I SA/Rz 478/08
WyrokWSA w Rzeszowie2008-07-03
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Małgorzata Niedobylska, Bożena Wieczorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zwrotu części zaliczki wpłaconej na poczet przyszłej inwestycji, podatnik może wystawić fakturę korygującą na całą kwotę zaliczki, czy tylko na zwróconą jej część?Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktura korygująca dotycząca zaliczki może być wystawiona tylko w sytuacji i momencie faktycznego zwrotu zaliczki. W przypadku, gdy tylko część zaliczki została zwrócona, korekta powinna obejmować jedynie tę zwróconą kwotę. "Dodatkowe zobowiązanie podatkowe" ma charakter sankcji administracyjnej, a nie podatku, co jest zgodne z prawem unijnym.Stan faktyczny
Spółka otrzymała zaliczkę na poczet przyszłej inwestycji i wystawiła fakturę VAT. Następnie, w związku z zawarciem układu z wierzycielami, część zaliczki została przeniesiona na pokrycie kapitału zakładowego, a pozostała część miała zostać zwrócona. Spółka wystawiła faktury korygujące na całą kwotę zaliczki, co zostało zakwestionowane przez organy podatkowe. Organy uznały, że korekta powinna dotyczyć tylko zwróconej części zaliczki, co skutkowało ustaleniem dodatkowego zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska NSA Bożena Wieczorska Protokolant st.sek.sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 3 lipca 2008r. sprawy ze skargi Spółka z o.o. "A" w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2005r. - oddala skargę -
I SA/Rz 478/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lutego 2008r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2007r., [...] określającą dla B. N. "N." Spółka z o.o. w K. w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2005r. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 519.794 złotych i ustalającą wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie 122.491 złotych. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 8, z 2005r., poz. 60 z późn.zm.) oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn.zm.) oraz § 19 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 971 ze zm.).
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że spółka B. N. "N." w K. (dalej Spółka) w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2005r. zawyżyła nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy o kwotę 408.302 złote. Stan taki był konsekwencją zawartej przez Spółkę umowy z P. G. N. i G. S.A. w W. (PGNiG w W.) na zagospodarowanie odwiertów gazowych złoża gazu ziemnego "N.". Z tytułu tej umowy Spółka otrzymała od PGNiG w W. zaliczkę na zakup materiałów niezbędnych do wykonania umowy o zagospodarowanie wskazanego wcześniej odwiertu. Nadmienić należy, że Spółka i PGNiG w W. prowadzili również inne interesy gospodarcze, co do których nie ma podatkowych zastrzeżeń za okres objęty skarżoną decyzją.
Zaliczka na zakup materiałów w związku z przyszła inwestycją wypłacona została w dniu 7 lutego 2005r. w kwocie brutto 3.264.000 złotych. W tym dniu Spółka wystawiła fakturę VAT nr [...], na kwotę brutto 3.264.000 złotych, od której wykazano podatek VAT w kwocie 588.590 złotych 16 groszy. W dniu 9 marca 2005 roku Spółka otrzymała od PGNiG w W. tytułem tejże zaliczki kwotę 1.100.000 złotych z tytułu otrzymania tej kwoty, w tym samym dniu Spółka wystawiła fakturę VAT nr [...], w której wykazała podatek VAT w wysokości 198.360 złotych 66 groszy.
W dniu 5 maja 2005 r. Sąd Rejonowy w K. Wydział V Gospodarczy ogłosił upadłość Spółki, z możliwością zawarcia układu. Równocześnie Sąd zatwierdził układ z wierzycielami. Jednym z wierzycieli Spółki było PGNiG w W.. Zgodnie z postanowieniami układu PGNiG w W. przeniosło na Spółkę celem pokrycia kapitału zakładowego wierzytelności należne od Spółki, w tym część zaliczki wpłaconej Spółce na realizację umowy związanej z realizacją odwiertu "N.". W ramach pokrycia kapitału na Spółkę przeniesiono część zaliczki w wysokości 2.099.778 złotych 63 groszy. Pozostałą część zaliczki w kwocie 1.477.270 złotych 55 groszy zgodnie z zawartym porozumieniem między stronami podlegała zwrotowi do 31 grudnia 2005r.
Na skutek tych okoliczności Spółka w dniu 31 maja 2005 r. wystawiła faktury korygujące do faktur potwierdzających otrzymanie zaliczki. Do faktury nr [...] wystawiono korektę o nr [...] oraz do faktury nr 15/02/R/2005 wystawiono fakturę korygującą o nr [...]. Ogółem w obu fakturach korygujących zmniejszono podatek należny o wartość 786.950 złotych 82 grosze, przy czym jako podstawę faktyczną korekty przyjęto zawarty układ między Spółką a PGNiG w W.. Prowadząc postępowanie podatkowe organy wskazały, że Spółka na skutek zawarcia układu i przeniesienia na nią przez PGNiG w W. wierzytelności w kwocie 2.099.778 złotych 63 grosze, powinna fakturami korygującymi objąć tylko tę kwotę, a nie wartość całej zaliczki wpłacanej ratami w lutym i marcu 2005 roku (3.264.000 złotych brutto + 1.100.000 brutto). Wobec stwierdzenia tego faktu organy ustaliły prawidłową wartość korekty, a to prowadziło do stwierdzenia, że Spółka zaniżyła podatek należny za miesiąc maj 2005r. o kwotę 408.302 złotych. Równocześnie ustalono dla Spółki dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 122.491 złotych jako skutek zaniżenia podatku należnego za miesiąc maj 2005 roku.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła Spółka reprezentowana przez pełnomocnika, radcę prawnego R. O.. W skardze zarzucono decyzji naruszenie prawa materialnego § 19 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 971 ze zm.) przez przyjęcie, że wystawione przez Spółkę faktury korygujące nr [...] i [...] powinny obejmować tylko kwotę 2.099.778 złotych 83 grosze czyli część zaliczki przeniesionej na udziały Spółki przez PGNiG w W. oraz naruszenie prawa materialnego, art. 109 ust. 5 i ust. 6 ustawy o VAT przez dopuszczenie do możliwości ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty różnicy miedzy kwotą podatku określoną przez Spółkę a kwotę podatku ustaloną w drodze decyzji, co jest sprzeczne z dyrektywą 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z argumentacją jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji publicznej i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zarówno ta decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2007r., [...] nie naruszają prawa, a to oznacza, że Sąd nie mógł uwzględnić skargi Spółki. Sąd nie podziela zarzutu skargi wskazującego na naruszenia prawa materialnego polegającego na nieprawidłowym zastosowaniu § 19 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom....
W ocenie Sądu przepis ten został przez organy podatkowe zastosowany poprawnie. Zgodnie z treścią § 19 ust. 1 tego aktu, w przypadku, gdy po wystawieniu faktury udzielono rabatów podatnik udzielający rabatu wystawia fakturę korygującą, przy czym z wyraźnego postanowienia § 19 ust. 3 zasadę powyższą należy zastosować odpowiednio w sytuacji, gdy mamy do czynienia ze zwrotem nabywcy zaliczek, przedpłat, zadatków lub rat podlegających opodatkowaniu.
W rozpoznawanej przez Sąd sprawie doszło do sporu pomiędzy organami podatkowymi, a Spółką o ustalenie momentu, w którym należy dokonać korekty w przypadku wpłaconej zaliczki. Spółka twierdzi, że zmiana stanu prawnego po jej stronie jaka miała miejsce w maju 2005r. stanowiła podstawę do dokonania korekty całej zaliczki wpłaconej na rzecz Spółki przez PGNiG w W. w lutym i marcu 2005r. Zdaniem organów podatkowych skarżąca nie mogła w tym czasie korektą objąć całej kwoty zaliczki, gdyż tylko jej część została konwertowana na kapitał, zaś pozostała część pozostała jako zaliczka spłacona po maju 2005r.
W ocenie Sądu stanowisko organów podatkowych w tym sporze jest właściwe. Z przepisów prawa wynika jednoznacznie, że korekta wystawionej faktury w przypadku zaliczki może mieć miejsce tylko w sytuacji i momencie zwrotu zaliczki. Taka jest konsekwencja § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 kwietnia 2004r. W rozpoznawanej sprawie poza wszelką wątpliwością jest ustalenie, że skarżąca Spółka w maju 2005r. w swojej dyspozycji posiadała część zaliczki nie przeniesioną na objęcie udziałów. Zgodnie z układem zawartym przed sądem powszechnym zaliczka ta miała być zwrócona do końca grudnia 2005r. Zatem Spółka nie zwracając w dniu 31 maja 2005r. całej zaliczki PGNiG w W. nie mogła dokonać korekty na całą jej kwotę.
Sąd nie podziela również drugiego zarzutu skargi, zgodnie z którymi skarżona decyzja narusza art. 109 ust. 5 i ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, w szczególności dlatego, że przepis ten jest sprzeczny z prawem unijnym zwłaszcza zaś z dyrektywą 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. W ocenie Sądu "dodatkowe zobowiązanie podatkowe" wymierzone stronie skarżącej ma charakter sankcji administracyjnej, zatem nie jest podatkiem jak usiłuje to wykazać skarżąca. Ustalana jest ono jako konsekwencja nieprawidłowego ustalenia podatku. W tym zakresie Sąd, podziela poglądy zaprezentowane wcześniej w orzecznictwie (tak: uchwała NSA z dnia 16 października 2006r., I FPS 2/06, (ONSAiWSA nr 1/2007, poz. 3) przyjmujące sanacyjny, a nie podatkowy charakter "dodatkowego zobowiązania" wymierzanego w trybie art. 109 ustawy o VAT. Zdaniem Sądu przepisy wspólnotowe nie sprzeciwiają się stosowaniu przez państwa członkowskie sankcji administracyjnych za działania popełniane przez podatników podatku VAT przy dokonywaniu czynności związanych z wymiarem tego podatku.
Z tych względów Sąd nie dopatrując się naruszeń prawa skargę oddalił mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło