II SA/Ke 242/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz -Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lipca 2008r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K., w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych w obrębie [...] numerami działek [...], [...] i [...], na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] o rozgraniczeniu wymienionych nieruchomości; II. oddala skargę w pozostałej części; III. zasądza od Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz T. W. 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] orzekającą o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K., w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych w obrębie 0021 numerami działek: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], znak [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w K. przy ulicy [...] i [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że opisaną wyżej decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w K. przy ulicy [...] i [...] w obrębie 021, w linii granicznej oznaczonej kolorem czerwonym, przedstawionej na szkicu granicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 lipca 2000 r. Ponieważ geodecie upoważnionemu do wykonania czynności rozgraniczeniowych nie udało się nakłonić stron do zawarcia ugody, rozgraniczenie nastąpiło na podstawie zebranych dowodów. Niezadowolone z ustalenia granicy R. R., M. Z. i N. P., współwłaścicielki nieruchomości oznaczonych numerami [...], [...] i [...], wystąpiły w ustawowym, 14-dniowym terminie o przekazanie sprawy sądowi. Sąd Rejonowy w K., postanowieniem z dnia 19 stycznia 2001 r., na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 kpc zawiesił postępowanie w przekazanej sprawie z uwagi na niewskazanie przez wnioskodawców w zakreślonym terminie adresu zamieszkania uczestników. Prawomocnym postanowieniem tego samego sądu z dnia 2 lutego 2004 r. postępowanie to zostało umorzone z przyczyn formalnych, tj. z uwagi na niezgłoszenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w ciągu 3 lat od daty postanowienia o zawieszeniu. Wnioskiem z dnia 12 lipca 2004 r. T. W. wystąpił do Prezydenta Miasta o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów miasta K. obręb 021 wynikających z decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], znak [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w K. przy ulicy [...] i [...]. Zawiadomieniem z dnia 23 sierpnia 2005 r. Prezydent Miasta poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wprowadzenia żądanych zmian w operacie ewidencyjnym obrębu 021. Ponieważ zawiadomienie to adresowane do jednej ze stron postępowania, K. F. zostało zwrócone z adnotacją, że adresat nie żyje, postępowanie administracyjne zostało w tej sprawie zawieszone postanowieniem organu I instancji, utrzymanym w mocy również przez organ II instancji. Oba te postanowienia zostały następnie uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie II SA/Ke 1165/05. W uzasadnieniu wyroku jako przyczynę rozstrzygnięcia Sąd podał, że K.F. zmarł przed wszczęciem postępowania administracyjnego a nie w jego toku, w związku z czym nie mógł być stroną postępowania, przez co wadliwe było zawieszanie postępowania w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Organ I instancji po ustaleniu wszystkich stron postępowania w oparciu o prawomocne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po K. F. i zmarłym po nim jego spadkobiercy F. F. oraz po przeprowadzeniu postępowania z udziałem wszystkich stron, wydał opisaną wyżej decyzję z dnia [...]. o odmowie wprowadzenia wnioskowanych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K., obręb 021. Akceptując takie rozstrzygnięcie Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, prawa osób do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Decyzja Prezydent Miasta z dnia [...], orzekająca o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w K. przy ulicy [...] i [...] w obrębie 021, nie stała się ostateczna z uwagi na fakt, iż strony postępowania zażądały przekazania sprawy sądowi, przez co z chwilą przekazania sprawy, decyzja rozgraniczeniowa straciła moc wiążącą. Ponieważ również Sąd Rejonowy w Kielcach, który rozpatrywał sprawę rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości nie zakończył jej merytorycznym rozstrzygnięciem, a tylko umorzył postępowanie z przyczyn formalnych - nie zachodziła w sprawie żadna z przewidzianych przez przepisy podstaw dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków miasta K. w odniesieniu do przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi numerami działek [...] i [...], a nieruchomościami oznaczonymi numerami działek [...], [...], [...], [...] i [...] położonymi w K. przy ulicy [...] i [...]. W skardze na tę decyzję T. W. wniósł o spowodowanie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K. zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w K. przy ulicy [...] i [...]. W skardze podniósł, że jego zdaniem skoro sąsiedzi -właściciele działek nr [...] i [...], którzy zaskarżyli do sądu decyzję rozgraniczeniową odstąpili od sprawy, a Sąd sprawę umorzył, to decyzja rozgraniczeniowa Prezydenta Miasta o przywróceniu pierwotnej granicy jest aktualna i może być podstawą zmiany w operacie ewidencji gruntów. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ale nie z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny co do części zaskarżonej decyzji stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Mają rację rozstrzygające sprawę organy administracji, że jedną z podstaw wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków są ostateczne decyzje administracyjne, o czym stanowi § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38/01 poz. 454). Mają też rację organy obu instancji przyjmując, że za taką ostateczną decyzję nie można uznać decyzji, co do której strona niezadowolona złożyła żądanie przekazania sprawy sądowi w trybie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240/05 poz. 2027 ze zm.). Zgodnie bowiem z powszechnie przyjmowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego oraz w doktrynie poglądem, decyzja administracyjna o rozgraniczeniu traci moc wiążącą w części objętej żądaniem przekazania sprawy sądowi, natomiast w części nie objętej tym żądaniem staje się ostateczna (por. wyrok NSA z dnia 29 września 1999 r., II SA 1580/99, LEX 46210, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 1998 r., I CKN 423/97, OSNC 1998/10/156, Jacek Gudowski "Droga sądowa w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości" Przegląd Sądowy 1995/2/68). Powołując się na taki pogląd organy obu instancji zapomniały jednak, że gdy decyzja rozgraniczeniowa dotyczy granicy pomiędzy więcej niż dwoma nieruchomościami, to traci moc wiążącą tylko w części objętej żądaniem przekazania sprawy sądowi, natomiast w części nie objętej tym żądaniem staje się ostateczna. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Decyzja rozgraniczeniowa Prezydenta Miasta z dnia [...] dotyczyła granicy pomiędzy dwoma nieruchomościami z jednej strony (działki nr [...] i [...] stanowiące własność odpowiednio T. W. i M. S.) oraz czterema nieruchomościami z drugiej strony (działka nr [...] stanowiąca własność Gminy, działka nr [...] stanowiąca współwłasność B. S., G. F., R. F., H. F. i A. J., działki nr [...] i [...] stanowiące współwłasność P. i R. małżonków R. oraz działka nr [...] stanowiąca współwłasność M. Z., L. Z., B. i T. C., N. P., E. C.-B. i E. S.). Ponieważ żądanie przekazania sprawy sądowi zostało złożone jedynie przez R. R., M. Z. i N. P., a więc współwłaścicieli dwóch tylko nieruchomości przylegających do granicy ustalonej w decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] od zachodniej strony (tj. nieruchomości oznaczonej numerami działek [...] i [...] oraz oznaczonej numerem [...]), to ta decyzja Prezydenta Miasta straciła moc wiążącą tylko w części rozgraniczającej te nieruchomości z nieruchomościami M.S. (w całości) oraz T. W. (w części w jakiej jego nieruchomość oznaczona numerem [...] graniczy z nieruchomością P. i R. małżonków R. oraz z nieruchomością M. Z., L. Z., B. i T. C., N. P., E. C.-B. i E. S.). W pozostałej części natomiast, tj. dotyczącej granicy pomiędzy nieruchomościami Gminy oraz B. S., G. F., R. F., H. F. i A. J. z jednej strony, a nieruchomością T. W. z drugiej strony, decyzja ta stała się ostateczna i wywołuje skutki prawne. W szczególności stanowi podstawę zmiany w ewidencji gruntów, o jakiej mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dlatego w tej części zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji były sprzeczne z treścią tego przepisu i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a). w zw. z art. 135 p.p.s.a. podlegały uchyleniu. Wskazane naruszenie przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w razie poprawnej interpretacji przez organ obu instancji przepisów art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego i § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, nie byłoby podstaw do odmowy wprowadzenia żądanych zmian w ewidencji gruntów i budynków we wskazanej części. W kolejnej części przedmiotowej granicy tj. w części dotyczącej granicy pomiędzy nieruchomością oznaczoną numerem [...] z zachodniej strony i nieruchomością M.S. oznaczonej numerem [...] z drugiej, wschodniej strony, zaskarżona decyzja, była zgodna z prawem mimo błędnego uzasadnienia. Nie było w sprawie wątpliwości, że postępowanie zakończone kontrolowaną decyzją toczyło się na wniosek tylko T. W., a nie z urzędu, co jest dopuszczalne w myśl § 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Nie mogło być natomiast wątpliwości, że wniosek o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków złożony przez właściciela jednej, figurującej w tej ewidencji działki, może dotyczyć tylko tej działki i w przypadku, gdy podstawą wniosku jest decyzja rozgraniczeniowa, również działki sąsiedniej, będącej przedmiotem tego rozgraniczenia. W związku z powyższym należy stwierdzić, że przedmiotowe postępowanie o zmianę w ewidencji gruntów i budynków, mogło dotyczyć tylko zmian odnośnie nieruchomości T. W. oznaczonej numerem [...] oraz sąsiadujących z nią nieruchomości oznaczonych numerami: [...], [...], [...] i [...], a ponadto części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], na odcinku na jakim działki [...] i [...] ze sobą sąsiadują. W konsekwencji nie mogły być przedmiotem dociekań organów administracji jakiekolwiek zmiany w ewidencji gruntów dotyczące nieruchomości oznaczonej numerem [...], należącej do M.S. oraz nieruchomości oznaczonej numerem [...] na odcinku, na jakim działki [...] i [...] ze sobą sąsiadują. M. S. bowiem, nie składała wniosku o dokonanie zmian w ewidencji. Ta właśnie okoliczność, a nie wskazana przez organy administracji utrata mocy prawnej decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...], była właściwą podstawą oddalenia wniosku T. W. w części dotyczącej granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Odnośnie pozostałej części spornej granicy, tj. krótkiego odcinka na którym działki nr [...] ze wschodniej strony oraz [...], [...] i [...] z zachodniej strony ze sobą sąsiadują, zarówno rozstrzygnięcia organów obu instancji, jak i ich uzasadnienia były zgodne z prawem. T. W. domagał się wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian wynikłych z decyzji rozgraniczeniowej Prezydenta Miasta również w części dotyczącej tego odcinka granicy. Decyzja ta w tej części straciła jednak moc wiążącą na skutek zaskarżenia jej do sądu przez dwoje ze współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej numerem [...] oraz przez jedną ze współwłaścicielek nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...]. W konsekwencji decyzja ta istotnie, jak to już wyżej wyjaśniono, nie mogła być podstawą wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji gruntów. Dlatego w tej części oraz w części dotyczącej granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu skargi należy wyjaśnić, że ponieważ decyzja rozgraniczeniowa Prezydenta Miasta z dnia [...] w zaskarżonej do Sądu Rejonowego w K. części straciła moc prawną, to nawet domniemany fakt niepopierania przez R. R., M. Z. i N. P. ich wniosku o rozgraniczenie i wynikłe stąd umorzenie tamtego postępowania, nie mogło spowodować powrotu tej decyzji do obrotu prawnego. Decyzja ta nie mogła więc w tej części być podstawą jakichkolwiek zmian w ewidencji gruntów. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 u.p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego 200 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na którą to kwotę złożył się cały uiszczony przez skarżącego wpis od skargi. Ponieważ skarga została uwzględniona w znacznej części, Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie dyspozycji przepisu art. 206 p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku oparte zostało na przepisie art. 152 p.p.s.a.