I OZ 850/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt II SO/Wa 13/08 w przedmiocie wymierzenia Komendantowi Stołecznemu Policji w Warszawie grzywny w wysokości 3000 złotych za nieprzekazanie skargi D. A. z dnia 11 stycznia 2008 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w sprawie II SA/Wa 576/08 postanawia zażalenie oddalić. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Komendantowi Stołecznemu Policji grzywnę w wysokości 3000 złotych za nieprzekazanie skargi z dnia 11 stycznia 2008 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie II SA/Wa 576/08 ze skargi D. A. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że D. A. wniósł w dniu 31 marca 2008 r. wniosek o wymierzenie Komendantowi Stołecznemu Policji grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 11 stycznia 2008 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, podając w uzasadnieniu, iż w dniu 11 stycznia 2008 r. złożył osobiście w sekretariacie Wydziału Kadr Komendy Stołecznej Policji ww skargę kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i do dnia 26 marca 2008 r. nie została ona przekazana tam przez organ. Nadmienił, iż jego zdaniem, organ ukrył jego skargę celowo, czekając na rezygnację skarżącego ze stanowiska służbowego. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik organu wyjaśnił, iż skarga z dnia 11 stycznia 2008 r. została przekazana do Sądu w dniu 21 kwietnia 2008 r. i zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Wa 576/08. Ponadto pełnomocnik wskazał, iż opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy wynikało z ilości spraw, które obecnie toczą się z udziałem organu przed sądem administracyjnym i sądami powszechnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wobec niewypełnienia w terminie obowiązku przez organ, wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Komendant Stołeczny Policji przesłał dokumentację sprawy w dniu w dniu 21 kwietnia 2008 r., co w świetle art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. oznacza, że spóźnił się o 69 dni. W tej sytuacji z uwagi na brak okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminu wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a., oraz fakt iż, organ przekazał skargę z resztą wymaganych dokumentów już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny, Sąd orzekł jak w sentencji skarżonego orzeczenia na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył działający w imieniu Komendanta Stołecznego Policji pełnomocnik, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania. Zdaniem pełnomocnika regulacja art. 54 § 2 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organu administracji. W przeciwnym razie oznaczałoby to, że przesłanki do wymierzenia kary – restrykcyjna i dyscyplinująca – muszą zachodzić łącznie. W sytuacji zatem kiedy skargę wraz z aktami i odpowiedzią organu przesłano do Sądu przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny, wniosek staje się bezprzedmiotowy. Wymierzona w niniejszej sprawie kara ma charakter jedynie restrykcyjny ponieważ potrzeba zdyscyplinowania organu przestała istnieć. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wymaga wyjaśnienia, iż wniesiony w sprawie środek zaskarżenia strona nazwała "zażalenie" pomimo, iż w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano za właściwy środek zaskarżenia – w sprawach o wymierzenie grzywny organowi – skargę kasacyjną. W związku jednak z niejednolitym orzecznictwem w tej materii Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów wydał w dniu 7 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II FPS 1/08) uchwałę, w celu ujednolicenia trybu zaskarżenia postanowień w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny, stwierdzając, że (cyt.) "od postanowienia, o którym mowa w art. 55 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. zgodnie z art. 173 § 1 in fine p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 pkt 10 p.p.s.a. służy stronie zażalenie a nie skarga kasacyjna". Przechodząc do poglądów wyrażonych we wniesionym zażaleniu stwierdzić trzeba, iż nie są one zasadne. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. wyraża zasadę odpowiedzialności organu administracji za niedochowanie terminu przekazania skargi do sądu. Rozpatrując kwestię zasadności wymierzenia kary pieniężnej organowi trzeba mieć na uwadze celowość stworzenia takiej instytucji przez ustawodawcę. Zakwestionowane stanowisko Sądu wyraża się w stwierdzeniu, że grzywna, o jakiej mowa w powyższym przepisie ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco- restrykcyjny. Wbrew twierdzeniom autora zażalenia sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. właśnie taki pogląd nakazuje przyjąć. Na przyjęcie bowiem wyłącznie dyscyplinującego charakteru grzywny wskazanej w art. 55 § 1 powołanej ustawy nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 tej ustawy. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Nie ma przy tym znaczenia czy wypełnienie przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło czy też nie do czasu nałożenia grzywny. Istotnie "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Odnosząc się do stwierdzeń zawartych w zażaleniu zauważyć należy, iż są one niezasadne. Albowiem jak już wspomniano ustawodawca rozróżnia sytuacji kiedy skarga zostaje przesłana do sądu przed czy też po rozpatrzeniu wniosku o nałożenie grzywny na organ. Stwierdzenie, że grzywna ma charakter restrykcyjno-dyscyplinujący oznacza jedynie, że można ją nałożyć zarówno w celu zdyscyplinowania organu jak też ukarania za naruszenie wymogów ustawowych. Sam fakt obowiązywania takiej regulacji pełni już funkcję dyscyplinującą, natomiast rolę tą wzmacnia realna możliwość nałożenia kary. Z tego też względu Sąd skorzystał z przysługującego mu ustawowego uprawnienia biorąc pod uwagę zarówno fakt znacznego przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z dokumentacją Sądowi jak i fakt, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił. W związku z powyższym, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.