III SA/Wa 825/08

WyrokWSA w Warszawie2008-09-03

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Marta Waksmundzka-Karasińska, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek rolnych, nabytych w drodze darowizny, które zostały następnie podzielone i przeznaczone pod zabudowę, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i podlega opodatkowaniu VAT, jeśli osoba fizyczna nie nabyła tych gruntów z zamiarem ich odsprzedaży i nie prowadzi działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sprzedaż majątku prywatnego, który nie został nabyty w celu odsprzedaży i nie jest związany z działalnością gospodarczą, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Kluczowe jest ustalenie, czy podmiot działał jako producent, handlowiec, usługodawca, rolnik lub wykonujący wolny zawód w odniesieniu do konkretnej czynności, a nie tylko formalny status podatnika czy częstotliwość transakcji.
Stan faktyczny
Skarżący nabył w drodze darowizny grunty rolne, które następnie zostały przeznaczone pod zabudowę. Podzielił je na mniejsze działki i sprzedał część z nich, płacąc podatek VAT. Planuje sprzedaż kolejnych działek. Złożył zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Wystąpił o interpretację indywidualną, pytając, czy sprzedaż tych działek stanowi działalność gospodarczą i podlega VAT. Minister Finansów uznał, że sprzedaż podlega VAT, wskazując na częstotliwość i skalę przedsięwzięcia. Skarżący zarzucił błędną wykładnię, twierdząc, że sprzedaje majątek prywatny, a zgłoszenie VAT-R złożył błędnie poinformowany przez urząd skarbowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz K. L. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Asesor WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2008 r. sprawy ze skargi K. L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualna, 2. stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz K. L. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Z akt sprawy wynikało, iż w dniu 5 października 2007 r. K. L. ("Skarżący" w przedmiotowej sprawie) przesłał do Ministra Finansów na podstawie przepisu art. 14b § 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - powoływanej jako "ustawa Ord. pod.") na urzędowym formularzu ORD - IN wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży działek przeznaczonych pod zabudowę stanowiących majątek osobisty. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe. 2. W 1998 r. Skarżący wraz z małżonką otrzymał od swojej matki w formie darowizny nieruchomość rolną bez zabudowań o powierzchni 2,26 ha oraz gospodarstwo rolne bez zabudowań o powierzchni 5,9 ha. Nieruchomości te były wykorzystywane przez Skarżącego do działalności rolniczej. Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym płody rolne nigdy nie były sprzedawane lecz wykorzystywano je na potrzeby rodziny Skarżącego. Skarżący nie był i nie jest rolnikiem ryczałtowym. Następnie przedmiotowe grunty przeznaczone zostały w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkalną. Skarżący podzielił grunt na mniejsze działki i w latach 2005 - 2007 sprzedał część z nich (14 działek). Od każdej sprzedaży Skarżący zapłacił podatek od towarów i usług (dalej "podatek VAT"). W przyszłości Skarżący planuje sprzedaż jeszcze kilku działek. W uzupełnieniu przedmiotowego wniosku Skarżący oświadczył także, że w dniu 28 listopada 2007 r. złożył w Urzędzie Skarbowym w P. zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT-Z) wskazując datę 1 grudnia 2007 r. jako dzień zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych, co oznacza, iż od tego dnia nie był zarejestrowany jako "podatnik VAT - czynny". W związku z przedstawionym we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej Skarżący zadał następujące pytanie. 3. Czy sprzedaż działki rolnej, nabytej w drodze darowizny, w formie kilku pomniejszych działek, jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i czy czynności sprzedaży tych gruntów podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT? 4. W ocenie Skarżącego, z definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. - powoływanej jako "ustawa VAT") wynika, że dotyczy ona podmiotów zajmujących się działalnością w sposób profesjonalny, a więc mających zamiar stałego prowadzenia określonej działalności w sposób powtarzalny, wielokrotny, czyli częstotliwy. W ocenie Skarżącego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT nie jest jednak działalnością gospodarczą sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Sprzedaż majątku prywatnego, który nie jest związany z działalnością gospodarczą oraz nabyty został w drodze darowizny, a nie w celu dalszej odsprzedaży nie ma charakteru handlowego i nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Skarżący w tym zakresie przywołał orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości "ETS" z dnia 4 października 1995 r. w sprawie ze skargi D. Armbrecht, sygn. C-291/92 [ECR S 2807 S. 117-118]. Uznając powyższe stanowisko za poprawne Skarżący stwierdził, że zapłacony podatek VAT od sprzedaży działek powinien być zwrócony, a sprzedaż działek w przyszłości nie będzie podlegała opodatkowaniu. 5. W wydanej w dniu [...] stycznia 2008 r. interpretacji indywidualnej Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. W interpretacji wskazano, iż zgodnie z przepisami ustawy VAT Skarżący sprzedając i planując dalszą sprzedaż działek zachował się jak podatnik podatku od towarów i usług zgodnie z definicją zawartą w art. 15 ust. 1 ustawy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (art. 15 ust. 2 ustawy). Ponadto Skarżący zgodnie z art. 96 ust. 1 ww. ustawy zarejestrował się jako czynny podatnik VAT, tym samym potwierdził, że będzie prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. W ocenie organu dokonane i zamierzone transakcje mają związek z działalnością gospodarczą, bowiem zakres i skala przedsięwzięcia (sprzedaż kilkunastu działek) oraz podjęte przez sprzedawcę działania (wydzielenie przed sprzedażą działek z gruntu rolnego) wskazują na zamiar dokonywania sprzedaży w sposób częstotliwy, a więc w okolicznościach przesądzających o prowadzeniu działalności gospodarczej. Minister Finansów podkreślił także, że dostawa terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy VAT podlega opodatkowaniu stawką 22%. Minister Finansów podkreślił, iż dostawa terenów dokonywana przez Skarżącego jest czynnością podlegającą uregulowaniom zawartym w ustawie o podatku od towarów i usług i jako taka podlega opodatkowaniu ww. podatkiem. 6. W złożonym wezwaniu Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy VAT działalnością gospodarczą nie jest sprzedaż majątku prywatnego, osobistego osoby fizycznej, który nie jest związany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Stwierdził także, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a zgłoszenie rejestracyjne dla potrzeb podatku VAT złożył zgodnie z informacją uzyskaną w Urzędzie Skarbowym w P., gdzie błędnie został poinformowany, że taki obowiązek na nim ciąży. Ponadto, według Skarżącego samo złożenie druku VAT-R nie jest potwierdzeniem prowadzenia działalności gospodarczej. 7. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów w wyniku ponownej analizy sprawy, z uwzględnieniem zarzutu przytoczonego w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie. 8. W skardze Skarżący zarzucił wydanej przez Ministra Finansów interpretacji przepisów prawa podatkowego niezgodność z obowiązującym prawem polegającą na zakwalifikowaniu czynności sprzedaży działek rolnych, nabytych na podstawie umowy darowizny, w formie kilku pomniejszonych działek, jako działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, z uwagi na przyjęcie przez organ, iż dostawy działek dokonywał w sposób częstotliwy, co skutkowało stwierdzeniem, iż Skarżący jest podatnikiem VAT z racji, dokonywania tych czynności. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Ministra Finansów i podnosi, że z uwagi na brak zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej oraz z uwagi na fakt, iż grunty nabyte na podstawie umowy darowizny, przeznaczone były do działalności rolniczej (płody rolne wykorzystywane były na potrzeby własne i rodziny) - a nie do dalszej odsprzedaży - sprzedawane przez niego grunty stanowiły jego majątek prywatny, a on sam nie powinien być podatnikiem VAT. Skarżący podniósł również, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a zgłoszenie rejestracyjne dla potrzeb podatku VAT złożył zgodnie z informacją uzyskaną w Urzędzie Skarbowym w P., gdzie został błędnie poinformowany, że taki obowiązek na nim ciąży. Złożenie druku VAT - R nie było ze strony Skarżącego potwierdzeniem prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Skarżącego wykonał on wszystkie czynności dotyczące podatku VAT - w tym wypełnienie druku VAT - R - pod dyktando pracownika urzędu skarbowego. Skarżący uważa, iż teraz ponosi konsekwencje swojego zaufania do organów-skarbowych. Zdaniem Skarżącego definiując zarówno podatnika jak i działalność gospodarczą nie można pominąć przepisów prawa unijnego - a mianowicie Pierwszej i Szóstej Dyrektywy Rady. Skarżący stwierdził, po raz kolejny, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy VAT nie jest działalnością gospodarczą sprzedaż majątku prywatnego, osobistego osoby fizycznej, który nie jest związany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Na potwierdzenie swojego stanowiska Skarżący przywołał wyrok z dnia 4 października 1995 r. w sprawie C291/92 Finanzamt Uelzen przeciwko Dieterowi Armbrechtowi oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 r. (sygn. akt I FPS 3/07). Stawiając powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie pisemnej interpretacji indywidualnej z dnia 4 stycznia 2008 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 9. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej interpretacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. 10. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej zwana "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego. Specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Opisany we wniosku stan faktyczny nie musi prezentować zdarzeń już zaistniałych, może odnosić się np. do działań planowanych przez podatnika, które jeszcze nie nastąpiły. Dlatego organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które musi być ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 ustawy Ord. pod.). Decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ma rozstrzygnięcie, czy w sytuacji opisanej we wniosku Skarżącego dochodzi do powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług czy też nie. 11. W przypadku podatku VAT kwestia powstania obowiązku podatkowego jest szczegółowo unormowana w dziale IV ustawy VAT, przy czym odrębnie określono zasady ogólne powstania obowiązku podatkowego, jak i powstanie obowiązku podatkowego w przypadku dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, wewnątrzwspólnotowego ich nabycia, oraz powstania obowiązku podatkowego u małych podatników. W art. 19 ustawy VAT przyjęto, że obowiązek podatkowy w tym podatku powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, jednocześnie w art. 19 ust. 2 ust. 21 oraz w art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1 ustawy VAT wprowadzono szereg odmiennych rozwiązań szczegółowych. W sprawie istotne znaczenie ma natomiast art. 15 ustawy VAT, zgodnie z którym podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, którego tezy Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, przepis art. 15 ust. 1 ustawy VAT odzwierciedla zatem dyspozycję przepisu art. 4 ust. 1 VI Dyrektywy, stanowiącego, że podatnikiem jest "każda osoba wykonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania działalność gospodarczą, określoną w ust. 2, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności". Różnica pomiędzy unormowaniami unijnymi a polskimi ujawnia się natomiast na tle definicji działalności gospodarczej. O ile bowiem zgodnie z art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących usługi włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą, wykonywaniem wolnych zawodów, a także wykorzystywanie w sposób ciągły, własnych dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych, o tyle przepis art. 15 ust. 2 ustawy VAT definiując pojęcie działalność gospodarcza jako wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, operuje zwrotem "również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy". Zwrotu takiego w przepisie art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy brak. Zwrócić należy jednakże uwagę, że w przepisie art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy zawarto upoważnienie dla Państw Członkowskich do uznania za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą zdefiniowaną w art. 4 ust. 2, w szczególności dotyczące określonych dostaw budynków, części budynków wraz z gruntami oraz dostaw działek budowlanych, przez które to działki VI Dyrektywa rozumieć każe działkę nieuzbrojoną lub uzbrojoną "uznaną za budowlaną przez Państwa Członkowskie". Oznacza to, że "użyty w treści art. 15 ust. 2 ustawy VAT zwrot "również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy", jest wyrazem swoistej realizacji przez polskiego ustawodawcę opcji zawartej w art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy. Realizacja tej opcji nie została przy tym ograniczona wyłącznie do dostaw budynków lub części budynków wraz z gruntem oraz działek budowlanych wymagających zdefiniowania, lecz do wszystkich czynności podlegających opodatkowaniu, które dokonywane sporadycznie w związku z działalnością handlową, usługową lub produkcyjną, są wykonywane przez dany podmiot. Możliwość taka przewidziana jednak została w art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy, gdy zważyć, że w przepisie tym użyto zwrotu "w szczególności", nie zamykając w ten sposób katalogu sporadycznych transakcji uzasadniających uznanie danego podmiotu za podatnika do transakcji dotyczących wyłącznie budynków i działek budowlanych. Wskazując na powyższe nie sposób jednak nie zauważyć, że realizacja normy określonej w art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy w ustawy VAT nastąpiła w sposób wysoce niedoskonały i budzący wątpliwości interpretacyjne. Zamiast bowiem określić wprost i jasno w ustawie VAT, że za podatnika uznaje się każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą ustawodawca zdecydował się na skomplikowane i wymagające zabiegów interpretacyjnych rozwiązanie polegające na rozszerzeniu definicji działalności gospodarczej. Okoliczność, że VI Dyrektywa zezwala Państwom Członkowskim na uznanie za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą i że ustawy VAT opcję tę realizuje w końcowej części przepisu art. 15 ust. 2 przez odwołanie się do "czynności wykonywanej jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy", nie przesądza jednak, że tylko z tego powodu dany podmiot staje się podatnikiem podatku VAT. Zarówno z brzmienia przepisu art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy, jak i art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy VAT wynika bowiem nader wyraźnie, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód, - na co w interpretacji zwrócił uwagę również organ podatkowy. 12. Innymi słowy, jeśli dana czynność wykonana została poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód to w świetle art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie. Taka zaś właśnie sytuacja występuje w przypadku sprzedaży przez daną osobę jej majątku prywatnego. Majątek - jak wynika z wniosku o interpretację "nie był nabyty tylko w celu ich profesjonalnej odsprzedaży" - a więc nie z przeznaczeniem do działalności handlowej, a zatem jego sprzedaż zarówno w całości, jak i w częściach, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez, nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT. Podkreślić przy tym należy, że zwłaszcza w przypadku działalności gospodarczej w zakresie handlu, zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Nie można bowiem pominąć, że pod pojęciem "handel" należy rozumieć dokonywanie w sposób zorganizowany zakupów towarów w celu ich odsprzedaży. Więcej nawet: z orzecznictwa ETS wynika, że sam zamiar prowadzenia działalności gospodarczej, potwierdzony obiektywnymi dowodami przesądza o potrzebie traktowania danego podmiotu jako podatnika VAT nawet wtedy, gdy organ skarbowy wie, że przewidywana działalność gospodarcza, która miała prowadzić do transakcji opodatkowanych, nie zostanie zrealizowana (zob. orzeczenie w sprawie C-400/98 pomiędzy Finanzamt Goslar a Brigitte Breitsohl). Z kolei brak takiego zamiaru wyklucza możliwość uznania danego podmiotu za podatnika VAT. Argument, że podmiot dokonujący sprzedaży (dostawy) majątku prywatnego nie może być traktowany w odniesieniu do takiej sprzedaży jako podatnik podatku od towarów i usług, doznaje dodatkowego wzmocnienia, gdy uwzględnić wnioski płynące z analizy art. 2 pkt 1 VI Dyrektywy. Przepis ten określając zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej stanowi, że opodatkowaniu podlega dostawa towarów lub usług świadczona odpłatnie na terytorium kraju "przez podatnika, który jako taki występuje". Art. 2 pkt 1 VI Dyrektywy wyraźnie więc wskazuje, że czynność opodatkowana w postaci dostawy towaru lub świadczenia usług ma miejsce wówczas, gdy w odniesieniu do tej właśnie czynności, dany podmiot występuje w charakterze podatnika VAT, a więc podmiotu prowadzącego w określonym zakresie działalność gospodarczą. Nader jasno zaakcentował to ETS w orzeczeniu w sprawie C-291/92 pomiędzy Finanzamt Ülzen a Dieter Armbrecht stwierdzając, że nawet jeśli podatnik w rozumieniu Dyrektywy sprzedaje majątek, którego część przeznaczył na cele inne niż związane z prowadzoną działalnością (usługową), i którą to część zarezerwował na cele prywatne, w odniesieniu do sprzedaży tej części nie występuje on jako podatnik, a transakcja taka nie podlega opodatkowaniu. Nadmienić trzeba, że w orzeczeniu tym ETS stwierdził, że w przypadku wyodrębnienia części nieruchomości do celów prywatnych rozróżnienie między częścią przeznaczoną na potrzeby działalności gospodarczej podatnika i częścią używaną do celów prywatnych musi opierać się na proporcji między wykorzystywaniem do celów prywatnych i do celów działalności gospodarczej w roku nabycia (...), nie zaś na kryterium podziału fizycznego. W uzasadnieniu omawianego wyroku wskazano, że w VI Dyrektywie brak jest przepisu uniemożliwiającego podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą wyłączenie z systemu VAT części majątku przeznaczonego do celów prywatnych i że decyzja w tym zakresie jest suwerenną decyzją samego podatnika. Oznacza to, że w ocenie ETS brak opodatkowania sprzedaży majątku własnego podatnika nie zakłóca zasady powszechności i neutralności podatku VAT, ani też nie powoduje zakłóceń w zakresie konkurencji. 13. Ustawa o podatku VAT, określając w art. 5 ust. 1 pkt 1, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, nie zawiera zapisu identycznego do art. 2 ust. 1 VI Dyrektywy, co przesądza, że w tym zakresie pozostaje ona w sprzeczności z zapisami VI Dyrektywy. Brak ten niewątpliwie usuwany być musi w drodze prowspólnotowej wykładni ustawy krajowej. W świetle powyższego uprawniona jest teza, że przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy VAT winny być rozumiane w ten sposób, że warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku VAT jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód. Ani więc formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT. 14. Organ podatkowy prawidłowo zatem wskazał, powołując się na art. 2 pkt 6 u.p.t.u, że grunt jest towarem, którego sprzedaż co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Prawidłowe było również odwołanie się do treści art. 7 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy VAT. Jednakże błędna jest wywiedziona przez organy podatkowe konkluzja, iż sprzedaż działek w okolicznościach faktycznych opisanych przez Skarżącego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W okolicznościach faktycznych sprawy brak jest podstaw, aby przypisać Skarżącemu, że nabycia gruntu dokonano z zamiarem odsprzedaży. W przedstawionym przez Skarżącego stanie faktycznym wyjaśniono, że grunty rolne nabyto w drodze darowizny od matki Skarżącego z dnia 22 czerwca 1998 r. Z opisu nie wynikało, aby strona nabywając grunt rolny miała zamiar jego odsprzedaży. Dokonana w latach późniejszych zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego spowodowała że nieruchomości mogły zostać wykorzystane pod zabudowę. W tym miejscu warto także wskazać, iż fakt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie powoduje, iż działki rolne stają się automatycznie działkami budowlanymi. 15. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych należy przyjąć, iż argumentem przemawiającym za uznaniem zawsze za podatnika podatku VAT osoby, która nabyła do majątku prywatnego grunty rolne sprzedawane następnie jako działki budowlane nie może być okoliczność, że w świetle definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy i w art. 15 ust. 2 ustawy VAT działalność rolnika jest działalnością gospodarczą. Uwzględnić bowiem trzeba, że grunty takie nie zawsze służyć muszą dostawom produktów rolnych lecz prywatnym potrzebom rolnika i członków jego rodziny. We wniosku o interpretację strona podniosła, że nabyte przez nią nieruchomości nie były wykorzystywane do działalności rolniczej. Powyższe - zdaniem Sądu - przemawia za uznaniem, że nieprawidłowy jest pogląd Ministra Finansów wyrażony w interpretacji indywidualnej, że sprzedaż działek stanowiących majątek osobisty skarżącego, dokonywana poza zakresem wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, będzie skutkować powstaniem obowiązku podatkowego w podatku VAT. Wbrew twierdzeniom organu - Sąd ocenia, że organ dokonał błędnej wykładni przepisów ustawy VAT w zestawieniu z celami i zasadami przepisów Dyrektyw dotyczących podatku VAT. Ponownie wydając interpretację Minister Finansów uwzględni wyrażoną wyżej ocenę prawną a także zasady ogólne wynikające z przepisów unijnych, w tym również wnioski wynikające z orzecznictwa ETS. Minister Finansów powinien też uwzględnić to, iż czynności cywilnoprawne o charakterze zobowiązującym, odpłatne i dokonywane w ramach obrotu nieprofesjonalnego podlegają przepisom ustawy z dnia 9 września 2000 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.), których zastosowanie wyłącza możliwość opodatkowania sprzedaży nieruchomości podatkiem VAT. 16. Sąd wyjaśnia, że uwzględnił skargę na mocy art. 146 § 1 P.p.s.a. (punkt pierwszy sentencji). Rozstrzygnięcie z punktu drugiego sentencji ma swoje odzwierciedlenie w art. 152 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego stronie Sąd postanowił na mocy w art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło