II SA/Rz 958/07

WyrokWSA w Rzeszowie2008-07-18

Skład orzekający: Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy zostało przeprowadzone prawidłowo, jeśli jedna z jego stron zmarła przed wszczęciem postępowania, a jej następcy prawni nie zostali w nim uwzględnieni?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne obarczone jest wadą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy toczy się bez ustalenia następców prawnych jednej ze stron, która zmarła przed jego wszczęciem. Taka sytuacja skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ krąg stron nie został ustalony prawidłowo i pełny. Naruszenie to stanowi samodzielną podstawę uwzględnienia skargi, niezależnie od pozostałych zarzutów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego. W toku postępowania ustalono, że jedna z osób uznanych za stronę postępowania, B. K., zmarła przed jego wszczęciem, a jej następcy prawni nie zostali w nim uwzględnieni. Wcześniejszy wyrok WSA w Rzeszowie z 10 października 2006 r. (sygn. akt II SA/Rz 937/05) uchylił poprzednie decyzje, wskazując na nieprawidłowości w ustaleniu stron oraz konieczność uzgodnienia projektu z Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ś. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2008 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Operatora Gazociągów Przesyłowych G.S.S.A. Oddział w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2007 roku, Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] lipca 2007 roku, nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz Operatora Gazociągów Przesyłowych G.-S. S.A. Oddział w T.. kwotę 500 złotych (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi Operatora Gazociągów Przesyłowych G.-S. S.A. Oddział w T. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2007 roku, Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na rzecz L. W., odnośnie części działki nr 2458 położonej w Ś. dla inwestycji obejmującej "budynek mieszkalny i gospodarczy" w granicach zakreślonych w załączniku do decyzji. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym: W dniu 3 marca 2005 roku L. W. złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na inwestycję pod nazwą "budynek mieszkalny i gospodarczy", zlokalizowaną na działce nr ewid. 2458 w S.. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 roku, nr [...] Wójt Gminy Ś. ustalił warunki zabudowy na wyżej wskazaną inwestycję. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 1 i art. 54 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jednolity tekst – Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm., dalej powoływana jako u.p.z.p.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity – Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej powoływana jako k.p.a.). Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionego przez L. W. od ww. decyzji odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., decyzją z dnia [...] września 2005 roku, nr [...] utrzymało ją w mocy. Uzasadniając motywy rozstrzygnięcia organ podał, iż postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami, a więc przy uwzględnieniu wszelkich wymagań przewidzianych w u.p.z.p. oraz Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 2003 r., Nr 164, poz. 1588). W szczególności organ wyjaśnił, iż nie znajduje potwierdzenia zarzut kwestionujący konieczność uzgodnienia inwestycji na etapie pozwolenia na budowę z Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem. W ocenie organu zobowiązanie takie znajduje oparcie w art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016, z późn. zm. dalej powoływana jako u.p.b.). Dokonując oceny legalności decyzji SKO w R. wskutek wniesionej przez L. W. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 10 października 2006 roku, sygn. akt II SA/Rz 937/05 uchylił tę decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ś. z [...] lipca 2005 roku. Sąd wytknął organom, iż w toku postępowania nie ustalono, czy jednostka organizacyjna strony będącej właścicielem wysokoprężnych gazociągów przechodzących przez działkę skarżącego – Regionalny Oddział Przesyłu w T. – posiadała zdolność do samodzielnego występowania w postępowaniu administracyjnym, albo czy jej dyrektor posiadał pełnomocnictwo do reprezentowania P. G. N. i G. S. A. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, iż organ I instancji w ogóle nie wskazał podstawy prawnej, na której oparł się obciążając skarżącego obowiązkiem dokonania uzgodnienia projektu budowlanego w kwestii odległości projektowanych budynków w stosunku do gazociągów przebiegających przez jego działkę. W ocenie Sądu powołanie się przez organ II instancji na art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 również było niewłaściwe. Przepis ten określa czynności organu architektoniczno-budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, stąd nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy. Konkludując Sąd wskazał, iż nakaz uzgodnienia odległości projektowanych budynków w stosunku do gazociągów powinien być zawarty w części informacyjnej decyzji o warunkach zabudowy, celem zasygnalizowania, iż w pobliżu przyszłej inwestycji znajdują się dwa gazociągi oznaczone symbolami DN 700 i DN 400. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy Ś. decyzją z dnia [...] lipca 2007 roku, nr [...] ustalił warunki zabudowy dla części działki nr 2458 położonej w Ś., dla inwestycji pn. "budynek mieszkalny i gospodarczy". Rozpatrując ponownie sprawę wskutek wniesionego przez Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ – System S.A. Oddział w T., będącego następcą prawnym P. G. N. i G.S. A. odwołania, SKO w R. decyzją z dnia [...] września 2007 roku, nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [..] lipca 2007 roku. W dniu 6 listopada 2008 roku Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ – System S.A. Oddział w T. zaskarżył decyzję SKO w R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Strona skarżąca zarzuciła, iż poprzez pominięcie nakazu sytuowania budynków w stosunku do gazociągów w odległościach ustalanych na podstawie przepisów obowiązujących w chwili budowy gazociągu, organy naruszyły przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. 2001 r. Nr 97, poz. 1055), Rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 139, poz. 686), oraz art. 61 ust. 1 u.p.z.p.. Ponadto zarzucono obrazę art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. powoływana dalej jako P.p.s.a.), poprzez niezastosowanie się do w całości do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 10 października 2006 roku, sygn. akt II SA/Rz 937/05, oraz art. 7 i 77 k.p.a.. Całość powołanych w skardze uchybień zdaniem skarżącej spółki otworzyło drogę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, co umożliwi podjęcie prac budowlanych mogących spowodować zagrożenie ludzi, mienia bądź środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane. Stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071), powoływanej dalej jako k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mając na względzie ów przepis jak również art. 10 i 61 § 1 i 4 k.p.a. organy I oraz II instancji orzeczenia swoje kierowały do wnioskującego - L. W. – oraz do władających nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania. Wśród osób tych znajdowała się również B. K., jako właściciel działki o nr ewid. 2457 – k. 2 akt adm. organu I instancji. W konsekwencji uznania B. K. za stronę postępowania, kierowano do niej całość korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzje wydane przez organy obu instancji. W toku postępowania sądowego Sąd ustalił, że B. K. zmarła 30 czerwca 1982 roku - skrócony odpis aktu zgonu – a więc przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Mając na uwadze tę okoliczność należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne przed organami I i II instancji obarczone jest wadą przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która skutkować musi uchyleniem zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej. Postępowanie administracyjne toczyło się bowiem bez ustalenia następców prawnych jednej ze stron - władającej jedną z nieruchomości sąsiednich w stosunku do tej, której dotyczyły decyzje organów obu instancji. Oznacza to, iż krąg stron postępowania administracyjnego nie został ustalony w sposób prawidłowy i pełny. Następcy prawni B. K. nie brali udziału w postępowaniu bez swojej winy – wskutek braku wiedzy organu administracyjnego o jej śmierci. Przyjąć więc należy, iż wbrew treści art. 10 i 28 k.p.a. w postępowaniu nie brały udziału podmioty korzystające z przymiotu strony. Okoliczność ta, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd ma świadomość, iż uchybienie do jakiego doszło nie było wynikiem niewłaściwego działania organów; organy nie mogły posiadać wiadomości o śmierci B. K., gdyż kierowana do niej korespondencja była każdorazowo odbierana przez członków rodziny, niemniej okoliczność ta pozostaje bez znaczenia. Na gruncie P.p.s.a. pojęcie naruszenia prawa nie ma charakteru subiektywnego, nie może być więc identyfikowane z "zawinieniem" organu. Z naruszeniem prawa mamy do czynienia zawsze, gdy proces konkretyzacji normy materialnej okazał się wadliwy. Sytuacja taka zachodzi więc każdorazowo, gdy zajdzie którakolwiek z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a. – tak T. Kiełkowski, Sprawa administracyjna, Kraków 2004, s. 173 i 174. Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą dającą podstawę do jego wznowienia stanowiło przesłankę, dla skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] lipca 2007 roku, nr [...]. Naruszenie wyżej powołanych przepisów stanowi samodzielną podstawę uwzględnienia skargi dlatego też zbędnym jest odnoszenie się do treści decyzji oraz zarzutów skargi. Mając całość powyższego na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając przy tym na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W oparciu o art. 152 P.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Stosownie do treści wymienionych przepisów Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej uiszczony w sprawie wpis.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło