II SA/Gl 1055/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-07-02
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka posiadająca tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikowi ma interes prawny do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków w celu poszukiwania majątku dłużnika, a tym samym czy organ administracji ma obowiązek taki wypis wydać?Ratio decidendi
Spółka posiadająca tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikowi nie wykazała interesu prawnego do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków w celu poszukiwania majątku dłużnika. Informacje z ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli przybierają formę zaświadczenia, mogą dotyczyć jedynie konkretnego, zindywidualizowanego gruntu, budynku lub lokalu. Interes prawny do ich uzyskania musi wynikać z przepisu prawa materialnego, a nie z przepisów proceduralnych dotyczących postępowania egzekucyjnego. Poszukiwanie majątku dłużnika nie jest celem ewidencji gruntów i budynków, a samo posiadanie tytułu wykonawczego nie uprawnia do żądania informacji o całym majątku dłużnika.Stan faktyczny
Spółka zwróciła się o wydanie wypisu z ewidencji gruntów dla kilku osób, dołączając tytuły wykonawcze. Organ I instancji odmówił wydania wypisu, wskazując na brak interesu prawnego spółki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podkreślając, że spółka nie wykazała interesu prawnego, a polecenia z klauzuli wykonalności dotyczą osób i instytucji, których tytuł dotyczy. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że odmowa narusza prawa wierzyciela do poszukiwania majątku dłużnika. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008r. sprawy ze skargi [...] S.A. w L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Pismem z dnia [...] r. [...] SA w Ł. zwróciła się do Starostwa Powiatowego w R. o wydanie wypisu z ewidencji gruntów dla K. P., E. P., M. S., T. S., M. S. i A. S. Do wniosku dołączono m.in. kserokopie wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...], zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, nakazów zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia [...] r. i Sądu Okręgowego w K., sygn. akt
[...] i [...] z klauzulą wykonalności, nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...] r. Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...] z klauzulą wykonalności oraz postanowienia tego sądu z dnia [...] r. sygn. akt [...] o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] podjętym z up. Starosty R. na podstawie art. 219 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 kpa oraz art. 20 ust. 1 i 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), odmówiono wnioskodawczyni wydania odpisów z ewidencji gruntów. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że firma [...] nie wykazała interesu prawnego do uzyskania żądanej informacji.
W zażaleniu na postanowienie [...] SA zarzuciła naruszenie § 1 pkt 1 rozp. Min. Sprawiedliwości z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (Dz. U. Nr 17, poz. 154), który to przepis stanowi, że treść klauzuli poleca wszystkim urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tego tytułu wykonały, a gdy o to prawnie będą wezwane, udzieliły pomocy. Zdaniem Spółki, skoro wykazano interes faktyczny w żądaniu dokumentów, wniosek był zasadny.
Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zasady udostępnienia danych ewidencyjnych określa art. 24 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Tymczasem Spółka [...] występując o uzyskanie zaświadczenia – wypisu z ewidencji gruntów i budynków, nie wykazała interesu prawnego, bowiem taki interes nie wynika z faktu potrzeby wdrożenia postępowania egzekucyjnego.
Polecenia zawarte w klauzuli wykonalności odnoszą się zaś do osób i instytucji, których ten tytuł dotyczy. Stąd też zażalenia nie uwzględniono.
W skardze do sądu administracyjnego [...] SA w Ł podniosła, że odmowa wydania wypisu z ewidencji gruntów jest naruszeniem praw wierzyciela, wynikających z art. 353 § 1 kodeksu cywilnego i zawartych w nadanej orzeczeniom sądowym klauzuli wykonalności. Skoro dłużnicy nie wykonali zobowiązań, wierzyciel jest upoważniony do samodzielnego poszukiwania ich majątku.
Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podkreślając, że skarżąca spółka nie określiła nieruchomości, których wniosek dotyczył i nie wykazała interesu prawnego w żądaniu wydania pisemnych informacji z ewidencji gruntów i budynków. Ustawodawca przewidział też możliwość zlecenia poszukiwania poszczególnych składników majątku dłużnika (art. 7971 kpc), lecz nie chodzi o przeszukiwanie rejestru ewidencji gruntów i budynków. Wreszcie, istnienia interesu prawnego nie można wywodzić z treści art. 353 § 1 kc.
W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej dodatkowo podniósł, że nieuwzględnienie wniosku uniemożliwia przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, w tym ustanowienie hipoteki przymusowej, do czego niezbędny jest wypis z ewidencji gruntów. Uzyskanie żądanych informacji za pośrednictwem komornika, prowadzi zaś do ich upowszechnienia względem innych wierzycieli, co stawia skarżącą Spółkę w gorszej sytuacji, gdy idzie o możliwość wyegzekwowania świadczenia. Inne organy uwzględniły zaś wnioski o wydanie takich wypisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżone postanowienie nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy obydwu instancji nie uchybiły przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania.
Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, niezależnie od treści wniosku o udostępnienie danych (udzielenie informacji o nieruchomościach), podlegał on rozpoznaniu w formach, uregulowanych przepisami prawa materialnego, w tym wypadku ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz kodeksu postępowania administracyjnego (trybu wydawania zaświadczeń).
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Z kolei państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny to zbiór map oraz materiałów fotogrametrycznych, teledetekcyjnych, rejestrów, wykazów, informatycznych baz danych, katalogów danych geodezyjnych i innych opracowań pozostałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych (art. 2 pkt 10 cyt. ustawy). Ewidencja gruntów i budynków zawiera informacje wskazane w art. 20 ust. 1 i 2 ustawy. Z mocy art. 24 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów, zawiera informacje o gruntach, budynkach i lokalach, zaś informacje te są jawne. Natomiast wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego są wydawane na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek i lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (art. 24 ust. 3 ustawy).
Stwierdzić zatem przyjdzie, iż informacje z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet o ile nie przybierają formy odpisu i wyrysu, mogą dotyczyć jedynie konkretnego (zindywidualizowanego) gruntu, budynku, bądź lokalu. Nie są to w żadnym wypadku informacje o danych osobowych, mimo faktu, że w operacie wskazuje się także m.in. właściciela bądź w pewnych przypadkach władającego.
O ile więc, nie chodzi o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego, informacje pochodzące z zasobu geodezyjnego i kartograficznego przybierają formę zaświadczenia w rozumieniu art. 217 kpa. Tymczasem zgodnie z art. 217 § 2 kpa, zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Prawidłowo uznały zaś organy obydwu instancji, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z powyższych sytuacji. Jest poza sporem, iż skarżąca Spółka ubiegała się o udzielenie informacji o majątku dłużnika. Taki stan rzeczy uzasadnia zaś przyjęcie istnienia po jej stronie interesu faktycznego, a nie – interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu danych i to bliżej nieskonkretyzowanych, skoro w istocie chodzi o poszukiwanie majątku w celu wdrożenia egzekucji komorniczej.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 560/06, uzyskanie takich dokumentów jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązującym organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Nie można zaś uznać za przepisy uzasadniające interes prawny strony przepisów proceduralnych kodeksu postępowania cywilnego, dotyczących postępowania egzekucyjnego. Poszukiwanie majątku nieruchomego dłużników nie należy zaś do procedury administracyjnej, lecz uregulowane jest przepisami art. 913 – 9201 kc. W szczególności też, przepis art. 797 kpc, nie nakłada na wierzyciela obowiązku przedłożenia dowodów stwierdzających stan majątkowy dłużnika. Taki też pogląd zawarto w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt I Po 102/08.
Przychylając się w pełni do powyższej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził zatem, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Podkreślenia wymaga zaś fakt, iż skarżąca działając jako wierzyciel nie była zwolniona od wykazania interesu prawnego w żądaniu udzielenia informacji, które winny przybrać formę zaświadczenia w czasie uwzględnienia wniosku. Interesu prawnego nie można też wywodzić z treści art. 353 § 1 kc, który to przepis nie dotyczy w żadnej mierze zasad udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków. Wypis z ewidencji nie jest też niezbędny dla przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, zaś ustanowienie hipoteki przymusowej dotyczy zindywidualizowanej nieruchomości. Wymogów takich nie spełniał zaś wniosek skarżącej Spółki, który nie wskazywał żadnej konkretnej nieruchomości dłużników, lecz w istocie zmierzał do uzyskania informacji o ich majątku, czemu nie służy ewidencja gruntów i budynków. Stąd też prawidłowo organy obydwu instancji orzekły o odmowie wydania zaświadczenia z braku przesłanek ustawowych (art. 219 kpa). Wyjaśnić też przyjdzie, iż przedmiotem kontroli sądowej nie mogły być inne akty, podjęte w odrębnych postępowaniach, w których doszło do uwzględnienie wniosku.
W tej sytuacji skarga podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło