VII SA/Wa 905/08

WyrokWSA w Warszawie2008-08-05

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Bożena Więch -Baranowska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w sprawie dotyczącej użytkowania budynku wielorodzinnego, mimo że jest właścicielką jednego z lokali i twierdzi, że naruszono jej indywidualny interes prawny?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ nie poczynił wystarczających ustaleń co do tego, czy skarżąca, będąca właścicielką lokalu, posiada indywidualny i skonkretyzowany interes prawny, który mógłby uzasadniać jej przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. W przypadku, gdy strona wykaże naruszenie takiego interesu, organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać odwołanie, a dopiero stwierdzenie braku takiego interesu uprawnia do umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania budynku wielorodzinnego. T. S., właścicielka jednego z lokali, wniosła odwołanie, twierdząc, że organ pierwszej instancji nie rozpoznał sprawy merytorycznie i że inwestor naruszył projekt budowlany, co wpłynęło na stan techniczny jej lokalu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę zbadania prawidłowości użytkowania budynku i usunięcia braków. Następnie, po ponownym rozpoznaniu, organ odwoławczy umorzył postępowanie, uznając, że T. S. nie posiada przymiotu strony, ponieważ jest członkiem spółdzielni, a jej interes jest jedynie faktyczny. T. S. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie jej indywidualnego interesu prawnego i niewykonanie wytycznych poprzedniego wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. i stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch -Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...], na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U z 2000, Nr 98, poz.1071) dalej zwanej kpa, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej użytkowania budynku wielorodzinnego z parkingiem podziemnym przy ul. [...] w W., stanowiącego własność [...] Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego [...] - umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu organ podał, iż podjął działania na skutek pisma mieszkańców budynku przy ul. [...]oraz T. S. W dniach 11 lutego 2003r. oraz 11 marca 2003r. przeprowadził wizję, w czasie której ustalił, że budynek został dopuszczony do użytkowania na podstawie decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lipca 2003r. Właściciel budynku – [...] Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego [...] przedstawiła dodatkowo następujące dokumenty dotyczące użytkowania budynku: - pozytywną opinię kominiarską z dnia 19 marca 2003r., dotyczącą przewodów wentylacji grawitacyjnej tj. przewodów spalinowych od pieca c.o., - protokół przeglądu instalacji gazowej w budynku z dnia 19 marca 2003r. z wynikiem pozytywnym, - komplet protokołów przeglądu instalacji gazowej dla lokali nr: 3, 5, 8, 12, 13, 14, 23, 28 z dnia 19 marca 2003r., - kartę przeglądu szczelności instalacji gazowej w budynku z dnia 19 marca 2003r., dotyczącego kotłowni, gazomierzy lokalowych i rurociągu poziomego z wynikiem pozytywnym, Wskazane przez mieszkańców usterki nie stanowią zagrożenia dla konstrukcji i mieszkańców. Z uwagi na to, że jest to budynek nowy, oddany do użytkowania w 2002r., ujawnione podczas użytkowania usterki winny być usunięte w ramach rękojmi w okresie wynegocjowanym w zawartej umowie. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła T. S. Skarżąca wyjaśniła, iż jej pismo z dnia 12 lutego 2003r. nie dotyczyło użytkowania budynku lecz usterek technicznych i "niedoróbek", które uniemożliwiają użytkowanie lokalu nr [...], którego jest właścicielką. Taki stan lokalu powstał w wyniku odstępstw inwestora od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] października 1999r. o pozwoleniu na budowę oraz niewłaściwego wykonywania obowiązków przez nadzór budowlany. Zdaniem skarżącej, organ miał obowiązek rozstrzygnąć sprawę merytorycznie w oparciu o przepisy art. 48, 50, 51 ust. 3, 62, 65, 66 ust. 1, 69 ust. 3, 7, ust. 1 i 2, ustawy Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] marca 2007r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania T. S., na podstawie art. 138 § 2 kpa - uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu drugiej instancji przeprowadzone postępowanie nie wyjaśniło czy budynek użytkowany jest prawidłowo oraz czy usunięto braki, o których mowa w piśmie przedstawiciela mieszkańców, oświadczeniu mieszkańców i w protokole z oględzin z dnia 11 lutego 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgodził się z organem pierwszej instancji, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Organ pierwszej instancji przeprowadzając postępowanie powinien zbadać czy wszystkie przepisy dotyczące użytkowania budynków oraz wymogi ochrony przeciwpożarowej są przestrzegane, a badania szczelności instalacji gazowej powinny być prowadzone we wszystkich mieszkaniach, a nie tylko w niektórych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007r. wniosła [...] Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego [...] w W., podnosząc zarzut braku braku przymiotu strony T. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 806/07 uchylił zaskarżoną decyzję. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznając odwołanie T. S., decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż w dniu 28 lutego 2008r. ponownie przeprowadzono czynności kontrolne i ustalono, że T. S. jest właścicielką lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] (akt notarialny z dnia [...] grudnia 2003 r.), jednakże w nim nie zamieszkuje. Następnie powołując się na wytyczne, zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 września 2007 r., organ wyjaśnił, iż członkowie spółdzielni mieszkaniowych w obrocie publicznym reprezentowani są przez zarząd spółdzielni. Natomiast kwestionowanie działań podejmowanych przez zarząd spółdzielni powinno nastąpić w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym oraz w drodze postępowania przed sądami powszechnymi. Dopuszczalne są wyjątki od powyższej zasady, jednakże członek spółdzielni musi wykazać, że naruszono jego własny, zindywidualizowany interes prawny. Wskazując na powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż skarżąca nie posiada przymiotu strony w związku z czym nie może skutecznie wnieść odwołania od decyzji organu I instancji. Skarżąca, zdaniem organu, posiada jedynie interes faktyczny, w związku z czym, jako członek spółdzielni mieszkaniowej może być reprezentowana przed organami administracji publicznej wyłącznie przez właściwe organy spółdzielni. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła T. S. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca wskazała, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia jej własnego, skonkretyzowanego interesu prawnego, w związku z czym organ bezzasadnie odmówił jej przymiotu strony. Zarzuciła także organowi nie wykonanie wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 806/07. W dalszych wywodach skargi wskazała, że inwestor realizując budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] dokonał odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego. W wyniku tego odstępstwa powstał lokal [...], którego jest właścicielką. Powstał on po podziale lokalu dwupoziomowego, a jego stan techniczny stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa jej zdrowia i życia. Potwierdzają to opinie biegłych do spraw bezpieczeństwa przeciwpożarowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) W nauce prawa administracyjnego, jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, że w razie gdy odwołanie zostało wniesione przez podmiot, który twierdzi, że zaskarżone orzeczenie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku - to wówczas organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać to odwołanie. Jeśli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdzi, że jednostka ta nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wówczas wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa (zob. komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa B. Adamiak i J. Borkowskiego, wydawnictwo C.H Beck, Warszawa 1996 r., s. 575) Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie NSA (zob. wyrok NSA z 30 czerwca 1986 r. ONSA 1987, Nr 2, poz. 46), w którym Sąd wyraził pogląd, iż "przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstawy do wydania odrębnego aktu administracyjnego orzekającego o tym, czy konkretna osoba jest, czy nie jest stroną"). W niniejszym postępowaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wbrew własnym ustaleniom, z których wynika, że skarżąca jest właścicielką lokalu nr [...] przy ul. [...] (powołany przez organy akt notarialny dotyczący nabycia lokalu z dnia 8 grudnia2003r.) przyjął, że nie ma ona interesu prawnego, gdyż cały budynek nadal należy do Spółdzielni Mieszkaniowej [...], której skarżąca jest członkiem. Takie stanowisko organu jest wadliwe, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 25 września 2007 r. Sąd między innymi wskazał, że "w sytuacji gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony zostaje jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes, możliwe jest przyznanie mu przymiotu strony" Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany był wykonać wytyczne zawarte w wyroku WSA i ustalić, czy skarżąca taki interes posiada czy nie. Dopiero stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnosząca odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa uprawnia do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy w tym zakresie nie poczynił żadnych ustaleń. Podkreślić należy, iż ustalenie interesu prawnego powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego, wynikającego z dowodów zebranych przez organ I instancji. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie uznając, iż jest ono bezprzedmiotowe, oznacza to, że postępowanie w zakresie wyjaśnienia przymiotu strony skarżącej w ogóle nie było prowadzone. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ppsa (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło