zapłaty lub w kolejnym okresie rozliczeniowym, jeśli dokument stanowiący podstawę do zaksięgowania został wystawiony w poprzednim miesiącu, czy też jest zobowiązany zaliczyć go do kosztów w miesiącu wystawienia dokumentu?Ratio decidendi
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów, stosujący metodę kasową, są zobowiązani zaliczać koszty uzyskania przychodów do kosztów w miesiącu wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania, zgodnie z art. 22 ust. 6b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dzień faktycznej zapłaty nie stanowi podstawy do rozliczenia kosztu w tym przypadku.Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą i stosująca metodę kasową, zwróciła się o interpretację podatkową dotyczącą momentu zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów po zmianach przepisów od 1 stycznia 2007 r. Wnioskodawczyni pytała, czy można zaliczyć koszty do przychodów w miesiącu wystawienia dokumentu lub w kolejnym okresie rozliczeniowym w tym samym roku podatkowym, jeśli wydatek nie został jeszcze faktycznie zapłacony. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał jej stanowisko za nieprawidłowe, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę interpretację, zmieniając jedynie postanowienie organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zmiany postanowienia w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 w związku z art. 239 i art. 14b § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia Z.M. (Skarżącej w niniejszej sprawie) zmienił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2007 r. w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji i uznał stanowisko Skarżącej za prawidłowe w kwestii dotyczącej rozliczenia podatku od nieruchomości oraz za nieprawidłowe w kwestii zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatku w miesiącu faktycznej zapłaty lub jeszcze późniejszym, a nie w miesiącu wystawienia dokumentu.
Powyższą decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał na podstawie następującego stanu faktycznego.
Pismem z 26 czerwca 2007 r. Skarżąca, prowadząc podatkową księgę przychodów i rozchodów przy zastosowaniu metody kasowej, zwróciła się z wnioskiem o udzielenie interpretacji. We wniosku wskazała, że po zmianie przepisów ustawy z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.; dalej "updof") od 1 stycznia 2007 r. pojawiły się różne poglądy na temat momentu poniesienia kosztu uzyskania przychodów u podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów. Jednakże upowszechnił się pogląd, że zgodnie z art. 22 ust. 6b updof za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, w przypadku ww. grupy podatników, uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dokumentu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztów. Przed tą datą za moment poniesienia kosztu uważało się moment zapłaty (przy zastosowaniu metody kasowej). W tak przedstawionym we wniosku stanie faktycznym Skarżąca postawiła następujące pytania:
a) czy od 01.01.2007 r. do kosztów uzyskania przychodów w danym miesiącu można zaliczyć kwoty (netto) do zapłaty wynikające z faktur, rachunków i innych dokumentów, w tym dowodów wewnętrznych, w miesiącu, w którym te dokumenty zostały wystawione mimo, że nie zostały zapłacone ?
b) czy można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów powyższe kwoty (za wyjątkiem dotyczących materiałów i towarów handlowych) w następnym okresie rozliczeniowym (miesiącu) kiedy zostaną faktycznie zapłacone mimo, że faktury, rachunki i inne dokumenty będące podstawą księgowania zostały wystawione w poprzednim miesiącu ?
Zdaniem Skarżącej, w sytuacji gdy dokument, na podstawie którego może być zaksięgowany koszt, został wystawiony np. w maju, a wydatek (za wyjątkiem dotyczących materiałów i towarów handlowych) został faktycznie poniesiony w czerwcu lub jednym z następnych miesięcy danego roku, to zaliczenie go do kosztów w miesiącu faktycznej zapłaty lub jeszcze późniejszym, a nie w miesiącu wystawienia dokumentu, nie jest błędem, gdyż nie spowoduje to uszczuplenia podatku, lecz nawet w tym przykładzie podwyższenie podstawy opodatkowania w maju. W ocenie Skarżącej, w jej sytuacji kwoty wynikające z dokumentów księgowych mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów najwcześniej w miesiącu ich wystawienia, natomiast nie istnieje przepis zabraniający zaliczenia ich do kosztów w następnych okresach rozliczeniowych danego roku, ponieważ zaliczanie wydatków do kosztów jest prawem podatnika, a nie obowiązkiem.
Postanowieniem z [...] września 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
W ocenie organu I instancji do 1 stycznia 2007 r. dla określenia momentu rozliczenia kosztu w czasie istotne znaczenie miało ustalenie momentu poniesienia kosztu. Pojęcie to dotychczas było rozumiane niejednolicie, najczęściej wskazywano, iż poniesienie kosztu należy utożsamiać z faktem bycia prawnie obciążonym danym kosztem. Koszt był zatem poniesiony, gdy od podatnika można się było w sposób uzasadniony domagać zapłaty (pokrycia) danego kosztu. Nie miało natomiast znaczenia, czy i kiedy ten koszt został zapłacony. Od 1 stycznia 2007 r. wprowadzono art. 22 ust. 6b, zgodnie z którym za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów w przypadku podatników, o których mowa w ust. 6 (podatnicy prowadzący podatkowe księgi przychodów i rozchodów), uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu.
Zdaniem organu I instancji, zgodnie z literalnym brzmieniem przytoczonych przepisów, przyjmując za sposób rozliczenia kosztów uzyskania przychodów metodę kasową, podatnik rozlicza koszty w dacie ich poniesienia, rozumianej jako dzień wystawienia faktury.
W zażaleniu Skarżąca zarzuciła powyższemu postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego W. brak oceny prawnej jej stanowiska wraz z przytoczeniem przepisów prawa, co stanowi o naruszeniu art. 14a § 1 i § 3 Op.
Wskazała ponadto, że organ podatkowy nie odniósł się do drugiego pytania dotyczącego zaliczenia poniesionych wydatków, do kosztów w jednym z następnych miesięcy, po dacie wystawienia faktury lub innego dokumentu po dokonaniu zapłaty, ale w danym roku. Skarżąca podkreśliła, że używając sformułowania "danego roku" we wniosku o interpretację opierała się na treści art. 22 ust. 4 updof. Przepis ten w sposób oczywisty pozwala i jednocześnie ogranicza możliwość rozliczenia kosztów do "... tylko tego roku podatkowego, w którym zostały poniesione...".
Po zapoznaniu się z aktami sprawy Skarżąca nie zgodziła się z treścią arkusza odwoławczego. W szczególności, w piśmie z 3 grudnia 2007 r. podniosła, że organ I instancji nie ustosunkował się w wydanym postanowieniu do przykładu podatku od nieruchomości, gdy podatnik otrzymuje decyzję, która zawiera jedną datę wystawienia oraz cztery terminy zapłaty poszczególnych rat tego podatku. Zdaniem wnioskodawczyni, w tym przypadku ratę podatku z terminem płatności 15 maja można zaliczyć do kosztów zgodnie z art. 22 ust. 6b w maju, na podstawie decyzji i dowodu wewnętrznego wystawionego 15 maja, mimo że rata została zapłacona 10 czerwca tego samego roku.
Po zapoznaniu się z argumentami zawartymi w zażaleniu oraz aktami sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzją zmienił postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że nowelizacja updof wprowadzona od 1 stycznia 2007 r. ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588; dalej "ustawa zmieniająca"), doprecyzowała regulacje w zakresie rozliczania kosztów uzyskania przychodów w czasie. Nowe przepisy rozstrzygnęły wątpliwości co do rozumienia pojęcia kosztów "poniesionych". I tak w myśl dodanego do art. 22 updof ust. 6b, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodu w przypadku podatników, którzy prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów, uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu. Zdaniem organu odwoławczego, powyższa definicja nie wiąże faktu zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów z faktycznym wypływem pieniędzy. Tym samym dzień dokonania zapłaty nie stanowi podstawy do rozliczenia kosztu. Zanegował zatem twierdzenie Skarżącej zawarte we wniosku, "(...) że w sytuacji gdy dokument, na podstawie którego może być zaksięgowany koszt, został wystawiony w maju, a wydatek (za wyjątkiem zakupu materiałów i towarów handlowych) został faktycznie poniesiony w czerwcu lub jednym z następnych miesięcy danego roku, to zaliczenie go do kosztów w miesiącu faktycznej zapłaty lub jeszcze późniejszym, a nie w miesiącu wystawienia dokumentu nie jest błędem (...)". W tym stanie rzeczy, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., organ podatkowy I instancji zasadnie uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że przy rozliczaniu kosztów w czasie należy ustalić rodzaj poniesionych kosztów. Ustawa zmieniająca wprowadziła bowiem podział kosztów na bezpośrednie i pośrednie. W związku z tym podatnicy prowadzący księgi rachunkowe, jak również podatnicy prowadzący podatkowe księgi przychodów i rozchodów, jeżeli stale w każdym roku podatkowym księgi te będą prowadzone w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania przychodów odnoszących się tylko do tego roku podatkowego, stosują zasadę wynikającą z art. 22 ust. 5 updof, zgodnie z którą potrącanie poniesionych kosztów bezpośrednich następuje w roku, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, zaś kosztów innych niż bezpośrednio związane z przychodami tzw. kosztów pośrednich, w dacie ich poniesienia (art. 22 ust. 5 c updof).
Podatnicy, prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów, którzy nie wybrali zasad rozliczania kosztów jak podatnicy prowadzący księgi rachunkowe, rozliczają się według ogólnej zasady wyrażonej w art. 22 ust. 4 updof. W tej sytuacji rozróżnienie kosztów bezpośrednich i pośrednich nie jest potrzebne, bowiem przy jej stosowaniu wydatki stanowią koszt uzyskania przychodu w dacie ich poniesienia - bez względu na to jakiego okresu dotyczą, a ustawa nie definiuje inaczej dnia poniesienia jak tylko dzień wystawienia faktury.
Odnosząc się do przypadku podatku od nieruchomości ustalonego w decyzji stosownego organu, którego termin płatności podzielony jest na cztery raty, dla podatnika o którym mowa w art. 22 ust. 6 updof, organ odwoławczy stwierdził, że poniesienie kosztu nastąpi w dniu zaksięgowania raty podatku na podstawie dokumentu wewnętrznego, w oparciu o art. 22 ust. 6b updof.
Niezgadzając się z powyższą decyzją Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zażądała uchylenia aktów organów obu instancji w części dotyczącej kwestii zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków w okresach rozliczeniowych późniejszych niż w miesiącu wystawienia faktury oraz wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 233 § 1 pkt 1 lit. a i art. 14b § 5 pkt 1 Op mające wpływ na wynik sprawy, wobec odmowy zmiany postanowienia organu I instancji uznające jej stanowisko ww. zakresie za nieprawidłowe;
2) art. 22 ust.1, ust. 4 i ust. 6b oraz art. 23 ust. 1 updof oraz § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 152, poz.1475 ze zm.; dalej "rozporządzenie wykonawcze") poprzez ich błędną wykładnię i negowanie prawa i obowiązku podatnika do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów w dniu otrzymania faktury lub innego dowodu dokumentującego koszt, a więc również w okresach rozliczeniowych późniejszych niż miesiąc wystawienia faktury, zależnie od daty ich otrzymania oraz bezzasadne i bez podstawy prawnej przyjęcie, że jest ona zobowiązana, na podstawie art. 22 ust. 6b updof, zaliczać do kosztów wydatki, (tylko) w dniu wystawienia faktury.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że intencją jej wniosku było uzyskanie stanowiska organów podatkowych dotyczących przypadków, gdy nie będzie możliwości rozliczania kosztów w terminie z art. 22 ust. 6b updof, ze względu na fakt późniejszego otrzymania faktury (opatrzonej datą wcześniejszą). Zarzuciła organowi I instancji, że przypisał jej pytanie, które ona nie stawiała. Skarżąca podkreśliła, że istotą jej zapytania oraz stanowiska w sprawie nie była kwestia zapłaty, lecz możliwość zaliczenia do kosztów (zaksięgowania) kwot wynikających z dokumentów w okresach późniejszych niż miesiąc wystawienia faktury, lecz w tym samym roku podatkowym.
W ocenie Skarżącej, stanowisko organów narusza:
- art. 22 ust. 4 updof, który pozwala na ujmowanie kosztów w danym roku podatkowym, w którym zostały podniesione, a nie tylko w jednym miesiącu;
- art. 22 ust. 6b updof, który określa tylko kiedy powstaje koszt i co jest podstawą jego ujęcia w księdze, natomiast nie określa kiedy ten koszt należy zaksięgować;
- § 17 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, z którego wynika, że fakturę lub inny dokument potwierdzający poniesienie kosztu należy zaksięgować w dniu ich otrzymania;
- art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 updof poprzez ograniczenie prawa ujmowania kosztów do miesiąca wystawienia faktury, a nie w następnych miesiącach, choć określone wydatki spełniają warunki z art. 22 ust. 1 i nie są wymienione w art. 23 ust. 1 updof.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., niezgadzając się z ww. zarzutami, wniósł o oddalenie skargi. Nadmienił, że z treści przedstawionych przez Skarżącą pytań wynika, że Skarżąca wiąże późniejszy termin zaksięgowania kosztu z zapłatą za otrzymaną już fakturę lub rachunek. Brak jest natomiast we wniosku wszczynającym postępowanie informacji, przedstawionej w skardze, że późniejsze księgowanie kosztu następuje nie ze względu na dokonaną zapłatę, lecz na opóźnienie w doręczeniu faktury. Zatem w skardze nastąpiło rozszerzenie zakresu pytania. Natomiast organy podatkowe w swoich rozstrzygnięciach mogą odnosić się jedynie do stanu faktycznego i stanowiska przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji.
W piśmie z 11 czerwca 2008 r. pełnomocnik Skarżącej uznał za niesłuszne twierdzenie organu odwoławczego na temat rozszerzenia pytania sformułowanego we wniosku wszczynającym postępowanie. Jego zdaniem, organ który nie podnosił takiego zarzutu w swojej decyzji, nie może w odpowiedzi na skargę uzupełniać wydanego rozstrzygnięcia. Pełnomocnik Skarżącej, ponownie wyjaśnił jakie były intencje zapytania Skarżącej. Z faktu, że w zażaleniu Skarżąca wskazała na jedną z możliwych przyczyn opóźnienia księgowania kosztów, jaką może być późniejsze otrzymanie faktury nie może być traktowane jako rozszerzenie pytania. Ponadto Skarżąca nie uzależniała późniejszego zaliczania właściwych kwot do kosztów od ich zapłaty. Poglądy organów co rozliczania kosztów w dacie ich poniesienia (rozumianej jako dzień wystawienia faktury) pełnomocnik Skarżącej ocenił jako nie mające oparcia w przepisach ustawy i sprzeczne z § 17 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. Konstatował, że skoro w przypadku zaliczania kosztów podatku od nieruchomości organ odwoławczy logicznie stosuje art. 22 ust. 6b, to zapewne mógł go podobnie stosować w innych przypadkach opisanych w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, dalej powoływanej jako "ppsa") sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
W niniejszym postępowaniu kontroli zgodności z prawem poddana została decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W., którą zmieniono postanowienie organu I instancji w przedmiocie tzw. interpretacji podatkowej.
W punkcie wyjścia podkreślić należy zatem, że zgodnie z art. 14a § 1 Op w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2007 r. - który na mocy art. 4 ust.2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. Nr 217, poz. 1590 ze zm.) znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie - stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym.
Składając wniosek, podatnik, płatnik lub inkasent jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie (art. 14a § 2 zd. 2 Op). Interpretacja winna zaś zawierać ocenę prawną stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa (art. 14a § 3 Op).
Stosownie do powoływanych przepisów składający wniosek jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie. Organ podatkowy dokonuje natomiast oceny prawnej stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa. Postępowanie tego typu opiera się więc wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego wyrażana jest jego ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ podatkowy.
Powyższe uwagi są o tyle istotne, że strony spierają się także o zakres złożonego wniosku o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
W tym względzie, zdaniem składu orzekającego, Skarżąca nie ma racji. W szczególności nie mogą zostać uwzględnione jej twierdzenia co do "intencji", "istoty" złożonego zapytania, zawarte w zażaleniu i skardze. Skoro bowiem składający wniosek jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie, a organ podatkowy do oceny prawnej stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa, to organ ten nie może doszukiwać się określonych treści poza tymi, które przedstawiono we wniosku. Nie może też uwzględniać okoliczności podnoszonych, na kolejnych etapach postępowania, w celu sprecyzowania złożonego zapytania. W tym stanie rzeczy za chybiony należało uznać zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 lit. a i art. 14b § 5 pkt 1 Op
Przechodząc do rozstrzygnięcia przedstawionego Sądowi sporu należy wskazać, że zasadą w podatku dochodowym od osób fizycznych jest rozpoznawanie kosztów uzyskania przychodów w rachunku podatkowym w tym tylko roku podatkowym, w którym zostały poniesione (art. 22 ust. 4 updof).
Odstępstwa od tej zasady dotyczą m.in. podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów. Podatnicy należący do tej grupy, a zatem także Skarżąca, muszą stale prowadzić w każdym roku podatkowym te księgi w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania przychodów odnoszących się tylko do tego roku podatkowego, co wynika z art. 22 ust. 6 updof. Jednocześnie w art. 22 ust. 6b updof ustawodawca zastrzegł, że za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów w przypadku podatników, o których mowa w ust. 6 (a więc tych, którzy prowadzą podatkowe księgi przychodów i rozchodów), uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu. Tak więc w art. 22 ust. 6b updof przesądzono, że koszty uzyskania przychodów rozpoznawane są nie na zasadzie kasowej (a więc z momentem faktycznego poniesienia danego wydatku lub kosztu przez podatnika skutkującego uszczupleniem majątku podatnika), lecz na zasadzie memoriałowej (a więc z momentem księgowego poniesienia danego wydatku lub kosztu przez podatnika). Zważywszy na powyższe organy podatkowe zasadnie uznały za nieprawidłowe stanowisko Skarżącej, że " (...) że w sytuacji gdy dokument, na podstawie którego może być zaksięgowany koszt, został wystawiony w maju, a wydatek (za wyjątkiem zakupu materiałów i towarów handlowych) został faktycznie poniesiony w czerwcu lub jednym z następnych miesięcy danego roku, to zaliczenie go do kosztów w miesiącu faktycznej zapłaty lub jeszcze późniejszym, a nie w miesiącu wystawienia dokumentu nie jest błędem (...)".
Przyjęcie poglądu Skarżącej oznaczałoby bowiem, że określone specjalnie dla podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów zasady rozliczania kosztów uzyskania przychodów byłyby zbędne. Takie rozumowanie należy zaś uznać za sprzeczne z założeniem racjonalności ustawodawcy. Zważywszy na powyższe należało uznać za chybione zarzuty skargi dotyczące art. 22 ust. 4 updof, jak również art. 22 ust. 6b updof.
Krytyki nie wytrzymuje także zarzut naruszenia § 17 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, bowiem przepis ten nie był przez organy podatkowe interpretowany. Wreszcie Sąd nie podziela poglądu Skarżącej co do naruszenia art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 updof. Organy podatkowe nie wypowiadały się bowiem co do możliwości kwalifikowania określanych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w świetle powoływanych przepisów, a jedynie zgodnie z pytaniem Skarżącej wyjaśniały zagadnienie momentu poniesienia kosztów uzyskania przychodów w przypadku podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło