II SA/Wr 193/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-07-03

Skład orzekający: Halina Kremis, Andrzej Cisek, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej mogą wydać decyzję administracyjną w przedmiocie przedłużenia lub wyznaczenia dodatkowego terminu do zagospodarowania nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, czy też kwestia ta należy do sfery stosunków cywilnoprawnych?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą wydać decyzji administracyjnej w przedmiocie przedłużenia lub wyznaczenia dodatkowego terminu do zagospodarowania nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. Termin ten wynika ze stosunku zobowiązaniowego stron, a przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie. W związku z tym, decyzje wydane w tej sprawie przez organy administracji publicznej zostały podjęte bez podstawy prawnej, co skutkuje ich nieważnością.
Stan faktyczny
Skarżący M.D. zwrócił się do Burmistrza L.Z. o ustalenie dodatkowego terminu do zagospodarowania nieruchomości, której jest użytkownikiem wieczystym. Burmistrz odmówił, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że nie mógł dotrzymać terminu z powodu swojej długotrwałej nieobecności w kraju i problemów z realizacją budowy na odległość. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność obu decyzji, uznając, że organy administracji nie miały podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięć w przedmiocie terminu zagospodarowania nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność decyzji organu I i II instancji oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/, Protokolant Magda Mikus, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lipca 2008r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia dodatkowego terminu do zagospodarowania działki położonej w L.Z. przy ul. [...] I. stwierdza nieważność decyzji I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 /dwieście/ złotych. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 62 ust. 4 i art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218), Burmistrz L.Z. nie wyraził zgody na ustalenie terminu dodatkowego do zagospodarowania nieruchomości położonej w L.Z., obręb S.Z. przy ul. [...], oznaczonej działką nr 82/2 (AM-3) o pow. 686 m2, pozostającą w użytkowaniu wieczystym M.D., który to termin został określony w akcie notarialnym Rep. "A" [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że w dniu 26 października 2007 r. M.D. zwrócił się o ustalenie terminu dodatkowego do zagospodarowania w/w nieruchomości, podnosząc, że obowiązek zabudowania przedmiotowej nieruchomości spoczywał na jego bracie R.D., który rozpoczął proces przygotowania inwestycji uzyskując pozwolenie na budowę w dniu 16 listopada 1998 r.. Budowa nie była kontynuowana z uwagi na porozumienie dotyczące przekazania mu użytkowania wieczystego powyższej działki. Jednocześnie strona we wniosku wskazała, że w akcie notarialnym nie ma żadnej informacji dotyczącej zobowiązania do zagospodarowania działki. Wnioskodawca uzasadnił, że w latach 1985-2006 przebywał i pracował w USA a sytuacja osobista nie pozwalała mu na powrót do kraju. Obecnie jest na etapie wprowadzenia poprawek do projektu budowlanego dla wykorzystania nowej technologii, niedostępnej w czasie przygotowania projektu pierwotnego i w najbliższym czasie deklaruje staranie się o uzyskanie pozwolenia na budowę. Nadto organ stwierdził, że aktem notarialnym Rep. "A" [...] z dnia [...] oddana została w użytkowanie wieczyste na rzecz R.D. działka nr 82/2. W § 6 tego aktu istnieje zapis: "Stawiający oświadczają, że przedmiotowa działka przeznaczona jest pod budownictwo mieszkalno-pensjonatowe i w związku z tym użytkownik wieczysty zobowiązuje się do rozpoczęcia budowy, za które uważa się – wybudowanie fundamentów w okresie dwóch lat od daty podpisania tego aktu i do zakończenia budowy – wybudowanie budynku w stanie surowym – w okrasie lat pięciu, od daty podpisania tego aktu. W razie nie dotrzymania terminów rozpoczęcia i zakończenia prac budowlanych, użytkowanie terenu niezgodnie z jego przeznaczeniem – umowa użytkowania wieczystego może zostać rozwiązana.". Natomiast aktem notarialnym Rep. "A" [...] z dnia [...] R.D. podarował prawo użytkowania wieczystego niezabudowanej działki nr 82/2 bratu M.D.. Zdaniem organu, termin rozpoczęcia i zakończenia budowy, ustalony w umowie, wiąże także następców prawnych pierwszego nabywcy, gdyż nabycie pochodne polega na przejściu prawa przysługującego jednej osobie na inną osobę. W takim przypadku nabywca nabywa takie same prawa i obowiązki jakie przysługiwało zbywcy. Zgodnie z pierwszą umową użytkowania wieczystego z dnia 21 grudnia 1992 r. zakończenie budowy (stan surowy) miało nastąpić w terminie 5 lat, tj. do dnia 21 grudnia 1997 r.. Stosownie do art. 62 ust. 4 wyżej powołanej ustawy termin zagospodarowania może być przedłużony na wniosek użytkownika wieczystego, jeżeli nie mógł być dotrzymany z przyczyn niezależnych od użytkownika. Zgodnie z art. 63 ust. 1 możliwe jest wyznaczenie terminu dodatkowego. Wyznaczenie terminu dodatkowego nie jest, w przeciwieństwie do przedłużenia terminu z art. 62 ust. 4, uwarunkowane zaistnieniem okoliczności niezależnych od użytkownika. Użyta jednak w ust. 1 formuła "właściwy organ może wyznaczyć termin dodatkowy" pozwala uznać, zdaniem Burmistrza, że muszą istnieć uzasadnione przyczyny, które przemawiają za wyznaczeniem terminu dodatkowego. Organ zauważył, że zarówno poprzedni jak i obecny użytkownik wieczysty nie zwracali się z wnioskiem o przedłużenie terminu do zagospodarowania w/w nieruchomości przed upływem terminu zakończenia budowy, jak i nie występowali z wnioskiem o wyznaczenie terminu dodatkowego w okresie od roku 1997 r. do chwili wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia dodatkowej opłaty rocznej w związku z niedotrzymaniem terminu zagospodarowania nieruchomości, tj. 11 października 2007 r.. M.D. zwrócił się z wnioskiem o wyznaczenie terminu dodatkowego dopiero po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 11 października 2007 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia dodatkowej opłaty rocznej w związku z niedotrzymaniem terminu zagospodarowania nieruchomości. Ponadto organ wskazał, że położenie powyższej działki jest odpowiednie dla wykorzystania zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy mieszkalno-pensjonatowej. Rejon ul. [...] można uznać za korzystny pod względem atrakcyjności dla zabudowy. W bezpośrednim sąsiedztwie działki tereny posiadają uzbrojenie w sieć energetyczną, wodną i kanalizacyjną, gaz. Działka posiada dojazd i dojście zarówno od strony południowej drogą o nawierzchni z kostki granitowej i od strony północnej drogą o nawierzchni asfaltowej. W związku z tym organ stwierdził, że nie istniały przeszkody uniemożliwiające zabudowanie powyższej działki. Wnioskodawca na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia dodatkowej opłaty rocznej w związku z niedotrzymaniem terminu zagospodarowania nieruchomości nie dysponował ważnym pozwoleniem na budowę, co potwierdza sam w uzasadnieniu swojego wniosku. Istotnym w tej sprawie – zdaniem organu – jest fakt, że Gmina L.Z. przez cały okres trwania użytkowania wieczystego powyższej działki posiadała i posiada aktualne plany zagospodarowania przestrzennego, co pozwala bezproblemowo i szybko uzyskać takie pozwolenie. Nadto Burmistrz zaznaczył, że w wyniku nie wywiązania się przez stronę z zobowiązań wynikających z umowy użytkowania wieczystego, Gmina nie uzyskuje należnych dochodów z tytułu podatku od nieruchomości. Zdaniem organu nie istnieją okoliczności uzasadniające w obecnym stanie wyznaczyć termin dodatkowy do zagospodarowania powyższej nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.D., domagając się ustalenia dodatkowego terminu do zagospodarowania przedmiotowej działki na dzień 31 marca 2011 r. lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem odwołującego decyzja organu jest krzywdząca i nie uwzględnia obiektywnych okoliczności, które przyczyniły się do niedotrzymania wyznaczonego terminu do zagospodarowania nieruchomości. Odwołujący był całkowicie pewien powrotu do kraju i dlatego już pod koniec roku 1989 udzielił pełnomocnictwa bratu R.D. do zakupu nieruchomości, na której mógłby po powrocie zbudować własny dom. Zamierzenie udało się zrealizować i w dniu 28 lipca 1999 r. stał się użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości w wyniku umowy darowizny spisanej aktem notarialnym Repertorium A [...]. Ponieważ przebywał poza krajem, transakcja dokonana była bez bezpośredniego udziału odwołującego a samą nieruchomość zobaczył dopiero w 2006 r. po powrocie. Podejmowane próby budowy budynku mieszkalnego "na odległość", ze Stanów Zjednoczonych, gdzie przebywał, niestety nie były skuteczne. Ponadto – jak wskazał M.D. – budowa domu mieszkalnego wiąże się z ogromną ilością problemów administracyjnych, technicznych, zaopatrzeniowych, których niejednokrotnie nie można załatwić bez uzgodnienia z właścicielem. Stąd też wniósł o uznanie, że nieobecność w kraju jest przyczyną, o której mowa w art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, oraz przedłużenie terminu zakończenia budowy do dnia 31 marca 2011 r.. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, w dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) decyzję Nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że z art. 63 ust. 1 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że w razie niedotrzymania terminów, o jakich mowa w art. 62, właściwy organ może wyznaczyć termin dodatkowy. Zapis ten oznacza, że w wyznaczenie terminu dodatkowego zależy od uznania tego organu, a to z kolei zawęża kognicję organu odwoławczego do sprawdzenia poprawności w zachowaniu procedury przez organ I instancji i poprawności wnioskowania. Zdaniem SKO, Burmistrz L.Z. w postępowaniu dotyczącym ustalenia dodatkowego terminu nie naruszył przepisów proceduralnych, a wnioskowanie prowadzące do uznania, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, jest także poprawne. Z odwołania wynika, że w istocie to wnioskodawca od początku miał być użytkownikiem wieczystym, skoro udzielił pełnomocnictwa bratu do zakupu nieruchomości już w 1989 r., a więc 3 lata przed oddaniem nieruchomości w użytkowanie wieczyste bratu R.D.. Do jego obowiązków należało więc zapoznanie się z warunkami użytkowania wieczystego. Twierdzenie zaś wnioskodawcy, że podejmował bezowocne próby zagospodarowania działki z terenu USA jest gołosłowne, gdyż wnioskodawca nie wykazał nawet na czym takie próby polegały. Nadto – zdaniem organu odwoławczego – nieprawdą jest, że konieczna jest osobista obecność użytkownika wieczystego do zagospodarowania działki, skoro wszystkie czynności z tym związane można załatwić przez pełnomocnika. Z tych też względów odwołanie nie zostało uwzględnione. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł M.D., domagając się jej zmiany i wydanie decyzji w oparciu o art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami lub jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżący zarzucił w niej, że SKO nie rozpatrzyło wnikliwie wszystkich dokumentów dotyczących sprawy i jednostronnie tendencyjnie uznało, że poprawne było wnioskowanie Burmistrza prowadzące do konstatacji, że wniosek skarżącego o ustalenie dodatkowego terminu do zabudowy "nie zasługuje na uwzględnienie". Problemy związane z budową domu mieszkalnego, tj. uzyskanie odpowiednich zezwoleń, uzgodnień itp. są powszechnie znane i wobec tego stwierdzenie SKO, że wszystkie czynności można załatwić przez pełnomocnika jest uproszczeniem. Jak podniósł skarżący, udzielił pełnomocnictwa bratu R.D., w oparciu o które brat wziął udział w przetargu i zakupił dla skarżącego nieruchomość przeznaczoną pod budowę domu mieszkalnego. W protokole z tego przetargu ustalono, że nabywcą nieruchomości był M.D., stąd też podpisano akt notarialny sprzedaży nieruchomości między Urzędem Miasta i Gminy L.Z. a bratem w dniu 21 grudnia 1992 r.. Formalnym nabywcą został zatem brat R.D., który następnie aktem darowizny przekazał skarżącemu nieruchomość. Ten przykład – zdaniem strony skarżącej – obrazuje działanie związane z budową domu mieszkalnego na odległość na podstawie pełnomocnictw oraz dostatecznie usprawiedliwia wydłużenie okresu niezbędnego na realizację budowy domu. Ponadto nieobecność w kraju jest dostatecznym i wystarczającym powodem niedotrzymania wyznaczonego terminu zagospodarowania nieruchomości "z przyczyn niezależnych od użytkownika" (art. 62 ust. 4). Dodatkowym argumentem uzasadniającym wniosek jest brak jakiegokolwiek sygnału ze strony Urzędu Miasta i Gminy w L.Z. o możliwości zastosowania dodatkowych opłat za nie zagospodarowanie w terminie nieruchomościami. W ciągu całego okresu posiadania nieruchomości nie otrzymał ani jednego pisma, z którego wynikałoby żądanie Urzędu do bezwzględnego dotrzymania terminu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt. 2 kodeksu postępowania administracyjnego, co obligowało do stwierdzenia nieważności zarówno zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...], jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza L.Z. z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Podstawę materialnoprawną w/w decyzji stanowił przepis art. 62 ust. 4 oraz art.63 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o gospodarce nieruchomościami", gdy zaś organ odwoławczy powołał w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji także przepis art.63 ust.4 tej ustawy. Należy przy tym zauważyć, że ust. 4 art. 63 brzmi: "Opłaty, o których mowa w ust. 2, ustala właściwy organ w drodze decyzji.". Przepis ten odnosi się zatem tylko i wyłącznie do orzekania przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, jedynie w przedmiocie dodatkowych opłat rocznych obciążających użytkownika wieczystego, które wymierzane są niezależnie od opłat z tytułu użytkowania wieczystego, ustalonych stosownie do przepisów rozdziału 8 działu II. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 października 2000 r. /sygn. akt OPK 15/00, publ. ONSA 2001/1/18/. Sąd stwierdził w niej, że "ilekroć w ustawie o gospodarce nieruchomościami ustawodawca nadaje organowi uprawnienie do rozstrzygnięcia sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej, tylekroć czyni to wyraźnie (np. art. 63 ust. 4, art. 98 ust. 4, art. 145 ust. 1 tej ustawy). Co prawda, brak w przepisie sformułowania mówiącego wprost o przekazaniu sprawy do rozstrzygnięcia organowi administracji publicznej w drodze wydania decyzji administracyjnej nie przesądza o tym, iż sprawa nie może być załatwiona w tej drodze. Jednakże dla stwierdzenia, iż organ administracji publicznej jest uprawniony do wydania decyzji administracyjnej, musi być wyraźne (...) i wystarczające określenie w przepisie prawa materialnego jego kompetencji w formie czasownikowej (zezwala, przydziela, stwierdza). W tym zakresie należy podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. OPK 24/99 (ONSA 2000, z. 2, poz. 54). Gdy sprawa dotycząca stosunku cywilnoprawnego ma być rozpoznana nie w drodze postępowania przed sądem powszechnym, lecz przez wydanie decyzji administracyjnej, musi to być wyraźnie zaznaczone w przepisie prawa materialnego, ponieważ art. 2 k.p.c. zawiera zasadę domniemania rozpoznania sprawy ze stosunku z zakresu prawa cywilnego przez sądy powszechne (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1998 r. sygn. OPS 14/98, ONSA 1999, z. 2, poz. 47).". Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko, że skoro nie można domniemywać podstawy prawnej do działania w formie decyzji administracyjnej to droga postępowania administracyjnego jest wyłączona /zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 162/05, publ. LEX nr 194412/. W konkluzji należało przyjąć, że skoro przedmiot zaskarżonej decyzji musi wynikać z przepisów prawa materialnego, gdy zaś ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje wydania decyzji w przedmiocie przedłużenia terminu do zagospodarowania nieruchomości, jak i w przedmiocie wyznaczenia dodatkowego terminu zagospodarowania nieruchomości, to tym samym kontrolowane w rozpatrywanej sprawie decyzje zostały podjęte bez podstawy prawnej /art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a./. Przez "brak podstawy prawnej" należy rozumieć takie sytuacje, gdy decyzja wydana została poza sferą regulacji prawnej, gdy wydanie decyzji administracyjnej nastąpiło w sferze stosunków cywilnoprawnych, gdy przy wydawaniu decyzji administracyjnej oparto się na przepisach materialnych odnoszących się do stanów faktycznych zupełnie odmiennych od tych, które występują w danej sprawie, gdy wydano decyzję w sprawie, w której przewidziana jest inna forma działania, gdy decyzja została wydana w oparciu o przepisy aktu normatywnego, w którym organ przekroczył upoważnienie lub go nie posiadał oraz gdy wydanie decyzji zostało oparte na akcie nie będącym aktem powszechnie obowiązującym /zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1818/06, publ. LEX nr 306435/. Należy zauważyć, że art. 63 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż w razie niedotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej, o których mowa w art. 62, właściwy organ może wyznaczyć termin dodatkowy. W myśl zaś art. 62 ust. 1 - w umowie o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste ustala się sposób i termin jej zagospodarowania, w tym termin zabudowy, zgodnie z celem, na który nieruchomość gruntowa została oddana w użytkowanie wieczyste. Jak wynika z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy w dniu 26 października 2007 r. M.D. zgłosił wniosek o ustalenie dodatkowego terminu do zagospodarowania nieruchomości położonej w L.Z., obręb S.Z. przy ul. [...], oznaczonej działką nr 82/2 (AM-3) o pow. 686 m2, pozostającą w jego użytkowaniu wieczystym. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej /art. 61 § 3 k.p.a./. Wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy. Organ administracji załatwia sprawę w drodze wydania decyzji, chyba że przepisy postępowania stanowią inaczej /art. 104 § 1 k.p.a./. Jeżeli jednak żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowania wszczęte takim żądaniem jako bezprzedmiotowe powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z takim wnioskiem /por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1990 r., sygn. akt IISA 1240/89, publ. ONSA 1990/1/16/. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte zostało, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego; takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego /por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r., sygn. akt IISA 70/98, publ. 43205/. W ocenie Sądu z przypadkiem bezprzedmiotowości w znaczeniu przedmiotowym mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Istotny jest pogląd prezentowany w orzecznictwie, że przedłużenie terminu, o jakim mowa w art. 62 ust. 4 i art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) nie jest możliwe w decyzji, gdyż jest to termin wynikający ze stosunku zobowiązaniowego stron. Na taki charakter terminu wskazuje ust. 4 art. 63, który jedynie, co do ustalania opłat, o których mowa w ust. 2 przewiduje tryb decyzyjny. Nie można skutecznie stawiać zarzutów, że termin nie został przedłużony (art. 62 ust. 4) lub też nie został wyznaczony dodatkowy termin z art. 63 ust. 1, gdyż te nie wynikają z władczych rozstrzygnięć organów administracji publicznej, lecz są wynikiem umowy stron i powstałych warunków /zob. wyrok NSA z dnia 21 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1263/05, publ. LEX nr 321151/. Takie stanowisko prezentowane jest również w doktrynie, gdzie przyjęte zostało, iż miejsce oraz brzmienie art. 62 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wykluczają wydawanie decyzji administracyjnych w przedmiocie przedłużania terminu do zagospodarowania gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste. /zob. J. Kremis, glosa do wyroku SN z dnia 9 czerwca 1999 r., III RN 9/99., OSP 2000/12/179, E.Gniewek, Obrót nieruchomościami skarbowymi i samorządowymi, Kraków 1999, s. 276 i nast./. Uwzględniając powyższe, Sąd zobowiązany był do stwierdzenia nieważności podjętych w niniejszej sprawie decyzji jako wydanych bez podstawy prawnej i wobec zaistnienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzec na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło