II GSK 985/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-02
Skład orzekający: Rafał Batorowicz, Joanna Kabat-Rembelska, Zofia Borowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana nazwy przedsiębiorcy (firmy) będącego stroną ostatecznej decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie przepisów materialnego prawa administracyjnego, może nastąpić w trybie art. 155 k.p.a.?Ratio decidendi
Zmiana nazwy przedsiębiorcy, będącej elementem identyfikującym stronę w decyzji administracyjnej, może nastąpić w trybie art. 155 k.p.a., o ile spełnione są przesłanki określone w tym przepisie. Tryb ten nie jest ograniczony wyłącznie do zmiany rozstrzygnięcia decyzji, lecz obejmuje również zmianę jej elementów, takich jak oznaczenie strony, pod warunkiem, że przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się takiej zmianie.Stan faktyczny
Spółka A. P. Sp. z o.o. wniosła o zmianę zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej poprzez wpisanie nowej nazwy spółki. Główny Lekarz Weterynarii odmówił zmiany, uznając, że tryb art. 155 k.p.a. nie pozwala na zmianę oznaczenia strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 155 k.p.a. i naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. P. Spółki z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 lipca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 693/08 w sprawie ze skargi A. P. Spółki z o.o. w P. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. 2. zasądza od Głównego Lekarza Weterynarii na rzecz A. P. Spółki z o.o. w P. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 16 lipca 2008 r. o sygn. akt VII SA/Wa 693/08 oddalił skargę A. P. Sp. z o.o. w P. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia 14 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej.
Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
Główny Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., działając na podstawie art. 155 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku "A. P." Sp. z o.o., zwanej dalej Spółką, o zmianę zezwolenia Głównego Lekarza Weterynarii Nr 395 z dnia [...] sierpnia 2004 r. na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych przez wpisanie nowej nazwy adresata tego zezwolenia, tj. P. Sp. z o.o. - odmówił zmiany zezwolenia. W uzasadnieniu organ podał, że wprawdzie powyższe zezwolenie było już dwukrotnie zmieniane (w 2005 i 2006 r.) w zakresie oznaczenia siedziby spółki, jednak obecnie stwierdził, że zmiana w trybie art. 155 k.p.a., dotycząca określenia strony postępowania, jest niemożliwa. Przytoczył wyroki sądów administracyjnych, zgodnie z którymi w trybie art. 155 k.p.a. zmianie ulec może tylko treści praw lub obowiązków wynikających z decyzji lub ich zakresu. Natomiast zmiana adresata wychodzi poza uprawnienia organu przewidziane w tym trybie (wyrok NSA z dnia 6 października 2003 r., sygn. akt II SA 3463/01; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 769/05). Organ wskazał również, że skoro zmianie ulegała jedynie nazwa spółki, to ta sama spółka jest nadal podmiotem praw, wynikających z przedmiotowego zezwolenia Głównego Lekarza Weterynarii.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację podniesioną w poprzedniej decyzji, a ponadto dodał, że Spółka chcąc wykazać uprawnienie z decyzji administracyjnej, zawierającej jej nieaktualną nazwę, powinna przedstawiać dokument stwierdzający zmianę tych danych. Organ stwierdził, że zmiany zezwolenia dokonywane wcześniej nie mają nic wspólnego z obecnym wnioskiem, ponieważ orzeczenia wydane wcześniej wiążą organ tylko w zakończonych nimi postępowaniach. Poza tym w ocenie organu nie można było samoistnie zastosować art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271) - dalej zwanej Prawo farmaceutyczne, bez zastosowania przepisu z Kodeksu postępowania administracyjnego, a tylko art. 155 k.p.a. umożliwia zmianę, jednak nie może mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosła Spółka, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 155 k.p.a., art. 76 ust. 1 w zw. z art. 74 ust. 3 Prawa farmaceutycznego, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z 127 § 3 k.p.a., art. 6, 7, 8, 9, 11, 12 § 1, 35 § 1 i 3, 107 § 3 k.p.a.
Oddalając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja nie naruszają prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wyroku Sąd wywiódł, że organ trafnie zauważył, iż zmiana w trybie art. 155 k.p.a. może dotyczyć tylko praw lub obowiązków wynikających z decyzji lub jej zakresu, ale nie oznaczenia strony. Zmiana firmy, o którą wnosiła Spółka, tak jak i adres siedziby są oznaczeniem strony i nawet przy spełnieniu wskazanych w art. 155 k.p.a. trzech przesłanek, które również powołuje Spółka i dowodzi, że zostały spełnione, nie mogą podlegać rozstrzygnięciu w trybie powołanego przepisu z kodeksu postępowania administracyjnego. Jest to bowiem nadzwyczajny tryb postępowania, którego przesłanki stosowania nie podlegają wykładni rozszerzającej. Na poparcie przyjętego stanowiska Sąd odwołał się do poglądu wyrażonego w wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r. (sygnatura akt II OSK 769/05, nr LEX 209463), w którym Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że "przepis art. 155 k.p.a. ma zastosowanie do zmiany ostatecznego rozstrzygnięcia w zakresie nabytych na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej praw. W żadnym razie natomiast nie można tego przepisu zastosować do technicznej zmiany danych osobowych podmiotu uprawnionego z ostatecznej decyzji administracyjnej. Wyłącznie przepisy administracyjnego prawa materialnego mogą zawierać odpowiednie do regulowanych nimi kwestii unormowania, określające zarówno obowiązek, jak i prawo wymiany wydawanych na ich podstawie rozstrzygnięć." Zdaniem Sądu, stan faktyczny wskazany w powyższym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczył danych osoby fizycznej, ale przedstawiony pogląd prawny ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, gdyż odpowiednikiem imienia i nazwiska osoby fizycznej w przypadku osoby prawnej jest firma, a adresu zameldowania - adres siedziby osoby prawnej. Skoro zmiana danych osobowych jest zmianą o charakterze ewidencyjnym, technicznym, to nie może być dokonywana w oparciu o tryb z art. 155 k.p.a. W ocenie Sądu przepisy administracyjnego prawa materialnego mogą zawierać unormowania określające zarówno obowiązek, jak i prawo wymiany wydawanych na ich podstawie rozstrzygnięć. Za taki przepis w niniejszej sprawie uchodzić może - przy zastosowaniu odpowiedniej wykładni - art. 74 ust. 3 Prawa farmaceutycznego. Zgodnie z nim wydanie zezwolenia, odmowa wydania zezwolenia, zmiana oraz cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych dokonywane jest w drodze decyzji wydawanej przez Głównego Lekarza Weterynarii. Przepisy art. 75, 76, 77 ust. 1 i art. 78 ust. 1 stosuje się odpowiednio. Sąd zwrócił uwagę, że dane jakie powinno zawierać zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, a więc między innymi nazwa przedsiębiorcy i jego siedziba, powinny być zawsze aktualne. Dlatego zmiany danych powinny skutkować zmianą zezwolenia na powadzenie hurtowni w tym zakresie.
Sąd mając na uwadze tryb w jakim prowadzone było postępowanie administracyjne i uwzględniając powyższą argumentację, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwaną dalej p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej A. P. Sp. z o.o. w P. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że przepis ten został zastosowany w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być zastosowany wobec spełnienia się przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt1 lit. a/ i c/, a także art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.;
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym ich zastosowanie w ten sposób, że Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji w sytuacji spełnienia się przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. dopuszczenia się przez organ rażącego naruszenie art. 155 k.p.a.; ewentualnie w stosunku do zarzutu opisanego w 1.2., w przypadku przyjęcia, że zaskarżona do WSA w W. decyzja Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2007 r., nie naruszała prawa w sposób rażący, zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a/ p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym ich zastosowanie, wskutek czego Sąd nie uchylił zaskarżonych decyzji, podczas gdy zostały one wydane z ewidentnym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 z zw. z art. 74 ust. 3 Prawo farmaceutyczne polegającym na ich błędnej wykładni, w rezultacie której organ odmówił zmiany zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych, w zakresie zmiany nazwy przedsiębiorcy, w wyniku czego obecnie obowiązujące zezwolenie nie odpowiada wymogom określonym w tym przepisie;
4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym ich zastosowanie w ten sposób, że Sąd nie uchylił zaskarżonej decyzji, podczas gdy została ona wydana z ewidentnym naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:
a) art. 155 k.p.a., poprzez odmowę jego zastosowania, w sytuacji gdy powinien on znaleźć zastosowanie,
b) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie, w wyniku którego została utrzymana w mocy zaskarżona decyzja z dnia 22 listopada 2007 r.,
c) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., poprzez odmowę jego zastosowania, w sytuacji gdy powinien on znaleźć zastosowanie,
d) zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, 7, 8, 9 k.p.a.,
5) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które jest wewnętrznie sprzeczne oraz poprzez nieodniesienie się w zaskarżonym wyroku do większości zarzutów skargi, tj. zarzutów naruszenia przez organ art. 6, 7, 8, 9, 11 k.p.a.
II. Ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazanego w pkt 1.4.a. niniejszej skargi kasacyjnej, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:
1) art. 155 k.p.a. w zw. z art. 76 ust 1 pkt 1 z zw. z art. 74 ust. 3 Prawa farmaceutycznego, polegającego na przyjęciu, iż pomimo spełniania wszystkich ustawowo określonych przesłanek zastosowania tych przepisów, art. 155 k.p.a. nie może zostać zastosowany w przedmiotowej sprawie.
III. Na wypadek, gdyby w ocenie Sądu przepisy, które wskazano w punkcie I.1-4, miały charakter materialnoprawny, skarżąca zarzuciła naruszenie tych przepisów na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wskutek czego nie została stwierdzona nieważność zaskarżonych decyzji Głównego Lekarza Weterynarii (ewentualnie nie zostały one uchylone), a skarga skarżącej została oddalona.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki dotyczące zmiany prawomocnej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Brak też podstaw do przyjęcia, że zmiana decyzji we wnioskowanym przez skarżącą zakresie zostałaby dokonana w wyniku rozszerzającej wykładni art. 155 k.p.a. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż zmianie lub uchyleniu podlega decyzja administracyjna, którą pojmować należy w sposób materialnoprawny. Należy z tego wnioskować, że w granicach wyznaczonych przez prawo zmianie może ulec każdy z elementów decyzji administracyjnej, a nie jedynie zawarte w niej rozstrzygnięcie.
Skarżąca zarzuciła, że wykładnia art. 155 k.p.a. dokonana przez Sąd I instancji jest rażąco sprzeczna z interesem społecznym i słusznym interesem strony, a więc jedną z przesłanek określonych w tym przepisie, a także z zasadą zawartą w art. 7 in fine k.p.a. Obecnie niezwykle szeroki jest katalog okoliczności faktycznych i prawnych, które skutkują zmianą elementów pozwalających na identyfikację podmiotu, który jest adresatem decyzji administracyjnej. Zmiana oznaczenia adresata decyzji administracyjnej może następować wielokrotnie, co w ogromnym stopniu zaburza pewność i przejrzystość obrotu prawnego. Wielokrotnie decyzja przyznająca przedsiębiorcy określone prawo jest informacją dla konsumentów, iż podmiot legitymujący się tą decyzją spełnia wymogi, od których ustawodawca uzależnia wydanie danej decyzji, oznacza to, że przedsiębiorca działalność tę wykonuje legalnie.
Zdaniem skarżącej, skoro Sąd uznaje konieczność dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych na podstawie art. 76 ust. 1 Prawa farmaceutycznego, to należy tego dokonać w trybie art. 155 k.p.a., gdyż przepisy procedury nie przewidują innego trybu, a przepis art. 74 ust. 3 Prawa farmaceutycznego nie może stanowić wystarczającej podstawy dokonania zmiany przedmiotowej decyzji. Zmiana przedmiotowego pozwolenia nie może także nastąpić w "zwykłym" trybie określonym w k.p.a. Sprawa przyznania skarżącej zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych została zakończona ostateczną decyzją administracyjną, w związku z czym kolejna decyzja wydana w tej sprawie byłaby nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Skarżąca zarzuciła, że WSA w W. nie wziął pod uwagę, iż zaskarżoną decyzją naruszono zasadę z art. 9 k.p.a., bowiem skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwróciła się do organu o wskazanie podstawy prawnej zmiany zezwolenia nr [...] w razie przyjęcia, iż podstawą taką nie jest art. 155 k.p.a. Główny Lekarz Weterynarii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że nie ma obowiązku zastępowania strony we wskazaniu podstawy prawnej, okoliczności faktycznych i przesłanek prawnych.
Ponadto zarzuciła, że WSA w W. nie odniósł się do zarzutu naruszenia przez organ art. 8 k.p.a., gdyż Sąd nie wziął pod uwagę, że Główny Lekarz Weterynarii w odniesieniu do skarżącej, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej i w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego, za jaki uznać należy oznaczenia siedziby spółki i zmianę oznaczenia spółki (firmę spółki), wydal diametralnie różne decyzje, a rozbieżność ta nie została w żaden racjonalny sposób uzasadniona.
Skarżąca uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. podniosła, że Sąd w motywach zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił jakie przesłanki zadecydowały o zawężającej wykładni art. 155 k.p.a., w następstwie czego doszedł do wniosku, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Ponadto Sąd nie odniósł się w żaden sposób do większości podniesionych przez skarżącą zarzutów i argumentów je uzasadniających, a w uzasadnieniu zawarł rozbieżną wykładnię przepisów, wskazując na konieczność dokonania zmiany przedmiotowej decyzji, jednocześnie negując jedyny tryb procesowy, w którym zmiana ta może być dokonana.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafne są te zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 74 ust. 3 Prawa farmaceutycznego oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a., w których podnosi się, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 155 k.p.a., a w konsekwencji tego nie rozważył w swej ocenie, iż postępowanie administracyjne prowadzone przez Głównego Lekarza Weterynarii naruszało szereg zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Skuteczne są przede wszystkim te zarzuty skargi kasacyjnej, w których podnosi się, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż w trybie art. 155 k.p.a. nie jest możliwa zmiana decyzji administracyjnej w zakresie oznaczenia jej adresata pomimo regulacji zawartych w art. 76 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 74 ust. 1 Prawa farmaceutycznego.
Zgodzić się należy także ze skarżącą, iż rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji odnośnie podstawy prawnej rozstrzygnięcia są wewnętrznie sprzeczne. Niemniej uzasadnienie wyroku w tym zakresie zostało tak sporządzone, że umożliwiło stronie podjęcie obrony przed niekorzystnym dla niej rozstrzygnięciem i dokonanie kontroli instancyjnej wskutek złożonej skargi kasacyjnej. Trafnie też zarzuca kasator, że Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się do szeregu zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności dotyczących naruszenia przez organ art. 6, 7, 8, 9 i 11 k.p.a., co uniemożliwiło skarżącej przeprowadzenie pełnej kontroli w zakresie prawidłowości orzeczenia dotyczącego sformułowanych w skardze zarzutów, a tym samym właściwej kontroli kasacyjnej tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tym zakresie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za trafny.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii czy zmiana decyzji ostatecznej w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych w części dotyczącej nazwy przedsiębiorstwa powinna nastąpić w trybie i na zasadach określonych w art. 155 k.p.a., czy też na podstawie art. 74 ust. 3 Prawa farmaceutycznego, albo na podstawie obu tych przepisów łącznie.
Przepisy ustawy - Prawo farmaceutyczne w rozdziale 6 pt. "Hurtownie farmaceutyczne" regulują kwestie związane z podjęciem i prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznych i hurtowni farmaceutycznych produktów leczniczych weterynaryjnych.
Z treści art. 74 ust. 3 cyt. ustawy wynika, że wydanie zezwolenia, odmowa wydania zezwolenia, zmiana oraz cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych dokonywane jest w drodze decyzji wydawanej przez Głównego Lekarza Weterynarii. Przepisy art. 75, 76, 77 ust. 1 i art. 78 ust. 1 stosuje się odpowiednio. Przepis art. 75 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 tej ustawy stanowi, że wniosek o udzielenie zezwolenia powinien zawierać oznaczenie przedsiębiorcy ubiegającego się o zezwolenie oraz wyciąg z rejestru zgodnie z odrębnymi przepisami. Z kolei z art. 76 ust. 1 pkt 1 Prawa farmaceutycznego wynika, że zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej powinno m.in. zawierać nazwę przedsiębiorcy i jego siedzibę. Nadto z uregulowań zawartych w art. 83 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że Główny Lekarz Weterynarii prowadzi Rejestr Zezwoleń na Prowadzenie Hurtowni Farmaceutycznej (w stosunku do produktów leczniczych weterynaryjnych), który to Rejestr powinien zawierać dane wymienione w art. 76 ust. 1 pkt 1-6 i 8. Jednocześnie ustawodawca w ustępie 3 tego przepisu stwierdza, że wydanie zezwolenia, jego zmiana, cofnięcie lub wygaśnięcie wymaga wprowadzenia stosownych zmian w rejestrze, o którym mowa w ust. 1.
Z powyższych uregulowań wynika zatem, że dane jakie powinno zawierać zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, wśród których wymienia się nazwę przedsiębiorcy i jego siedzibę, muszą być zawsze aktualne. Do wniosku takiego prowadzi także treść art. 37ar Prawa farmaceutycznego, zgodnie z którym przedsiębiorca jest obowiązany zgłaszać organowi zezwalającemu wszelkie zmiany danych określone w zezwoleniu.
Skoro elementem zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej jest nazwa przedsiębiorcy (art. 76 ust. 1 pkt 1), a zainteresowany podmiot zobowiązany jest zmianę tego rodzaju danych zgłosić organowi (art. 37 ar), bowiem podlegają one ujawnieniu w Rejestrze, o którym mowa w art. 83 Prawa farmaceutycznego, to ujawnienie tego rodzaju zmiany może być jedynie skutkiem zmiany zezwolenia.
Przepisy ustawy - Prawo farmaceutyczne w rozdziale 6 nie regulują kompleksowo kwestii odnoszących się do zmiany zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Na ten temat Prawo farmaceutyczne zawiera jedynie uregulowania dotyczące uruchomienia komory przeładunkowej (art. 76a ust. 1). Przepisy omawianej ustawy regulują szczegółowo kwestie związane z odmową udzielenia zezwolenia (art. 80), cofnięcia zezwolenia (art. 81 ust. 1 i 2) oraz wygaśnięcia zezwolenia (art. 81 ust. 3).
Przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne nie zawierają zatem samodzielnej podstawy do zmiany zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w przypadku zmiany nazwy przedsiębiorcy. Za wyłączną podstawę prawną tego rodzaju rozstrzygnięcia nie może być uznany przepis art. 74 ust. 3 tej ustawy, gdyż jest to przepis kompetencyjny, który określa organ administracji publicznej właściwy do wydania m.in. decyzji administracyjnej w przedmiocie zmiany zezwolenia. Skoro z przepisu tego jednocześnie wynika, że zmiana zezwolenia dokonywana jest w drodze decyzji, to oznacza to - w świetle tego co wyżej wskazano - iż podstawą do zmiany decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej może być jedynie art. 155 k.p.a.
Przepis art. 155 k.p.a. jest co prawda przepisem ustawy procesowej, niemniej jednak określa on prawo organu administracji publicznej do orzekania w określonych sprawach. Zawiera w swej treści pojęcia o charakterze materialnoprawnym takie jak: "interes społeczny" i "słuszny interes strony".
Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Uwzględniając regułę interpretacyjną zawartą w art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a. należy przyjąć, że przedmiotem postępowania określonego w art. 155 k.p.a. jest stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Trafnie zwraca uwagę autor skargi kasacyjnej, że z treści art. 155 k.p.a. nie wynika, aby zakres tego przepisu był ograniczony wyłącznie do rozstrzygnięcia, będącego jednym z elementów decyzji. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż zmianie lub uchyleniu podlega decyzja administracyjna, którą pojmować należy w sposób materialnoprawny. Z tego wnioskować należy, że w granicach wyznaczonych przez prawo zmianie może ulec każdy z elementów decyzji administracyjnej, a nie jedynie zawarte w niej rozstrzygnięcie.
Oznaczenie strony jest elementem obowiązkowym decyzji (art. 107 § 1 k.p.a.). W przypadku osoby prawnej jaką jest m.in. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, za prawidłowe oznaczenie strony można uznać tylko takie, które jest zgodne z ujawnionym wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym. Prawidłowe określenie adresata decyzji jako podmiotu praw z niej nabytych jest nieodłącznym elementem decyzji administracyjnej. Także z treści art. 76 ust. 1 pkt 1 Prawa farmaceutycznego wynika, że nazwa przedsiębiorcy jest nieodzownym elementem zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej i dane w tym przedmiocie muszą być w zezwoleniu zawsze aktualne. W ten sposób bowiem konkretyzują się prawa wynikające z decyzji dla określonego podmiotu.
W świetle powyższego za błędny należy uznać pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, że zmiana oznaczenia strony w trybie art. 155 k.p.a. jest niedopuszczalna.
Zauważyć przy tym należy, że zmiana oznaczenia strony nie może być utożsamiana z "wymianą" wydawanych na podstawie przepisów administracyjnego prawa materialnego rozstrzygnięć, do którego to uprawnienia odwołuje się Sąd I instancji. Przywołany w tym przedmiocie przez Sąd I instancji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II OSK 769/05, zbiór LEX nr 209463) dotyczył bowiem odmiennego stanu faktycznego i prawnego. W sprawie tej strona w trybie art. 155 k.p.a. wnioskowała nie tyle o zmianę decyzji ostatecznej o nadaniu uprawnień do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, lecz żądała wymiany dokumentu o nadaniu uprawnień na nowe, uwzględniające zmianę imienia, a więc tzw. "technicznej zmiany danych osobowych", bez ujawnienia zmiany danych osobowych w decyzji zmieniającej.
Podkreślić także należy, że zmiana brzmienia firmy jako nazwy, pod którą przedsiębiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo nie powoduje zmiany samego podmiotu prawa, który zachowuje swój dotychczasowy byt. Zmianie ulega tylko oznaczenie podmiotu jako adresata określonych praw wynikających z decyzji administracyjnej.
Sąd I instancji wychodząc z błędnego założenia, że decyzja dotycząca zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej nie może podlegać zmianie w trybie art. 155 k.p.a., nie rozważył bliżej w swej ocenie, czy postępowanie wyjaśniające prowadzone przez Głównego Lekarza Weterynarii zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasad ogólnych, tj. art. 6, 7, 8, 9 i 11 k.p.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jedynie zauważa, że obowiązek przeprowadzenia postępowania w trybie art. 155 k.p.a. spoczywa na organie, a strona wnosząca o wszczęcie takiego postępowania (art. 61 § 1 k.p.a.) obowiązana jest jedynie określić żądanie wniosku (art. 63 § 2 k.p.a.), aby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 § 1 k.p.a.).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględni powyższe wskazania.
Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło