II SA/Ke 257/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu wniosku J. W. – pełnomocnika M. F., na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...], nakazującej M. F. przywrócenie do stanu poprzedniego "wodzieniaka" poprzez odtworzenie przepustu pod drogą dojazdową do pól na działce oznaczonej nr [...] w S., w terminie do dnia 30.12.2000r. Jednocześnie w przedmiotowej decyzji, stosownie do art. 127 § 3 k.p.a., zawarto pouczenie, iż strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może wystąpić do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy – w terminie 14 dni od daty doręczenia tej decyzji. W/w rozstrzygnięcie zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy – J. W. w dniu 1.02.2008r., tak więc termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 15.02.2008r. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wysłany listem poleconym dopiero w dniu 21.02.2008r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W przedmiotowym wniosku J. W. wniosła także o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wyjaśniając, iż źle zrozumiała otrzymaną decyzję, uważając ją za korzystną. Dopiero w rozmowie z pracownikiem Urzędu Gminy w dniu 20.02.2008r. dowiedziała się, iż rozstrzygnięcie to jest dla wnioskodawcy niekorzystne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiając przywrócenia terminu, przytoczyło treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i wskazało, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności strony przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia wskazanego w pouczeniu zawartym w decyzji nie jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nie zostało przez nią zawinione. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. W., występująca jako pełnomocnik strony postępowania nie uprawdopodobniła, że wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po upływie terminu nie było przez nią zawinione. Za taką okoliczność nie można bowiem uznać błędnego przekonania pełnomocnika o zasadności negatywnej dla strony decyzji. Nie stanowi ono przeszkody w dopełnieniu czynności w terminie, której pełnomocnik strony nie mógłby przezwyciężyć. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie wniosła w imieniu M. F. – J. W., domagając się przywrócenia jej terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej decyzją z dnia 24.01.2008r. W skardze J. W. wskazała, że z uwagi na wiek - ma obecnie 69 lat źle zrozumiała otrzymaną decyzję, uważając ją za korzystną dla siebie. Z błędu wyprowadziła ją inna osoba, "uzmysławiając" jej treść rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też w inny sposób nie naruszyły przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie jest bezsporny. J. W., jako pełnomocnik skarżącego przyznaje bowiem, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] została jej doręczona w dniu 1.02.2008r., co potwierdza także data na zwrotnym poświadczeniu odbioru tej przesyłki (k. 91 akt administracyjnych). Z akt sprawy wynika ponadto, iż w przedmiotowym rozstrzygnięciu zamieszczono prawidłowe pouczenie o przysługującym prawie wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego – w terminie 14 dni od daty doręczenia tej decyzji. Przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi bowiem, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do tego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań, a zatem także art. 129 § 2 k.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Nie budzi przy tym wątpliwości, iż decyzja z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] została wydana w pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie jego sprawy wskazać trzeba, iż wniosek ten podlega ocenie w świetle kryteriów określonych w przepisie art. 58 k.p.a., zgodnie z którym należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: - zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), - prośba o przywrócenie terminu zostanie wniesiona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 2), - jednocześnie z wniesieniem prośby dopełniona zostanie czynność, dla której określony był termin (§ 2). W sprawie niniejszej wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania wskazanej przez J. W. przyczyny uchybienia. Określiła ona, że dnia 20 lutego 2008r. w Urzędzie Miasta i Gminy od pracowników tego Urzędu dowiedziała się, że decyzja jest dla niej "niekorzystna", wniosek zaś złożyła dnia 21 lutego 2008r. Badając legalność zaskarżonego postanowienia podnieść należy, że powszechnie przyjmuje się jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie SN z 14.I.1972r., sygn. II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy tej ocenie należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. SN z 6.X.1998r, sygn. II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14.V.1998r. (syg. IV SA1153/96, LEX 45637) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Natomiast uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia środka zaskarżenia, w tym wniosku o ponowne rozpoznaje sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika, w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Skutki działań i zaniechań pełnomocnika – tak pozytywne jak i negatywne – w pełni obciążają reprezentowanego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18.07.2001r., I SA 431/00, LEX nr 54736, wyrok NSA w Gdańsku z dnia 19.12.1997r., I SA/Gd 1144/97, LEX nr 31868). Jednakże dokonując wówczas oceny istnienia przesłanki w postaci braku winu trzeba oceniać zaistniałe okoliczności dotyczące pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, iż przedstawione przez pełnomocnika M. F. przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie dowodzą zachowania przez pełnomocnika staranności przy wykonywaniu swoich czynności. Błędne bowiem przekonanie o tym, że przedmiotowa decyzja jest dla strony "korzystna" nie stanowi przeszkody, której pełnomocnik nie mógłby przezwyciężyć w dopełnieniu czynności w terminie (wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji). Jak wspomniano zaniedbanie osoby, której powierzono prowadzenie sprawy w ramach pełnomocnictwa, z czym wiąże się także składanie środków odwoławczych nie uzasadnia przywrócenia terminu. W ramach kryterium dochowania staranności, warunkującej brak winy w uchybieniu terminu mieści się również kontrola sposobu wykonywania powierzonych czynności przez pełnomocnika. Przy uwzględnieniu powyższych uwag Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że organ trafnie ocenił, iż argumentacja pełnomocnika skarżącego wskazująca na przyczyny uchybienia ustawowego terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie może być uznana za skuteczną do przywrócenia terminu. Wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego była w decyzji poinformowana o sposobie i terminie zaskarżenia decyzji z dnia 24 stycznia 2008r., jeżeli zaś nie rozumiała treści tej decyzji, czy też skutków wydania decyzji o umorzeniu postępowania, to winna była zasięgnąć fachowej porady, tzn. adwokata lub radcy prawnego. We wniosku nie wskazano, ażeby istniały okoliczności uniemożliwiające J. W. lub jej synowi M. F. uzyskanie takiej porady prawnej. Sam wiek pełnomocnik – 69 lat, przy braku innych okoliczności nie uzasadnia braku winy w dopełnieniu czynności w terminie. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) .