I OSK 1506/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-29

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Małgorzata Pocztarek, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, w sytuacji gdy postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia, trwało ponad 12 miesięcy, jest dopuszczalne, nawet jeśli policjant nie przyczynił się do przewlekłości postępowania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest dopuszczalne, gdy upłynęło 12 miesięcy zawieszenia, a przyczyny zawieszenia nie ustały, nawet jeśli policjant nie przyczynił się do przewlekłości postępowania karnego. Zwolnienie to nie jest sankcją za zachowanie policjanta, lecz uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy.
Stan faktyczny
Policjant R. P. został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z powodu upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, które nastąpiło w związku z toczącym się postępowaniem karnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozkaz personalny, uznając, że zwolnienie fakultatywne wymaga wszechstronnej oceny okoliczności indywidualnych, a nie tylko spełnienia przesłanek formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę R. P. Odstąpił od zasądzenia od R. P. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia WSA del. Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 września 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 544/08 w sprawie ze skargi R. P. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia od R. P. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 2 września 2008 roku, sygn. akt II SA/Bd 544/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. P. uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2008 roku, nr [...] oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Toruniu z dnia [...] lutego 2008 roku, Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zapadł w następującym stanie faktycznym. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2008 roku Komendant Miejski Policji w Toruniu zwolnił R. P. ze służby z dniem [...] marca 2008 roku. W uzasadnieniu rozkazu Komendant Miejski Policji stwierdził, że Policjant ten był uprzednio zawieszony w czynnościach służbowych od [...] marca 2006 roku. Upływ 12 miesięcy zawieszenia dał podstawę do zwolnienia na mocy art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 roku, Nr 43, poz. 277 ze zm.). W dniu 20 września 2006 roku weszła w życie ustawa z dnia 21 lipca 2006 roku o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 roku, Nr 158, poz. 1122), która dodała do art. 41 ust. 2 ustawy o Policji pkt 9 stanowiący, że upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia, uprawnia do zwolnienia Policjanta ze służby w Policji. Młodszy aspirant R. P. będący detektywem sekcji [...] Komisariatu Policji Toruń [...] został zawieszony w czynnościach służbowych z dniem [...] marca 2006 roku, na okres trzech miesięcy w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 228 § 1 k.k., art. 231 § 1 k.k., art. 239 §1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 266 § 1 k.k. W dniu [...] czerwca 2006 roku Komendant Miejski Policji w Toruniu przedłużył zawieszenie w czynnościach do czasu zakończenia postępowania karnego. Postępowanie karne toczy się przed Sądem Rejonowym w Toruniu i termin jego zakończenia nie jest znany. Nowelizacja ustawy o Policji pozwoliła na zastosowanie sankcji w postaci zwolnienia ze służby, gdyż zainteresowany pozostaje w zawieszeniu w pełnieniu czynności służbowych przez okres około dwóch lat. Nadto nie ma możliwości ustalenia wyniku i terminu zakończenia postępowania karnego oraz ewentualnej apelacji, a to bezpośrednio oddziałuje na działanie Komisariatu, osłabiając funkcjonowanie pionu kryminalnego. Pozostawienie funkcjonariusza na stanowisku znacznie utrudnia realizację zadań nałożonych na sekcję i uniemożliwia mianowanie innego funkcjonariusza. W przypadku wydania wyroku uniewinniającego, zainteresowany zostanie przywrócony do służby w Policji. Od powyższego rozkazu odwołanie złożył R. P. podnosząc zarzut, że nie ma wpływu na tempo prowadzenia postępowania przygotowawczego ani sądowego. Nadto podkreślił swoją niewinność i wskazał na nierówne traktowanie osób, które znalazły się w podobnej sytuacji faktycznej. Odnosząc się do argumentu osłabienia funkcjonowania sekcji Kryminalnej wyraził chęć pomocy, która byłaby możliwa po uchyleniu rozkazu o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Nadto zwrócił uwagę na dotychczasowy przebieg swojej służby i pozytywną jej ocenę. Rozkazem Personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 roku Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy uchylił zaskarżony rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalił ją na dzień [...] kwietnia 2008 roku, a w pozostałej części utrzymał w mocy rozkaz nr [...]. W uzasadnieniu rozkazu Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż częściowa zmiana rozkazu wynika z faktu, że określona w zaskarżonym rozkazie data [...] marca 2008 roku upłynęła, zanim odwołanie wraz z aktami postępowania wpłynęło do organu odwoławczego, a organ pierwszej instancji nie nadał zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jak też nie podlega ona natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Stąd też datę zwolnienia organ odwoławczy ustalił na dzień [...] kwietnia 2008 roku. W dalszej części uzasadnienia Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest fakultatywne i nie zależy od "winy" Policjanta lub jej braku w zakresie czasu trwania postępowania karnego. Istotne jest to, że postępowanie karne zawisło przed Sądem Rejonowym w Toruniu, gdzie nie zapadł jeszcze nawet wyrok w pierwszej instancji i brak jest możliwości określenia daty zakończenia postępowania karnego. Ideą wprowadzenia nowelizacji ustawy o Policji przez dodanie pkt 9 do art. 41 ust. 2 było rozwiązanie problemu zatrudnienia policjantów, którym Prokuratura postawiła zarzuty karne lub w sprawie których trwa postępowanie karne i brak jest możliwości określenia terminu zapadnięcia prawomocnego wyroku. W związku z tym wprowadzono możliwość zwolnienia policjanta ze służby po upływie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych. Wraz z tą normą prawną uchwalono zmianę art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, zgodnie z którym, przepisy ust. 1-6 (przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne) stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. To oznacza, że interes osoby niewinnej jest zabezpieczony poprzez przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne i pozwala na odwrócenie skutków wcześniejszego zwolnienia ze służby. Organ odwoławczy stwierdził też, że o tym, czy są podstawy do zawieszenia lub uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych decydują obwiązujące normy prawne oraz okoliczności faktyczne danej sprawy, a nie decyzje podejmowane w innych, choćby podobnych sprawach. Nie ma zatem znaczenia to, że wobec innego funkcjonariusza podejrzanego w innej sprawie karnej, nie podjęto takiej decyzji, jaką podjęto wobec odwołującego się. Nie ma też znaczenia subiektywna ocena odwołującego się jakoby był niewinny zarzucanych mu czynów, albowiem zaskarżona decyzja nie rozstrzyga w przedmiocie jego winy lub niewinności za zarzucane mu przestępstwa. Z tego też względu nie ma znaczenia dotychczasowy sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych. Organ odwoławczy podzielił też argument organu pierwszej instancji dotyczący niemożliwości mianowania innego policjanta na zajmowane przez skarżącego stanowisko służbowe. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem odwołującego się, że sąd stosujący środek zapobiegawczy nie widział żadnych przeciwwskazań do kontynuowania przez niego służby, albowiem Sąd Rejonowy w Toruniu w ogóle nie rozstrzygał w zakresie zasadności lub braku zasadności zastosowania środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia czynnościach. Niezależnie od tego, zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ustawy o Policji jest instytucją samodzielną i odrębną od zastosowania przez sąd lub prokuraturę środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych na podstawie art. 276 k.p.k. Na powyższy rozkaz personalny skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. P. podnosząc zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji przez błędną i dowolną jego interpretację oraz pominięcie w procesie decyzyjnym fakultatywnego charakteru zwolnienia. Zwrot o "możliwości zwolnienia" oznacza, że zwolnienie ma charakter uznania administracyjnego i winno uwzględnić zarówno interes społeczny jak i słuszny interes skarżącego, bez pomijania okoliczności konkretnego przypadku, takich jak wyjątkowa przewlekłość postępowania przygotowawczego i sądowego, na które skarżący nie ma wpływu. W tych okolicznościach, zdaniem skarżącego, brak jest podstaw do obciążenia go negatywnymi skutkami opieszałego działania innych instytucji. Skarżący zarzucił też nieuwzględnienie jego zachowania w służbie i w życiu prywatnym oraz sytuacji innego funkcjonariusza zawieszonego w tych samych okolicznościach. Skarżący polemizował również z wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiskiem o bezwzględnej potrzebie zwalniania policjantów po 12 miesiącach zawieszenia w czynnościach w przypadku braku możliwości określenia terminu zakończenia toczącego się postępowania karnego, gdyż gdyby taka był intencja ustawodawcy, to rygor określony w art. 41 ust. 2 pkt 9 nie miałyby charakteru fakultatywnego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu. Dodatkowo organ wskazał, że charakter czynów, o które skarżący został oskarżony stanowi wystarczający powód do przyjęcia, że interes społeczny, dobre imię Policji oraz nadużycie zaufania obywateli muszą przeważać nad interesem skarżącego i uzasadniają zwolnienie go ze służby. Wyrokiem z dnia 2 września 2008 roku, sygn. akt II SA/Bd 544/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2008 roku, nr [...] oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Toruniu z dnia [...] lutego 2008 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wskazana przez organy administracji podstawa zwolnienia ma charakter fakultatywny w przeciwieństwie do przypadków zwolnienia obligatoryjnego. Zróżnicowanie zasad zwolnienia ze służby wskazuje na konieczność oceny okoliczności, które stwarzają bezpośrednią przyczynę zastosowanej sankcji. W przypadku obligatoryjnego zwolnienia wystarczające jest stwierdzenie, że wystąpiły bezwzględne przesłanki zwolnienia, natomiast w sprawie fakultatywnego zwolnienia wymagana jest wszechstronna ocena zaistniałych okoliczności. Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu oraz rozkazu wydanego przez organ pierwszej instancji wskazuje się na spełnienie warunków określonych w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy, tj. upływu 12 miesięcy zawieszenia i trwania przyczyny będącej podstawą zawieszenia, pomijając zupełnie okoliczności indywidualne, dotyczące osoby skarżącego. W ocenie Sądu wskazane w uzasadnieniach rozstrzygnięć okoliczności mają charakter obiektywny i mogą stanowić uniwersalną argumentację dla zwolnienia każdego zawieszonego funkcjonariusza. W takim przypadku zanika zróżnicowanie charakteru podstawy zwolnienia ze służby. Aby prawidłowo zastosować dyspozycję art. 41 ust. 2 niewystarczające jest wykazanie zaistnienia przesłanek w nim określonych. Fakultatywność zwolnienia wymaga zindywidualizowania charakteru tych okoliczności. Wprawdzie słusznie organ wskazuje, że bez znaczenia jest przeświadczenie skarżącego o własnej niewinności czy porównywanie sytuacji innych funkcjonariuszy, gdyż organ nie bada winy i okoliczności popełnienia zarzucanych czynów, ale nie bez znaczenia jest ustalenie czy postawa skarżącego miała wpływ na przewlekłość prowadzonego postępowania przygotowawczego i sądowego np. przez unikanie poddania się czynnościom procesowym. Podstawą zawieszenia było toczące się postępowanie karne, a ustawodawca wskazuje na czas trwania podstawy zawieszenia, zatem w bezpośrednim związku pozostaje ocena, czy skarżący przyczynił się do przewlekłości postępowania. W ocenie Sądu zadaniem organów administracji, w przypadku zróżnicowania przez ustawodawcę podstaw zastosowania określonej sankcji, jest poszukiwanie przekonywających argumentów przemawiających za podjęciem określonej decyzji. Spełnienie wymienionych w przepisie przesłanek i odwołanie się do okoliczności powszechnie znanych jak w przytoczonym zaskarżonym rozkazie nie dają szans na właściwe zastosowanie powołanego przepisu. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ podjął próbę znalezienia argumentów przemawiających za zwolnieniem przez ważenie interesu skarżącego i interesu społecznego, ale próby te, zdaniem Sądu, należy uznać za spóźnione. Prawidłowo wydana decyzja przy zastosowaniu fakultatywnej podstawy zwolnienia wymaga ustalenia tych okoliczności w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną złożył Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy. W skardze kasacyjnej podniesiony został zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2002 roku, Nr 7, poz. 58 – tekst jednolity ze zm.). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że celem nowelizacji ustawy o Policji poprzez dodanie do art. 41 ust 2 punktu 9 było rozwiązanie problemu pozostawiania w służbie policjantów, którym Prokuratura postawiła zarzuty karne lub w sprawie, których toczy się postępowanie karne, a brak jest możliwości określenia terminu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Wydając zaskarżone rozkazy organ administracji miał na względzie fakt, iż użycie przez ustawodawcę zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny. Pozostawiono je tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie nie zdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) w postaci "ważnego interesu służby". W sprawach związanych ze zwolnieniem funkcjonariusza Policji ze służby, podstawą materialną rozstrzygnięć jest art. 41 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, który określa poszczególne przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Każda z tych przesłanek stanowi odrębną podstawę zwolnienia policjanta ze służby, a co za tym idzie – niesie także inne skutki na przyszłość. W przedmiotowej sprawie (zgodnie z zapisem ustawy) policjanta można zwolnić w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Organ administracji wydając swoją decyzję ustalił upływ terminu wskazany w przepisie oraz fakt, iż nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. W uzasadnieniu rozkazów wskazano także, iż o tym, czy są podstawy do zawieszenia lub uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych decyduje konkretny przepis oraz okoliczności faktyczne sprawy, a nie decyzje podejmowane w innych, choćby podobnych sprawach. Nie ma znaczenia prawnego subiektywna ocena skarżącego jakoby był niewinny zarzucanych mu czynów, albowiem zaskarżona decyzja nie rozstrzyga w przedmiocie jego winy. Z tego względu nie ma też znaczenia dotychczasowy sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych. W uzasadnieniu decyzji dodatkowo zwrócono uwagę na skutki osłabienia kadrowego wynikające z blokady awansu innych funkcjonariuszy na stanowisko zajmowane przez skarżącego. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji oczywistym pozostaje kwestia, że strona nie może zostać obciążona konsekwencjami przewlekłości prowadzonych postępowań prokuratorskich i sądowych. Przyjęcie takiego zapisu – nie było zamiarem ustawodawcy. W przedmiotowej sprawie przyjęcie jako podstawy zwolnienia art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie miało na celu obciążania konsekwencjami przewlekłości prowadzonych postępowań prokuratorskich i sądowych strony. Skoro funkcjonariusz został zawieszony w obowiązkach służbowych z uwagi na wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego z podejrzeniem popełnienia kilku przestępstw (art. 39 ust. 1 ustawy o Policji), to bez znaczenia dla zawieszenia w czynnościach służbowych pozostają takie aspekty jak dotychczasowy przebieg służby oraz okoliczności indywidualne, dotyczące osoby skarżącego. Skoro nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia, a minęło już 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, to zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 organ mógł wydać taką decyzję. Z uzasadnień rozkazów wynika wprost wskazanie na fakultatywny charakter zwolnienia. Skoro już przy zawieszeniu w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji nie mają znaczenia prawnego takie aspekty jak dotychczasowy przebieg służby i okoliczności indywidualne, dotyczące osoby skarżącego, a jedynie aspekt wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, to przy zwalnianiu należy wziąć pod uwagę całokształt czynników z tym, że zasadniczo należy uwzględnić zapis ustawy, który w tym konkretnym przypadku wymaga jedynie, aby nastąpił upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, wbrew twierdzeniom Sądu, wskazane okoliczności zwolnienia funkcjonariusza zostały zindywidualizowane. Zdeterminowane zostały one przez aspekt jego zawieszenia w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust 1 ustawy o Policji, co następnie stanowiło konsekwencję jego zwolnienia. Istnieje ścisły związek przyczynowo skutkowy zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z art. 39 ustawy o Policji. Stąd wskazywano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia na aspekt problemu zatrudniania w Policji policjantów, którym postawiono zarzuty karne lub w sprawie których trwa postępowanie karne i możliwości zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Pisanie o przedstawionych zarzutach karnych w tej sytuacji jest bezzasadne, bowiem ten fakt wskazano w rozkazie zawieszającym w czynnościach. Sąd podzielił stanowisko organu, że bez znaczenia jest przeświadczenie skarżącego o własnej niewinności oraz porównywanie sytuacji innych funkcjonariuszy. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w interesie funkcjonariusza nie jest podejmowanie działań zmierzających do przewlekania procesu, ponieważ łączy się to z narażeniem siebie na możliwość zastosowania dyspozycji przepisu art. 42 ust. 2 pkt 9. Dlatego też bezzasadnym jest badanie, czy skarżący przyczyniał się swym zachowaniem do przewlekłości toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. Jego przyczynienie się lub nieprzyczynienie się dla możliwości zwolnienia go ze służby, w przypadku upływu terminu zawieszenia w czynnościach służbowych, nie ma znaczenia. Ustawodawca nie zastosował zapisu, z którego wynika, iż upływ terminu spowodowany musi być zawinionym działaniem funkcjonariusza. Poza funkcjonariuszowi postawiono nie jeden lecz kilka zarzutów w postępowaniu karnym. Stąd dwunastomiesięczny upływ okresu zawieszenia jest normalnym następstwem zachowania samego funkcjonariusza. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy zasługuje na uwzględnienie. Za zasadny zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2002 roku, Nr 7, poz. 58 – tekst jednolity ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu Policjanta można zwolnić w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. W przedmiotowej sprawie przesłanki zastosowania tego przepisu zostały spełnione. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Policjant, w stosunku do którego wydany został rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, był zawieszony w czynnościach służbowych, w związku z toczącą się przeciwko niemu sprawą karną przez okres ponad dwóch lat. Zawieszenie w czynnościach służbowych nastąpiło w wyniku wydania rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2006 roku, Nr [...] zaś rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby wydany został w dniu [...] kwietnia 2008 roku. Przyczyna zawieszenia w czynnościach służbowych, jaką jest toczące się przeciwko Policjantowi postępowanie karne, nie ustała. Postępowanie to bowiem na datę wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu nie zostało prawomocnie zakończone. Art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji przyznaje Komendantowi Powiatowemu Policji w takiej sytuacji uprawnienie do zwolnienia Policjanta ze służby i Komendant z uprawnienia tego skorzystał. Nie można więc przyjąć, że rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby naruszał powołany wyżej przepis. Rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby Policjanta, którego podstawę prawną wydania stanowi art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji jest rozstrzygnięciem o charakterze uznaniowym. Nakłada to oczywiście na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia wydawanego rozstrzygnięcia. Obowiązek ten wynika jednak z art. 107 § 3 k.p.a., a nie z zawartego w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji sformułowania "można zwolnić". Wydawanie przez organ administracji rozstrzygnięcia na podstawie przepisu, którego zastosowanie oparte jest na zasadzie uznania administracyjnego, nakłada na ten organ obowiązek należytego przedstawienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powodów skorzystania lub nieskorzystania z przysługującego organowi administracji uprawnienia, w danej konkretnej sprawie. Wymóg ten, jak to zostało już wyżej wskazane, wynika z 107 § 3 k.p.a. i ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny. Wobec faktu, iż w skardze kasacyjnej podniesiony został jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego mógł jednocześnie rozpoznać wniesioną do tego Sądu skargę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Jak to już zostało wcześniej wskazane przesłanką skorzystania przez organ administracji z uprawnienia wynikającego z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji jest upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych oraz dalsze istnienie przyczyn będących podstawą zawieszenia. Przesłanki te w przedmiotowej sprawie zostały spełnione. Należycie też zostały wykazane powody skorzystania przez organ administracji z uprawnienia wynikającego z wymienionego wyżej przepisu. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Komendanta Powiatowego Policji zwolnienie związane było z tym, że skarżący zajmował podstawowe stanowisko wykonawcze w pionie kryminalnym Komisariatu, którego jednym z podstawowych zadań jest wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych w celu ścigania sprawców przestępstw, zwalczania przestępczości narkotykowej oraz poszukiwania osób. Skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych przez okres prawie dwóch lat. Nie jest możliwe utrzymywanie takiej sytuacji przez dalszy, bliżej nieokreślony okres czasu. Sytuacja, w której pion kryminalny, którym kierował skarżący, nie posiada osoby, która trwale nim kieruje siłą rzeczy musi negatywnie wpływać na jakość jego działania. Jest to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dostateczne zindywidualizowany powód zwolnienia skarżącego ze służby. Jak to zostało wyżej wskazane skarżący nie został zwolniony natychmiast po upływie minimalnego okresu zawieszenia. Zwolnienie skarżące nie może być więc traktowane jako wykorzystanie przez jego zwierzchnika nadarzającej się możliwości usunięcia skarżącego z pracy. Wskazany przez skarżącego argument, iż nie ponosi on winy za przewlekłość toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego nie może być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji nie jest sankcją za zachowanie skarżącego w toczącym się przeciwko niemu procesie karnym. Zwolnienie to jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez Policjanta. Nie istnieje więc potrzeba badania, czy osoba zwalniana ponosi winę za przedłużający się okres zawieszenia w czynnościach służbowych. Również dotychczasowe zachowanie skarżącego w życiu prywatnym i zawodowym nie może uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak to już zostało wyżej wskazane zwolnienie z obowiązków służbowych na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji nie jest sankcją za zachowanie Policjanta. Sposób wykonywania przez Policjanta obowiązków służbowych oraz zachowanie w życiu prywatnym nie mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu. Niewątpliwie zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącej się sprawy karnej stanowi dla skarżącego dolegliwość. Należy mieć jednak na uwadze, iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji jest kompromisem między uprawnieniami pracodawcy i uprawnieniami pracownika. Celem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy. Można wymagać od pracodawcy, by tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeśli stan ten się przedłuża. Ustawodawca mając na uwadze fakt, iż zarzuty stawiane Policjantowi w postępowaniu karnym mogą okazać się niezasadne przewidział możliwość przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne jak również możliwość wypłaty świadczenia pieniężnego równego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Ma to miejsce wówczas, gdy postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa bądź przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego (art. 42 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji). Argumentem przemawiającym za uchyleniem zaskarżonej decyzji nie może być okoliczność, iż inny funkcjonariusz, w sytuacji podobnej do sytuacji skarżącego, został przywrócony do służby. Ocenie Sądu podlega wyłącznie prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego w sprawie skarżącego. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Naczelny Sąd Administracyjny miałby obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie 151w zw. z art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Mając na uwadze sytuację materialną skarżącego, który aktualnie nie otrzymuje wynagrodzenia oraz nie posiada innych dochodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odstąpił od zasądzenia od skarżącego na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji kosztów postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło