II OSK 1820/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr.) Sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 217/08 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 17 lipca 2008 r., II SA/Rz 217/08, oddalił skargę J. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podał następujący stan sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] nakazał Przedsiębiorstwu Handlowo-Usługowemu "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie wykonanie robót zabezpieczających w budynku położonym na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Rzeszowie. Zobowiązany podmiot nie wykonał tej decyzji. Wymienioną nieruchomość nabył dniu [...] września 2003 r. J. K., co zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...],a odpis znajduje się w aktach sprawy. Dlatego upomnieniem z dnia [...] maja 2007 r. wezwano J. K., następcę prawnego właściciela nieruchomości, do wykonania w terminie 7 dni od daty otrzymania upomnienia obowiązku określonego decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. nr [...], na podstawie art.119, art.121 § 2 i 4, art.122, art.64a § 1, art.64d ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954 dalej "u.p.e.a."), nałożył na J. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł oraz zobowiązał do uiszczenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 68 zł. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Zobowiązany nie wykonał w całości ciążącego na nim obowiązku, a tylko całkowite wykonanie obowiązku zapobiega egzekucji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. zarzucił organom obciążenie grzywną niewłaściwej osoby, czym naruszono art.156 pkt 2 i 4 K.p.a. w zw. z art.126 K.p.a. W budynku objętym nakazem podjęto prace, które spowodowały, że budynek nie zagraża bezpieczeństwu mieszkańców i osób postronnych, a zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że budynek zagraża otoczeniu. 2. Wyrokiem z dnia 17 lipca 2008 r., II SA/Rz 217/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. Zobowiązanie J. K. do wykonania decyzji z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] ma oparcie w art.28a u.p.e.a. Obowiązek został nałożony na Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "[...]" sp. z.o.o., ale własność nieruchomości przejął J. Z. K. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] września 2003 r. nr rep. [...]. Organ egzekucyjny prawidłowo skierował upomnienie do skarżącego, będącego następcą prawnym zobowiązanego. Wykonanie jedynie części obowiązków nie uzasadnia odstąpienia od egzekucji. 3. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku J. K. wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie postanowień organów obu instancji, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art.119 § 1 w zw. z art.121 § 1 u.p.e.a. przez nieuzasadnione nałożenie grzywny postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa, b) art.156 pkt 4 w zw. z art.126 K.p.a. przez skierowanie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa do osoby nie będącej stroną w sprawie, c) art.156 pkt 2 K.p.a. w zw. z art.126 K.p.a. przez skierowanie do J. K. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa bez właściwej podstawy prawnej. Skarżący zastosował się do wytycznych wskazanych w decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. i dzięki temu budynek pod żadnym względem nie zagrażał bezpieczeństwu mieszkańców i osób postronnych. Skarżący wykonał wszystkie roboty usuwające zagrożenie dla otoczenia, a więc cel został osiągnięty. Fakt wykonania koniecznych robót potwierdza złożonym oświadczeniem W. S., który nadzorował wykonanie tych robót. Postanowienie nakładające na skarżącego grzywnę zostało skierowane do J. K. (osoby fizycznej), gdy tymczasem właścicielem nieruchomości jest PUH "[...]" J. K. z siedzibą w Rzeszowie. Grzywną obciążono podmiot nie będący stroną w sprawie, co skutkuje nieważnością postanowienia (art.156 §1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art.126 K.p.a.) Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie została uwzględniona, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wydał zaskarżony wyrok zgodnie z prawem, zaś zarzuty skargi kasacyjnej nie są trafne. A. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie przewidzianej w art.174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art.156 pkt 4 w zw. z art.126 K.p.a., określonych w skardze kasacyjnej mianem przepisów postępowania. Nieprawidłowe było skierowanie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa do osoby nie będącej stroną w sprawie, jak również wydanie postanowienia bez właściwej podstawy prawnej. Zarzut ten nie może być uwzględniony po pierwsze dlatego, że przedmiotem skargi kasacyjnej musi być postępowanie sądowoadministracyjne czyli skarga kasacyjna powinna była wskazać te przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które naruszył swym wyrokiem Sąd I instancji. Tego rodzaju zarzutu skarga kasacyjna nie zawiera. Po drugie, nie można w skardze kasacyjnej redukować zarzutu do postanowienia wydanego przez organ administracyjny I. instancji z pomijając milczeniem późniejsze postanowienie organu administracyjnego II. instancji oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Nie może być skuteczna skarga kasacyjna, która w żaden sposób nie ustosunkowuje się do argumentów, jakie już w tej sprawie zostały przedstawione przez organ odwoławczy rozpatrujący zażalenie J. K. oraz nie ustosunkowująca się do argumentacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie rozpatrującego skargę tegoż skarżącego. Taka skarga kasacyjna nie spełnia wymogów, jakie dla uzasadnienia tego środka prawnego ustalił art.176 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem kasacyjnym (art. 185 § 1 w związku z artykułami 173 i 174 P.p.s.a.), który nie zastępuje organu administracyjnego rozpatrującego zażalenie (art. 138 w związku z art.144 K.p.a. i w związku z art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), ani Sądu I instancji, który wydał wyrok na podstawie art.151 P.p.s.a. Skoro skarga kasacyjna nie zawiera merytorycznej polemiki z ustaleniami faktycznymi, ich subsumcją do hipotez stosownych norm prawnych, ani - z dokonaną przez organy administracyjne i sąd administracyjny I. instancji wykładnią prawa, a wreszcie - z argumentacją na rzecz zastosowania przepisów w niniejszej sprawie, to pozostaje w niniejszym wyroku odesłać do wywodów zawartych w zaskarżonym wyroku, którego konkluzje Naczelny Sąd Administracyjny w całej pełni potwierdza. Po trzecie, nie może być uwzględniony zarzut skierowania postanowienia do niewłaściwej osoby, jeżeli został on uzasadniony w następujący sposób: "postanowienie nakładające na skarżącego grzywnę jest skierowane do niewłaściwego podmiotu, ponieważ zostało skierowane do J. K. jako osoby fizycznej, a właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest J. K. PUH "[...]" z/s Rzeszów ul. [...]; (...) właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "[...]" sp. z o.o. w Rzeszowie". Jest to wywód wewnętrzne sprzeczny (wyłącznym właścicielem nie może być równocześnie J. K. PUH "[...]" oraz Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "[...]" sp. z o.o. w Rzeszowie). Po raz pierwszy od czasu wydania zwalczanego postanowienia o nałożeniu grzywny pojawia się w skardze kasacyjnej twierdzenie, że właścicielem nieruchomości jest Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "[...]" sp. z o.o. w Rzeszowie. Po czwarte, nie może być uwzględniony zarzut skierowania postanowienia do J. K. jako niewłaściwej osoby w tym sensie że nie jest on właścicielem działki nr [...] obręb [...] przy ulicy [...] w Rzeszowie oraz budynku na tej działce, skoro nie został zakwestionowany odpis z księgi wieczystej nr [...], poświadczający, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] września 2003 r. J. Z. K., syn T. i W. jest wyłącznym właścicielem działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Rzeszowie. Na marginesie można tylko nadmienić, że zarejestrowanie przez osobę fizyczną prowadzenia działalności gospodarczej w rejestrze prowadzonym przez Prezydenta Miasta Rzeszowa nie skutkuje wprowadzeniem do porządku prawnego nowego podmiotu prawnego, odrębnego od takiej osoby fizycznej (art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, Dz.U. z 2007, nr 155, poz.1095 ze zm.). Po piąte, nie może być uwzględniony zarzut skargi kasacyjnej, że "decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa z dnia [...] listopada 2002r. została skierowana do Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego "[...]" sp. z o.o. w R., a zatem postanowienie nakładające na skarżącego grzywnę jest skierowane do niewłaściwego podmiotu, ponieważ zostało skierowane do J. K.". Znaczenie następstwa prawnego we własności działki nr [...] w świetle art.28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym zostało adekwatnie wskazane w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji, powołującym w szczególności wyrok WSA w Opolu z dnia 24 stycznia 2005 r., II SA/Wr 39/03. Ta analiza nie tylko nie została podważona w skardze kasacyjnej, ale - została ona pominięta milczeniem. Skoro więc Naczelny Sąd Administracyjny uznaje stanowisko Sądu I instancji, wyrażone w tym zakresie za całkowicie prawidłowe, a skarga kasacyjna nie podważyła stanowisko Sądu I instancji, to nie ma żadnej konieczności ponownego przytaczania tej samej argumentacji. Po szóste, wiarygodność twierdzenia skargi kasacyjnej o nieprawidłowym zaadresowaniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązków ustalonych w decyzji w Rzeszowie - została podważona przez skargę kasacyjną, stwierdzającą, że skarżący realizował część obowiązków ustalonych tą decyzją: "W dniu [...] listopada 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa (...) wydał decyzję nakazującą wykonanie doraźnych robót zabezpieczających w budynku położonym przy ul. [...] w Rzeszowie/ nr [...]/. W związku z tym faktem skarżący zastosował się do wytycznych wskazanych w w/w decyzji dzięki temu budynek pod żadnym względem nie zagrażał bezpieczeństwu mieszkańców i osób postronnych. Fakt wykonania koniecznych robót potwierdza złożonym oświadczeniem Wiesław Styś, który nadzorował wykonanie tych robót." Skarga kasacyjna nie twierdzi, aby skarżący zrealizował w ten sposób obowiązki osoby trzeciej. Skoro więc wykonanie powyższej decyzji obciążało skarżącego, a nie przeczy on niewykonaniu wszystkich obowiązków określonych tą decyzją - to nie ma podstaw do uznania, że nieprawidłowo określony został adresat postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania niezrealizowanych obowiązków, jakie ustaliła powyższa decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa z dnia [...] listopada 2002 r. B. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutu naruszenia art.119 § 1 w zw. z art.121 § 1 u.p.e.a. przez nałożenie grzywny. Uzasadniając ten zarzut stwierdzono w skardze kasacyjnej, że "skarżący wykonał wszystkie roboty usuwające zagrożenie dla otoczenia, a więc cel został osiągnięty." Skarga kasacyjna nie twierdzi więc, że całość obowiązków nałożonych na skarżącego została przez niego wykonana, a jedynie że wykonał on tylko te obowiązki, które miały za przedmiot usunięcie zagrożenie dla otoczenia. Oceniając we własnym zakresie, że cel nałożenia obowiązków został osiągnięty, skarżący domaga się uznania za niezgodne z prawem nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Taka argumentacja jest całkowicie nietrafna na gruncie polskiego porządku prawnego, gdzie wykonalność aktu administracyjnego obejmuje wszystkie obowiązki określone przez właściwy organ administracyjny. Adresat decyzji czy postanowienia nie dysponuje uprawnieniem do dzielenia obowiązków na dwie grupy: na te obowiązki które wykona oraz te, których wykonania odmawia tłumacząc, że jest to zbędne. C. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.