VII SA/Wa 680/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-16
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Zdanowicz, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja wolnostojącego nośnika reklamowego, trwale związanego z gruntem, o wymiarach 3m x 6m, wymaga pozwolenia na budowę, czy wystarczające jest zgłoszenie robót budowlanych zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Instalacja urządzeń reklamowych, niezależnie od ich posadowienia na budynkach czy gruncie oraz sposobu związania z gruntem, jest objęta dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, który zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Definicja 'budowli' z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego nie przesądza o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a użyty w art. 29 ust. 2 pkt 6 termin 'instalowanie' obejmuje również wolnostojące konstrukcje reklamowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. Sp. z o.o. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru zainstalowania wolnostojącego nośnika reklamowego. Organy administracji uznały, że ze względu na wielkość, masę i sposób osadzenia, urządzenie stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę, a nie tylko zgłoszenia. Skarżąca spółka argumentowała, że instalacja urządzenia reklamowego mieści się w katalogu robót niewymagających pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, niezależnie od jego wielkości czy sposobu posadowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2008 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. w W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...]grudnia 2007r. (nr [...]) Prezydent [...], działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zw. Prawo budowlane, i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, - wniósł sprzeciw do zgłoszenia C. Sp. z o.o. dotyczącego zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na zainstalowaniu nośnika reklamowego o wym. 3m x 6m, na wysokości 4,Om od terenu, na płycie żelbetowej o wym. 3,60m x 2,40m x 0,40m, niepołączonej trwale z gruntem, na działce nr ew. [...], z obrębu [...], przy ul. [...] (od strony [...]) w Dzielnicy U. [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor zgłosił w dniu [...] grudnia 2007r, zamiar wykonania ww. robót budowlanych. Wielkość urządzenia oraz masa całkowita, jak i sposób osadzenia na gruncie świadczą, że jest to wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.
Organ wskazał, że pomimo, iż projekt zawiera dwa warianty posadowienia reklamy, to oba dotyczą wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, które należy zaliczyć do budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Taka kwalifikacja inwestycji nie mieści się w art. 29 Prawa budowlanego i pociąga za sobą obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzedzonej decyzją o warunkach zabudowy. Sposób połączenia z gruntem, technika czy technologia z tym związana, nie mogą świadczyć, czy jest to urządzenie w rozumieniu ustawy trwale, czy nietrwale połączone z gruntem. O trwałości urządzenia świadczy wielkość urządzenia, jego konstrukcja przeznaczenie i względy bezpieczeństwa, które wymagają tego związania.
Przedstawione w zgłoszeniu roboty budowlane nie zostały wymienione w art. 30 Prawa budowlanego, wymagają zatem pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego. Na poparcie ww. stanowiska organ powołał orzecznictwo sadowoadministracyjne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego - po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. w W. - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2007r.
Organ dodał, że przy dokonywaniu kwalifikacji prawnej, czy obiekt wymaga pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia, powinno brać się pod uwagę art. 5 Prawa budowlanego, w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość oraz cechy konstrukcyjne.
Ponadto, skarżący załączył do zgłoszenia projekt budowlany sporządzony przez uprawnionego projektanta, w formie zgodnej z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r.- w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.), zwierający stosowne oświadczenia i zaświadczenia mimo, że z treści art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego obowiązek ten nie wynika, a wymagany jest przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła C. Sp. z o.o. wnosząc o jego uchylenie, a także uchylenie decyzji organu I instancji z dnia 21 grudnia 2007r. i zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2, poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy że:
przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie instalowania
urządzeń reklamowych na już istniejących obiektach, postawienie konstrukcji nośnej
urządzenia reklamowego wymaga pozwolenia na budowę, pojęcie instalowania nie
jest równoznaczne z budowaniem; instalowaniem nie można określić budowy
samodzielnej konstrukcji;
do wolnostojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego nie
może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego;
wielkość i cechy konstrukcyjne planowanego obiektu, co do zasady przesądzają,
czy taka inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, czy wystarczające jest
zgłoszenie robót budowlanych w trybie art. 30 Prawa budowlanego;
- załączenie do zgłoszenia projektu budowlanego, wykonanego przez uprawnionego projektanta wraz z oświadczeniem, o którym mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ww. ustawy przesądza o bezskuteczności zgłoszenia.
Skarżąca zarzuciła ponadto, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 136 i art. 138 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 7 kpa poprzez niedokonanie przez organ odwoławczy rozpoznania sprawy w jej całokształcie (...).
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że po nowelizacji Prawa budowlanego w 1997r. oraz 2003r. i 2005r. zamontowanie urządzenia reklamowego mieści się w katalogu robót niewymagających pozwolenia na budowę.
Z zapisu gramatycznego art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy wynika że ustawodawca włączył do procedury uproszczonej tablice i urządzenia reklamowe posadowione zarówno na obiekcie jak i na gruncie. Ustawodawca nie dokonał normatywnego rozróżnienia urządzeń reklamowych pod względem rodzaju lub wielkości konstrukcji i stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Takie pogląd prezentował również Wojewoda [...] w wydawanych uprzednio decyzjach administracyjnych. Skarżąca Spółka do chwili obecnej realizuje inwestycje według analogicznych projektów technicznych, przy takim samym sposobie ich posadowienia. Nie można zatem zaakceptować radykalnej zmiany stanowiska organu.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu odwoławczego, w zakresie zakwalifikowania ww. inwestycji do kategorii budowli, w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, podnosząc możliwość demontażu urządzenia oraz czasowej trwałości jego elementów. Wykorzystując treść art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego każde zamierzenie inwestycyjne w postaci urządzenia reklamowego organy automatycznie kwalifikują, jako trwale związane z gruntem. Ponadto, art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy również budowli, co nie jest wystarczającą przesłanką wymagalności uzyskania pozwolenia na budowę.
Organ, rozpoznając sprawę powinien dokonać rzetelnej analizy dokumentacji, a nie poprzestać i ograniczyć jej rozpoznanie do przywoływania orzecznictwa.
Postępowanie drugoinstancyjne zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, z uchybieniem wymogów tego postępowania, w szczególności art. 11 i 7 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem - które skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie podziela - instalacja urządzeń reklamowych, niezależnie od ich posadowienia na budynkach, czy też bezpośrednio na gruncie oraz niezależnie od tego, czy jest ono trwale powiązane z gruntem -objęta jest dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. W przepisie tym wskazano bowiem, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych, usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 listopada 2005r. sygn. akt VII SA/Wa 488/05., LEX nr 198861; z dnia 8 września 2005r. sygn. akt VII SA/Wa 14/05,LEX nr 195007)
Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego zawierający definicję legalną terminu "budowla", nie przesądza o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów przykładowo w nim wymienionych. Zakwalifikowanie danego obiektu do kategorii "budowli" nie stanowi o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i nie wyłącza możliwości zastosowania ustawowych wyjątków od zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.
Użyty w treści art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego termin "instalowanie", może dotyczyć zarówno robót budowlanych polegających na połączeniu różnych elementów w jedną całość, zamontowaniu na jakimś obiekcie budowlanym, posadowieniu na gruncie, w sposób trwały bądź nietrwały. Urządzenie reklamowe stanowi bowiem jedną całość, do którego zalicza się wszystkie elementy składowe, bez względu na sposób i miejsce ich zamontowania.
Wobec powyższego, stanowisko organu, który wymóg uzyskania pozwolenia na budowę wiąże ze stopniem skomplikowania konstrukcji nośnika reklamowego, jego rozmiarami, czy sposobem osadzenia nie zasługuje na aprobatę, gdyż przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego takich warunków nie zawiera.
Organ zawsze może skorzystać z dyspozycji art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego tj. nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, na roboty objęte zgłoszeniem, jeśli uzna, że skala i wielkość robót budowlanych przy instalowaniu tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska, albo zwiększenie ograniczenia lub uciążliwość dla terenów sąsiednich. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy, obowiązkiem organu jest zatem uzasadnienie podstaw jego zastosowania.
W świetle przedstawionej argumentacji stwierdzić należało, że Wojewoda [...], podzielając błędne stanowisko organu I instancji, naruszył przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a w konsekwencji również art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Sąd nie podzielił zarzutu skargi o naruszeniu art. 11 i 7 kpa przez organ odwoławczy, gdyż Wojewoda [...], jakkolwiek dokonał błędnej wykładni prawa materialnego, to jednak dostatecznie wyjaśnił przesłanki, na podstawie których wydał ww. rozstrzygnięcie.
Na koniec dodać trzeba, że załączenie przez skarżącego projektu budowlanego sporządzonego przez uprawnionego projektanta, w przewidzianej przepisami prawa formie wraz z oświadczeniami i zaświadczeniami mimo, że z treści art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego obowiązek ten nie wynika, pozostaje bez znaczenia, dla ustalenia wymogu zgłoszenia, czy uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło