I SA/Kr 562/07

Sygn. akt I SA/Kr 562/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr), Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2008r., sprawy ze skargi W. B., przy uczestnictwie S. B. i M. S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie wymiaru podatku rolnego za 2006r, I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych). Decyzją z dnia [...]nr [...] Wójt Gminy określił współwłaścicielom nieruchomości rolnej położonej w miejscowości P., W.B., S.B. i M.S. wymiar podatku rolnego za 2006 r. w kwocie 403 zł. W uzasadnieniu wskazano, że uprzednio Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta z dnia [...]przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Po uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy o wypis z rejestru gruntów stwierdzający stan na dzień [...]lutego 2006 r. organ ustalił więc raz jeszcze wymiar podatku rolnego wyjaśniając, że nie może przyjmować innej powierzchni gruntów niż ta, która wynika z ewidencji gruntów. W odwołaniu od tej decyzji podatnik S.B. lakonicznie i bez jakiegokolwiek uzasadnienia wskazał, iż doręczona mu decyzja "jest sfałszowana, wymaga odrzucenia lub zaskarżenia do sądu powszechnego". Pozostali współwłaściciele nieruchomości nie złożyli odwołania. Organ odwoławczy nie wzywał odwołującego do uzupełnienia braków formalnych odwołania, uznając, że nie jest nimi obarczone. Decyzją z dnia [...]nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekło o ustaleniu należnego od podatników M.S, W.B. i S. B. podatku rolnego za 2006 r. w kwocie 403 zł. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż powodem uchylenia zaskarżonej decyzji było błędne wskazanie przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji, iż "w przypadku współwłasności kwoty podatku należy wpłacać zgodnie z przypadającym udziałem w gospodarstwie". Tymczasem w myśl art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. – Dz. U. z 2005, nr 8, poz. 60 ze zm.) do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Zgodnie zaś z przepisem art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Odpowiedzialność podatników – M.S., W.B. i S.B. z tytułu należnego za 2006 r. podatku rolnego jest zatem odpowiedzialnością solidarną. W pozostałym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zaskarżoną decyzję za prawidłową. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze na powyższą decyzję W.B. podniósł, że podatek rolny jest nienależny, gdyż nie jest uregulowany stan prawny nieruchomości gruntowej, a dodatkowo "położenie tego gruntu i jego granice są niewłaściwe (leży odłogiem, jest nieprzekazany, nieodebrany i nieużytkowany)". Zdaniem skarżącego zgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną należy "nowe granice w terenie wyznaczyć, a punkty graniczne trwale oznaczyć" i dopiero wówczas ustalać należny podatek. Podniósł także, iż prawo geodezyjne i kartograficzne zostało naruszone na skutek przestępstwa popełnionego przez organ I instancji bez zgody i wiedzy współwłaścicieli. W odpowiedzi na skargę W.B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu podkreślono, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatku i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które także w niniejszej sprawie stały się podstawą rozstrzygnięcia. Nadmienić należy, iż SKO przesłało do tut. Sądu także pismo zatytułowane "Odpowiedź na skargę S.B." skardze tej nie nadano biegu w postępowaniu sądowym prawdopodobnie z tej przyczyny, iż formalnie nie przesłano pisma zatytułowanego "skarga" lub posiadającego taką treść czy formę z której można by domniemywać, że jest to skarga. Pismo natomiast S. B., które SKO potraktowało jako skargę znajdowało się w aktach podatkowych i zawierało wniosek o wznowienie postępowania oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z tej przyczyny sąd nie jest uprawniony do badania czy kwestionowane decyzje są dla stron w ich subiektywnym odczuciu krzywdzące lub czy uwzględniają ogół okoliczności faktycznych nie związanych ściśle z normami prawnymi mającymi zastosowanie w sprawie, chyba że są objęte ich hipotezami. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1cytowanej ustawy/. Sąd rozstrzyga – w myśl art. 134 § 1 ustawy – w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując przebieg postępowania podatkowego w rozpoznawanej sprawie – działając zgodnie z dyspozycją ostatnio zacytowanego przepisu – Sąd stwierdził, że po przekazaniu akt do organu odwoławczego doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przekazując akta sprawy organowi odwoławczemu w związku z pismem S. B. wniesionym w terminie ustawowym do złożenia odwołania i zatytułowanym "skarga", organ I instancji wniósł o pozostawienie odwołania bez rozpoznania z uwagi na jego braki formalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawiło ten wniosek bez rozpatrzenia, nadając bieg pismu S.B. bez wzywania o uzupełnienie i potraktowało je jak odwołanie. Zauważyć jednak należy, iż odwołanie od decyzji, jako jedno z podań w rozumieniu art. 168 Ordynacji podatkowej powinno odpowiadać warunkom formalnym określonym w tym przepisie oraz wymienionym w art. 222 tej ustawy, tj. zawierać zarzuty przeciwko decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające żądanie. Przepis ten wymienia zatem trzy elementy istotne dla treści odwołania, przy czym pierwszy i drugi z nich mają charakter obligatoryjny. Natomiast trzeci nosi z istoty rzeczy cechy fakultatywności. Nie zawsze bowiem istnieje możliwości nawet wskazywania na dowody. Zwłaszcza wówczas, gdy spór z organami podatkowymi toczy się w przedmiocie wykładni przepisów prawa. Podmiot sporządzający odwołanie powinien więc w sposób logiczny i zwięzły sformułować zarzuty przeciw zaskarżonemu rozstrzygnięciu. Natomiast określenie istoty i zakresu żądania, będącego przedmiotem odwołania sprowadza się do sprecyzowania swojego oczekiwania kierowanego do organu odwoławczego. Dotyczy to zarówno żądania merytorycznego, tzn. podania spornej sumy podatku, jak i określenia żądania co do rozstrzygnięcia. Dokonując wykładni art. 222 Ordynacji podatkowej należy mieć na względzie, że przepis ten wprowadza wyjątek od reguły odformalizowania treści podania, a zatem powinien być interpretowany w sposób ścisły. Wykładnia rozszerzająca prowadzić bowiem może do ograniczenia jednego z podstawowych praw procesowych strony postępowania podatkowego, jakim jest prawo do instancyjnej kontroli decyzji, a w konsekwencji - do kontroli sądowej /wyrok NSA z 22 marca 2000 r., I SA/Ka 1729/98, M. Pod. 2000, nr 11, s. 2/. W związku z tym w orzecznictwie przyjmuje się, że wymagania formalne stawiane odwołaniu w postępowaniu podatkowym muszą być oceniane w sposób niekolidujący z zasadami dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz sądowej kontroli decyzji administracyjnych. W związku z tym, jeżeli z odwołania można wyczytać zarzuty stawiane decyzji oraz żądanie wnoszącego odwołanie, środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych. Natomiast w sytuacji gdy wniesione odwołanie nie zawiera któregoś z istotnych elementów, tj. zarzutów przeciw decyzji albo nie określa istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania, organ podatkowy zgodnie z art. l69 § l Ordynacji podatkowej wzywa wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Nieusunięcie braków przez stronę postępowania spowoduje, iż organ odwoławczy wyda na podstawie art. 228 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia wobec niespełniania warunków wynikających z art. 222 ustawy. W omawianej sprawie wnoszący skargę do Sądu W.B. w ogóle nie złożył odwołania od decyzji organu I instancji a odwołanie wniesione przez S.B. jest bardzo lakoniczne. Wynika z niego tylko, że podatnik uważa doręczoną decyzję za sfałszowaną i wymagającą odrzucenia lub zaskarżenia do sądu powszechnego. Z odwołania nie wynika natomiast w jakim zakresie nie zgadza się z ustalonym zobowiązaniem podatkowym. W szczególności czy uważa je za zaniżone czy tez zawyżone. Nie wiadomo też na czym konkretnie polega sfałszowanie decyzji i jakie są zarzuty stawiane rozstrzygnięciu. Wnioski o "odrzucenie decyzji lub zaskarżenie do sądu powszechnego" są nie są niczym uzasadnione i w świetle obowiązujących przepisów proceduralnych takie rozstrzygnięcia co do decyzji organu I instancji nie są znane procedurze podatkowej. Sytuacja jaka zaistniała w rozpoznawanej sprawie winna spowodować – zgodnie z prawidłową sugestią organu I instancji – zbadanie odwołania S. B. pod kątem przepisu art. 222 Ordynacji podatkowej, wezwania wnoszącego pismo o uzupełnienie braków formalnych w trybie określonym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej a w przypadku ich nie uzupełnienia, wydania postanowienia którym mowa w treści art. 228 § 1 pkt. 3 ustawy. Nieprawidłowe działanie SKO w tym przypadku budzi zdziwienie Sądu skoro taki, prawidłowy tryb postępowania to samo Kolegium zastosowało w postępowaniu odwoławczym w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego za 2007 rok. Organ odwoławczy nie ustrzegł się też innych błędów, które jednak z uwagi na stwierdzenie naruszenia prawa na wcześniejszym etapie postępowania nie miały wpływu na uchylenie zaskarżonej decyzji. W szczególności, nie wyjaśniono jaki charakter ma pismo S.B. z dnia [...] kwietnia 2007 roku, czy w istocie jest to skarga decyzję SKO czy też zgodnie z treścią pisma jest to wniosek o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności którejś z wydanych decyzji, Ponadto analizując treść decyzji organu I instancji Sąd stwierdził, iż adnotacja z powodu której organ odwoławczy uchylił tą decyzję zamieszczona została w pouczeniu o sposobie zaskarżenia i wykonania decyzji. Wątpliwości budzi więc konieczność uchylania decyzji z uwagi na treść pouczenia i wskazanego tam sposobu zapłaty podatku: stosownie do wysokości posiadanego udziału zamiast solidarnie. Tą kwestię – jak i wskazaną w poprzednim akapicie – organ odwoławczy ewentualnie ponownie rozważy w przypadku gdyby doszło merytorycznego rozpoznania sprawy przed tym organem. Reasumując stwierdzić należy, iż nadanie biegu odwołaniu od decyzji organu I instancji było przedwczesne i w okolicznościach sprawy nieuzasadnione. Decyzja organu odwoławczego – z uwagi na naruszenie przepisów procedury o istotnym znaczeniu dla prowadzonego postępowania – musiała więc zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.