II OSK 1562/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA – Włodzimierz Ryms (spr) po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 728/08 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądu Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zdolność sądową mają jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Organem powołanym do reprezentowania spółdzielni jest jej zarząd, uprawnienie do podejmowania decyzji przysługuje mu w zakresie niezastrzeżonym dla innych organów (art. 48 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze; Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.). Uchwałą członków Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z dnia [...] w sprawie żądania podziału Spółdzielni i utworzenia nowej spółdzielni Mieszkaniowej [...] Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej [...] została upoważniona do reprezentowania członków i podejmowania decyzji w sprawach związanych z zakładaniem Spółdzielni. Oznacza to, że w sprawach niezwiązanych z zakładaniem Spółdzielni, Komisja nie ma prawa reprezentacji Spółdzielni ani jej członków i nie ma również zdolności sądowej w tym zakresie. W skardze kasacyjnej do tego postanowienia skarżąca zarzuciła naruszenie art. 25 § 1 i 3 w związku z art. 26 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez bezpodstawne uznanie braku legitymacji procesowej do wniesienia skargi przez stronę skarżącą oraz analizowanie podmiotowości Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej jedynie w świetle prawa spółdzielczego z pominięciem cywilnoprawnego charakteru relacji prawnych między członkami spółdzielni a organami spółdzielni. Ponadto skarżąca podniosła, iż skarga została wniesiona przez osoby fizyczne, wskazane z imienia i nazwiska, z podanymi adresami i przez nie osobiście podpisana. Sąd pierwszej instancji zasugerował się jedynie nazwą podaną w skardze, nie analizując i nie dokonując jakichkolwiek ustaleń w kwestii ewentualnych uprawnień wnoszących imiennie skargę osób fizycznych do działania w sprawie jako strona postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna oparta jest na usprawiedliwionych podstawach. Z akt sprawy wynika, że Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej [...] wystąpiła do Wojewody M. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Decyzją z dnia [...] Wojewoda M. odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego, wskazując że skarżąca nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu. Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, stwierdzając że Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej [...] nie może być uznana za stronę postępowania, ponieważ w sprawach niezwiązanych z zakładaniem Spółdzielni Mieszkaniowej [...] nie posiada prawa do reprezentowania tej Spółdzielni ani innych osób i jednocześnie nie posiada osobowości prawnej. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż skarga Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] jest niedopuszczalna. Nie można uznać, iż skarżąca nie ma zdolności sądowej, a co za tym idzie prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania nieważnościowego z tego względu, że skarżąca nie może być stroną postępowania administracyjnego, ponieważ nie jest uprawniona do reprezentowania członków spółdzielni w sprawach innych niż związane z zakładaniem spółdzielni. W sytuacji, gdy określony podmiot występuje z wnioskiem o wszczęcie postępowania nieważnościowego, a organ administracji wydaje decyzję o odmowie wszczęcia tego postępowania, z uwagi na to, że podmiot ten nie ma przymiotu strony i nie ma zdolności do występowania w postępowaniu administracyjnym, to podmiot ten ma prawo zakwestionowania takiej decyzji, a zatem może wnieść odwołanie od tej decyzji, a następnie skargę do sądu administracyjnego. Mając powyższe względy na uwadze należy uznać, że skarżąca w tej sprawie ma zdolność sądową niezależnie od tego czy przyjmie się, że skargę wniosła Komisja Organizacyjna Spółdzielni, czy osoby fizyczne wchodzące w skład tej Komisji. Oznacza to, że skarżąca ma zdolność do występowania w postępowaniu w toku, którego zweryfikowana zostanie prawidłowość decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania nieważnościowego z uwagi na to, że skarżąca nie jest stroną, ponieważ nie wykazała interesu prawnego i nie jest upoważniona do reprezentowania członków spółdzielni w sprawach innych niż związane z zakładaniem Spółdzielni. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.