II SA/Kr 421/08

WyrokWSA w Krakowie2008-07-10

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Aldona Gąsecka – Duda, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji, uwzględniając skargę na swoje postanowienie w trybie art. 54 § 3 PPSA, musi w całości podzielić zarzuty i argumentację skarżącego, czy wystarczy uwzględnienie jego żądań?
Ratio decidendi
Organ administracji, stosując tryb autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może uwzględnić skargę w całości tylko wtedy, gdy w pełni podziela zarzuty, wnioski i argumentację skarżącego. Jeśli organ nie zgadza się z częścią zarzutów lub argumentacji, nie może zastosować tego trybu, lecz powinien przekazać sprawę do rozpoznania sądowi administracyjnemu, który nie jest związany granicami skargi. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zinterpretowało art. 54 § 3 PPSA, nie uwzględniając w całości skargi skarżącego, co skutkowało uchyleniem jego postanowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o wezwaniu do wykonania obowiązku udostępnienia działki w celu usunięcia awarii przewodów energetycznych. Skarżący zarzucił wadliwość tytułu wykonawczego, w szczególności brak pieczęci urzędowej i podstawy prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uwzględniło skargę, uchylając zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty oraz umarzając postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie Kolegium, uznając, że organ nie zastosował prawidłowo art. 54 § 3 PPSA, gdyż nie uwzględnił skargi w całości.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka – Duda AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2008r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. T. kwotę 100 zł ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., znak: [...] – sprostowaną postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. - po rozpatrzeniu sprawy ze skargi A. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] listopada 2003 r., znak: [...] o wezwaniu do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. poprzez udostępnienie działki nr [...] położonej w G. w celu usunięcia awarii przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego, działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 27 § 1 pkt 7 oraz art. 27b i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005, Nr 229, poz.1954 ze zm.) postanowiło uwzględniając skargę A. T. - uchylić zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...] oraz poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia [...] listopada 2003 r., znak: [...] w całości oraz umorzyć postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. T. wniósł o uchylenie postanowienia Kolegium z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz postanowienia Starosty z dnia [...] listopada 2003 r. w przedmiocie prowadzonej egzekucji administracyjnej oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wydanym postanowieniom organów egzekucyjnych skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie że egzekucja administracyjna była dopuszczalna, gdy tymczasem tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nie był przez wierzyciela prawidłowo sporządzony, a to z uwagi na brak spełnienia wymogu formalnego, gdyż nie był opatrzony w odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. Zdaniem skarżącego nie spełniło tego wymogu przybicie na tytule wykonawczym podłużnej pieczątki spółki prawa handlowego. Zgodnie z treścią art. 16c ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczpospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz.U. 2005 r., Nr 235, poz. 2000 ze zm.) urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci. Zdaniem skarżącego również w przedmiotowym tytule wykonawczym brak jest stwierdzenia podstawy prawnej skierowanego do egzekucji obowiązku. Zdaniem skarżącego nie może nim być art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 6 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jako niekompletny i wyrwany z kontekstu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z treścią art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może w zakresie swej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zdaniem Kolegium skarga strony zasługiwała na uwzględnienie. Podniesiono w uzasadnieniu, że zgodnie z treścią art. 29 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, zaś w przypadku gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 1 i 2 nie przystępuje do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi. Zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy zawiera między innymi datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia i nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. W rozpatrywanej sprawie w tytule wykonawczym wierzyciel posłużył się pieczątką firmową w rubryce 27 wystawionego tytułu zamiast pieczęcią urzędową. Zgodnie z treścią art. 27b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciele, którzy na mocy odrębnych przepisów nie zostali upoważnieni do korzystania z pieczęci urzędowej (co ma miejsce w rozpatrywanym przypadku) mogą jej używać do oznaczania tytułów wykonawczych oraz zarządzeń zabezpieczenia. Z powyższego wynika w ocenie organu, że wystawiony tytuł wykonawczy nie spełniał wszystkich wymogów zawartych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kolegium zauważyło także, że obowiązek wygasł z powodu jego wyegzekwowania w dniu [...] listopada 2003 r. w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, co spełnia wymóg art. 59 § 1 pkt 2 i daje podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Kolegium stwierdziło wreszcie, że nie można zgodzić się z zarzutem skargi w przedmiocie braku podstawy prawnej egzekucji administracyjnej. Obowiązek ten został określony w art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm) i jest obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z przepisów prawa. Zasadnicze znaczenie ma tu interpretacja celowościowa. Z przepisu art. 124 ust. 6 cyt. ustawy nie wynika, aby udostępnienie nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 tej ustawy było uzależnione od legalnego ich usytuowania. Intencją ustawodawcy było bowiem zapewnienie sprawnego i szybkiego przeprowadzenia czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii. Jest to swoisty rodzaj stanu wyższej konieczności. Na powyższe okoliczności powoływały się organy egzekucyjne w uzasadnieniu wydawanych postanowień. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. uwzględniające skargę skarżącego, złożył A. T. zarzucając rażące naruszenie prawa, przede wszystkim przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w szczególności poprzez nieuwzględnienie oczywistej bezprawności tytułu wykonawczego jako wydanego przez organ nieuprawniony, bez podstawy prawnej, jak i nieistnienia obowiązku określonego tytułem wykonawczym (art. 26 i 27 § 1 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), oraz przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 46 poz. 543 — z póź. zm.), a w szczególności art. 124 tej ustawy, jak też art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty z dnia [...] listopada 2003 r. znak: [...], oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...], 2. umorzenie postępowania egzekucyjnego na mocy art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, 3. zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ administracji, uwzględniając skargę, uchylił zaskarżone swe postanowienie z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...] oraz poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia [...] listopada 2003 r. znak: [...] w całości, zaś w pkt 2 umorzył postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ administracji zgodził się ze skarżącym, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, zaś w przypadku, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych ustawą, nie przystępuje do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi. Organ administracji zgodził się również ze skarżącym, że w rozpatrywanym przypadku tytuł wykonawczy opatrzony został przez wierzyciela pieczątką firmową, zamiast wymaganej pieczęcią urzędową. Już jednak w następnym zdaniu organ administracji nie zgodził się ze skarżącym, że wierzyciel, wystawiając tytuł wykonawczy, działał bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, lecz uznał, że był on organem, o którym mowa w art. 27b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, choć z uzasadnienia nie wynika jaki przepis ten ma związek z brakiem pieczęci urzędowej na tytule wykonawczym, a w szczególności nie ustalił, czy wierzyciel miał taką pieczęć, a jej omyłkowo nie zastosował, czy też wierzyciel nie miał takiej pieczęci i nie może jej używać do oznaczania tytułów wykonawczych. Organ administracji przyjmuje też, że obowiązek wygasł z powodu jego wyegzekwowania, co uznano za spełniającą wymóg art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przyczynę umorzenia postępowania. Ponadto, organ administracji nie zgadza się ze skarżącym "w przedmiocie braku podstaw prawnej egzekucji administracyjnej. Obowiązek ten został określony w art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami .... i jest obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z przepisów prawa. Zasadnicze znaczenie ma tu interpretacja celowościowa (...) Jest to swoisty rodzaj stanu wyższej konieczności. Na powyższe okoliczności powoływały się organy egzekucyjne w uzasadnieniu wydawanych postanowień". Stanowisko powyższe – jak podniesiono w skardze - jest zupełnie odmienne od twierdzeń skarżącego. Skarżący wskazuje, że przepis art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, przy czym za decyzję administracyjną stanowi jej całość, to jest zarówno rozstrzygnięcie jak i uzasadnienie decyzji. A zatem nie można przyjąć, że organ administracyjny w całości uwzględnił skargę, skoro zgodził się tylko z jednym zarzutem o braku pieczęci urzędowej na tytule wykonawczym, a nie uznał za zasadne pozostałych argumentów skarżącego, tym bardziej, że stanowisko organu administracji rażąco narusza obowiązujące prawo. Jeśli zaś organ administracji wydał decyzję bez podstawy prawnej, to na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy stwierdzić jej nieważność. To samo dotyczy – w ocenie skarżącego - umorzenia postępowania, skoro jako podstawę podaje się art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w uzasadnieniu organ administracji powołuje się na wyegzekwowanie obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Tymczasem umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może nastąpić jedynie w sytuacji opisanej w art. 34 § 2 tej ustawy, to znaczy w wypadku uznania za uzasadnione zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1992 r., III SA 38/92, Lex Polonica nr 298204, ONSA 1993/4 poz. 90). Postępowanie egzekucyjne w administracji kończy się bowiem przez wykonanie egzekucji - realizację tytułu wykonawczego lub orzeczenia sądowego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności; organ egzekucyjny nie wydaje zaś w tym względzie żadnego rozstrzygnięcia. Co do przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia argumentów organu administracji, skarżący twierdzi, że naruszają one obowiązujące prawo. I tak wierzyciel w przedmiotowej sprawie, będący spółką kapitałowa, nie jest w żadnym wypadku upoważniony do używania pieczęci urzędowej, a nadto jej nie ma. Nie ma zatem tutaj zastosowania przepis art. 27b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi o wierzycielach mających pieczęć urzędową, a tylko w innych sferach swej działalności nie są upoważnieni do korzystania z takiej pieczęci. Nie tylko że dokument zwany tytułem wykonawczym nie spełnia warunków formalnych wymaganych prawem, to jeszcze nie podaje podstawy prawnej obowiązku wierzyciela (indywidualnej decyzji administracyjnej), lecz powołuje się na ogólny, nie skierowany bezpośrednio do dłużnika przepis ustawy. Dłużnika nie łączy z wierzycielem żaden stosunek zobowiązaniowy, z którego wynikać by mógł opisany w tytule wykonawczym obowiązek o charakterze niepieniężnym. Brak w tytule stwierdzenia podstawy prawnej skierowanego do egzekucji obowiązku (rubryka 23 i 24), zaś podany w rubryce 26 "inna podstawa prawna egzekucji administracyjnej" art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 6 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest niekompletny i wyrwany z kontekstu. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika wszak, że dotyczy on tylko tych przewodów i urządzeń których mowa w ust. 1" tegoż artykuły, a zatem tylko tych "przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń w stosunku do których starosta, "wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej", zdecydował się "ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości" przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości tych urządzeń. Ograniczenie to nastąpić winno zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepis jest jednoznaczny, jasny i może być stosowany w jego literalnym brzmieniu, a zatem nie podlega interpretacji, w myśl zasady "clara non sunt interpretanda". Inne rozumienie tego przepisu rażąco narusza gwarantowane przez Konstytucję prawo własności - wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.). Skarżący podnosi przy tym, że zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, starosta może wydać z urzędu na podstawie ust. 2., jak i zaopatrzyć w rygor natychmiastowej wykonalności. Zupełnie chybione są zatem dywagacje organu administracji o zasadniczym znaczeniu interpretacji celowościowej, jak i swoistym rodzaju stanu wyższej konieczności. Ponadto przewidziane w art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wykonania obowiązku wynikającego bezpośrednio z ustawy następuje wtedy, gdy przepis prawa określa jednoznacznie rodzaj i zakres tego obowiązku. W ocenie skarżącego organ administracji błędnie zatem przyjmuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący był zobowiązany zgodnie z tytułem wykonawczym, którego niedopuszczalność winna być stwierdzona już przez organ egzekucyjny. Wskazano także w skardze, że organ administracji nie ustosunkował się też do twierdzeń skarżącego, że w upomnieniu wierzyciela określono obowiązek udostępnienia działki [...], zaś w tytule wykonawczym działki [...], i tym samym organ egzekucyjny nie powinien w zaskarżonym uprzednio postanowieniu powoływać się na fakt, że dłużnik został wezwany do spełnienia obowiązku określonego tytułem wykonawczym, bowiem obowiązek określony tytułem wykonawczym nie jest tożsamy z obowiązkiem określonym w wezwaniu wierzyciela, co stanowiłoby podstawę z art. 159 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tak samo brak ustosunkowania się do zarzutu skarżącego, że dowolne są stwierdzenia organu administracji w uzasadnieniu zaskarżonego uprzednio postanowienia, że opóźnienia w usunięciu awarii stanowiło zagrożenie dla życia i zdrowia osób korzystających z dostarczanej tą linią energii elektrycznej, oraz sprawnego funkcjonowania na tym terenie instytucji państwowych i samorządowych, skoro linia ta była nieczynna od kilku miesięcy i podlegała przebudowie, a zatem nie mogło dojść do awarii, co sprawia, że przyczyny te nie są prawdziwe, jak i nie legły u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia, jako że nie były ujęte w nim i w jego uzasadnieniu jak i w dokumentach na które to postanowienie się powołuje. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że podniesione zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Wskazano, że stosownie do powołanej regulacji art. 53 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przepis ten stanowi odstępstwo od zawartej w art. 110 k.p.a. zasady związania organu administracyjnego (egzekucyjnego) wydaną przez siebie decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, a celem jest wyeliminowanie zbędnych postępowań sądowoadministracyjnych. Warunkiem zastosowania autokontroli co miało miejsce w wydanej przez Kolegium decyzji z dnia [...] r. jest uwzględnienie skargi w całości. Pod pojęciem uwzględnienia skargi w całości należy rozumieć treść żądania strony zawartego w skardze nie zaś samo uzasadnienie skargi. Pogląd powyższy zaprezentowano odwołując się do stanowiska wyrażonego w wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2005 r., VI SA/Wa 712/05 Lex nr 194738. Kolegium podniosło, że w skardze z dnia [...] lutego 2008 r. A. T. żądał uchylenia zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Starosty z dnia [...] listopada 2003 oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądania strony zawarte w skardze tut. Kolegium w pełni uwzględniło w postanowieniu nieprawidłowo nazwanym decyzją z dnia [...] r., a podjętego na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ponownej skardze na powyższe postanowienie skarżący nie kwestionuje rozstrzygnięcia w nim zawartego, które w całości uwzględniło zawarte w skardze żądanie. A zatem zdaniem Kolegium nie zachodzi potrzeba kontroli treści uzasadnienia postanowienia sporządzonego w trybie art. 54 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn.akt. II SA/Wa 1145/07). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...]. Podkreślić należy także, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przesłanką zastosowania powyższego wyjątkowego trybu autokontroli jest zatem uwzględnienie skargi w całości przez właściwy organ. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w całości podziela poglądy prezentowane w najnowszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którymi oceniając w trybie autokontroli wydany poprzednio przez siebie akt, organ tylko wówczas może zastosować przepis art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy jednocześnie uwzględnia skargę w całości, a więc uznaje zarówno za uzasadnione zarzuty, wnioski jak i wskazaną w niej argumentację. Jeżeli nie podziela niektórych zarzutów, nie uwzględnia w całości wniosków, kwestionuje przedstawioną w niej podstawę lub ocenę prawną naruszeń, to wówczas nie może wydać rozstrzygnięcia, lecz winien przekazać skargę sądowi do rozpoznania. Sąd bowiem, w przeciwieństwie do organu działającego w trybie art. 54 § 3 nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tylko Sąd nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi zarzutami, wnioskami i żądaniami. Organ zaś wydając akt na podstawie art. 54 § 3 winien podzielić zarzuty skargi i zadość uczynić żądaniom skarżącego w całości. Wydanie przez organ rozstrzygnięcia najdalej idącego spośród wszystkich przysługujących mu środków prawnych wcale nie świadczy o uwzględnieniu skargi w całości (wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r., I OSK 581/07, LEX nr 355665; por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2005 r., VI SA/Wa 712/05, LEX nr 194738, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r., IV SA/Wa 158/05, LEX nr 179228). Z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz treści skargi A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...] wynika niezaprzeczalnie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło w całości skargi z dnia [...] stycznia 2008 r., albowiem uwzględniając wnioski skarżącego o uchylenie postanowienia Kolegium z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz postanowienia Starosty z dnia [...] listopada 2003 r. w przedmiocie prowadzonej egzekucji administracyjnej oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie uwzględniło w całości zarzutów skargi i jej argumentacji. Kolegium podniosło bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że nie można zgodzić się zarzutem skargi w przedmiocie braku podstawy prawnej egzekucji administracyjnej, gdyż w ocenie organu odwoławczego egzekwowany obowiązek został określony w art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i jest obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z przepisów prawa. Ponadto, umorzenie postępowania jest w ocenie Kolegium uzasadnione faktem, że przedmiotowy obowiązek wygasł z powodu jego wyegzekwowania w dniu [...] listopada 2003 r. w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, co spełnia wymóg art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i daje podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a nie ze względu na okoliczności podnoszone przez skarżącego w skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], tj. na spełnienie przesłanek z art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wreszcie nie jest dopuszczalne przyjęcie, iż organ administracji uwzględnił w całości skargę, skoro – na co słusznie wskazuje skarżący – Kolegium nie ustosunkowało się do wszystkich twierdzeń i argumentów skarżącego podnoszonych w skardze na postanowienie z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...]. Kolegium nie odniosło się w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia do stanowiska podnoszonego w skardze, że w upomnieniu wierzyciela określono obowiązek udostępnienia działki [...], zaś w tytule wykonawczym działki [...], i tym samym organ egzekucyjny nie powinien powoływać się na fakt, że dłużnik został wezwany do spełnienia obowiązku określonego tytułem wykonawczym, bowiem obowiązek określony tytułem wykonawczym nie jest tożsamy z obowiązkiem określonym w wezwaniu wierzyciela oraz nie odniosło się do zarzutu skarżącego, że dowolne są stwierdzenia organu administracji w uzasadnieniu zaskarżonego uprzednio postanowienia, że opóźnienia w usunięciu awarii stanowiło zagrożenie dla życia i zdrowia osób korzystających z dostarczanej tą linią energii elektrycznej, oraz sprawnego funkcjonowania na tym terenie instytucji państwowych i samorządowych, skoro linia ta była nieczynna od kilku miesięcy i podlegała przebudowie, a zatem nie mogło dojść do awarii, co sprawia, że przyczyny te nie są prawdziwe, jak i nie legły u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia, jako że nie były ujęte w nim i w jego uzasadnieniu jak i w dokumentach na które to postanowienie się powołuje. Brak odniesienia się Kolegium do powyższych kwestii sprawia, że nie jest możliwe przyjęcie, że stanowisko skarżącego zostało zaaprobowane, a zatem skarga została w całości uwzględniona. W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), należało uchylić zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...]. Art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyposaża organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono w kompetencję autokontrolną, tj. kompetencję do uwzględnienia - w zakresie swojej właściwości - skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, zawiera zatem normę materialnoprawną (mimo że umieszczoną w ustawie procesowej). Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało błędnej wykładni cyt. art. 54 § 3 przyjmując, iż istnieją podstawy do jego zastosowania, przy czym podkreślić należy, że ze względu na sformułowanie powyższego przepisu możliwe są różne jego interpretacje, co znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie (cytowanym chociażby w odpowiedzi na skargę), jak i w poglądach doktryny. Nie można zatem postawić organowi zarzutu rażącego naruszenia prawa. W ocenie sądu Kolegium naruszyło w przedmiotowej sprawie normę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, albowiem bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonego rozstrzygnięcia i w sposób nieuzasadniony pozbawiło skarżącego prawa do rozpoznania przez sąd administracyjny jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...]. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło