II SA/Gd 358/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Wojewody z dnia 11 marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie budowy obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 10 stycznia 2008 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 8 stycznia 2008 roku A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na montażu urządzeń stacji bazowej telefonii cyfrowej nr 30 531 sieci Era na dachu budynku mieszkalnego położonego w S. przy ul. K. [...] na działce nr [...]. Decyzją z dnia 10 stycznia 2008 roku, nr [...], Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej jako ustawa – Prawo budowlane), wniósł sprzeciw w sprawie budowy stacji telefonii komórkowej w formie masztu na budynku przy ul. K. [...] w S. objętej ww. zgłoszeniem. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że w jego ocenie z art. 29 i art. 30 ustawy – Prawo budowlane wynika, iż wnioskowana budowa nie jest wymieniona jako inwestycja zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani objęta obowiązkiem zgłoszenia, w związku z czym podlega obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę przed jej wykonaniem. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane organ, do którego wpłynęło zgłoszenie, wnosi sprzeciw jeżeli zgłoszenie dotyczy robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A Spółka z o.o. w W. wskazując, że zakres zgłoszonych robót budowlanych obejmuje montaż urządzeń i instalacji na istniejącym budynku mieszkalnym i jest zgodny z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy – Prawo budowlane. Wojewoda - decyzją z dnia 11 marca 2008 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako k.p.a.) oraz art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że w art. 29 i art. 30 ustawy – Prawo budowlane wymienione zostały inwestycje i roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę oraz takie, które wymagają tylko zgłoszenia właściwemu organowi przed przystąpieniem do ich realizacji. Inwestor zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych, które nie zostały wymienione w powyższych przepisach, a zatem wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji przytoczył treść przepisów art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy – Prawo budowlane i stwierdził, że ww. przepisy dotyczą jedynie urządzeń budowlanych, przez które, zgodnie z art. 3 pkt 9 cyt. ustawy, należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W ocenie organu odwoławczego maszt antenowy telefonii komórkowej wraz z pełnym wyposażeniem nie jest urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, bowiem przeznaczeniem budynku mieszkalnego jest funkcja mieszkalna. Organ odwoławczy wskazał nadto, że zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane maszt antenowy stanowi budowlę, a zatem również z tej przyczyny jego montaż wymaga pozwolenia na budowę. W skardze na powyższą decyzję A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanym decyzjom zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 3 pkt 3 i 9, art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz art. 30 ust. 1 lit. b i c ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 2 pkt 8, art. 45 i art. 46 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku – Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. z 2004 r., nr 171, poz. 1800) oraz przepisów prawa procesowego - art. 6 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyjaśnieniu dokładnym stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka stwierdziła, iż organ drugiej instancji błędnie uznał, że zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę określone w art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane oraz obowiązek zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych wynikający z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy – Prawo budowlane dotyczą jedynie urządzeń budowlanych zdefiniowanych w art. 3 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane. Zdaniem skarżącej z ww. przepisów wynika, iż zwolnionym z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jest instalowanie na obiektach budowlanych urządzeń, nie zaś urządzeń budowlanych. W ocenie skarżącej stacja bazowa składająca się z masztu antenowego wraz z wyposażeniem stanowi stacjonarne urządzenie techniczne i jest zarówno instalacją w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (Dz. U nr 62, poz. 627, ze zm. – dalej jako ustawa – Prawo ochrony środowiska), jak i urządzeniem telekomunikacyjnym w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r., nr 171, poz. 1800). Organ odwoławczy błędnie uznał przy tym, że posadowiona na dachu budynku mieszkalnego stacja bazowa stanowi budowlę, nie jest bowiem wolno stojącym masztem antenowym. Co za tym idzie, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń telefonii komórkowej zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane, podlega obowiązkowi zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała uwzględnieniu albowiem organy obu instancji wydały decyzje z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie inwestor – A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. dokonał zgłoszenia zamierzonych robót budowlanych, polegających na instalacji na dachu obiektu budowlanego stacji bazowej telefonii cyfrowej, powołując się na art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy - Prawo budowlane. Elementami tej stacji bazowej miały być m. in. anteny emitujące pole elektromagnetyczne. Właściwy organ wniósł sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane uznając, iż przedmiotowe zgłoszenie dotyczy wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Art. 29 ustawy – Prawo budowlane określa przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, zaś art. 30 tejże ustawy wskazuje, jakie roboty budowlane podlegają obowiązkowi zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Zwolnieniu od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane, podlega m.in. instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych. Z kolei regulacja zawarta w art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy – Prawo budowlane dopuszcza, na podstawie zgłoszenia, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu: ▪ urządzeń o wysokości powyżej 3m na obiektach budowlanych (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b); ▪ na obiektach budowlanych - urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c). Wskazać w tym miejscu należy, że w art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane ustawodawca posłużył się pojęciem urządzenia, co oznacza, że pozwolenie na budowę nie jest wymagane przy instalowaniu wszelkiego rodzaju urządzeń, jeśli mają być posadowione na obiektach budowlanych. Odnośnie zaś urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne instalowanych na obiektach budowlanych, zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane, wymagane dla ich wykonania jest dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi o ile stanowią one instalacje w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska i zaliczają się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy. Brak jest przy tym podstaw do przyjęcia, iż ww. przepis dotyczy jedynie urządzeń budowlanych emitujących pola elektromagnetyczne. W celu określenia o jakie urządzenia chodzi ustawodawca odsyła bowiem do pojęć zawartych w ustawie - Prawo ochrony środowiska, a nie do definicji zawartych w ustawie - Prawo budowlane. Z literalnego brzmienia przedmiotowego przepisu wynika, iż regulacja ta dotyczy wszelkich urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, które stanowią instalacje w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska. Bezzasadnie organ odwoławczy przy wykładni tegoż przepisu odwołał się zatem do ustawowej definicji urządzenia budowlanego zawartej w art. 3 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Instalacją w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska jest m.in. zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu (art. 3 pkt 6 lit. b), pod pojęciem zakładu rozumie się zaś jedną lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami (art. 3 pkt 48). W ocenie Sądu stacja bazowa telefonii komórkowej stanowi zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, jest zatem instalację w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska. W sprawie bezspornym pozostawało przy tym, iż przedmiotowa instalacja (emitująca pola elektromagnetyczne), zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 51 ust. 8 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko (vide - znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy decyzja Prezydenta Miasta z dnia 31 sierpnia 2007 roku, nr [...], określająca dla przedmiotowego przedsięwzięcia środowiskowe uwarunkowania zgody na jego realizację). Z powyższego wynika zatem, iż objęta zgłoszeniem z dnia 8 stycznia 2008 roku stacja bazowa telefonii cyfrowej wyposażona m.in. w anteny emitujące pole elektromagnetyczne stanowi urządzenie emitujące pola elektromagnetyczne, będące instalacją w rozumieniu ustawy – Prawo ochrony środowiska i przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Co za tym idzie – zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane, inwestor chcący wykonać roboty budowlane polegające na zainstalowaniu tego typu stacji na obiekcie budowlanym, obowiązany jest jedynie zgłosić zamiar wykonania takich robót budowlanych właściwemu organowi (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 czerwca 2008 roku, sygn. akt VII SA/Wa 454/08, nie publ. oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 6 czerwca 2008 roku, sygn. akt II SA/Gl 1066/07, nie publ.). W świetle poczynionych wyżej rozważań za nietrafny należało uznać, wyrażony przez organy obu instancji pogląd, zgodnie z którym objęta przedmiotowym zgłoszeniem inwestycja podlega obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdzając powyższe i wnosząc sprzeciw w sprawie inwestycji objętej zgłoszeniem organy naruszyły przepisy prawa materialnego, to jest art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c oraz art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. Bezzasadnie organ odwoławczy uznał nadto, naruszając przepis art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane przez jego błędną wykładnię, iż maszt antenowy, stanowiący element objętej zgłoszeniem stacji bazowej telefonii komórkowej, należy zakwalifikować do budowli w rozumieniu tego przepisu. Art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane definiuje budowlę jako każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jako przykłady wymieniając m.in. wolnostojące maszty antenowe, wolnostojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, a także części budowlane urządzeń technicznych. Za obiekt wolnostojący należy w ocenie Sądu uznać obiekt nie stykający się z innymi obiektami. Co za tym idzie nie można uznać za wolnostojący masztu antenowego posadowionego na dachu obiektu budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącej spółki kwotę 757 zł tytułem zwrotu poniesionych przez skarżącą kosztów postępowania w postaci wpisu sądowego (500zł), kosztów zastępstwa procesowego (240zł) oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17zł). W przypadku uprawomocnienia się wyroku wydanego w niniejszej sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien uwzględnić, że wobec upływu terminu prawa materialnego określonego w art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zgłoszenia dokonanego przez inwestora.