VI SA/Wa 1207/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2008 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym oddala skargę Wnioskiem złożonym w dniu [...] listopada 2007 r. P. K. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wydanie zezwolenia na użytkowanie czterech pojazdów przeznaczonych do przewozu pacjentów jako pojazdów uprzywilejowanych w ruchu. Pojazdy miały służyć ratowaniu zdrowia i życia ludzkiego w ramach umowy zawartej przez P. K. z P. sp. z o.o. z siedzibą w J. Jak argumentował wnioskodawca, powyższą umową zobowiązał się do świadczenia usług transportowych w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a także do ambulatoryjnej pomocy wyjazdowej z dyżurnym lekarzem przedsiębiorstwa E. Spółka ta ma zadeklarowanych ok. 60 tysięcy pacjentów w trzech okolicznych miastach, a nadto zabezpiecza opiekę medyczną i wypadkową dla P. S.A. oraz P. S.A. Pismem złożonym w dniu [...] grudnia 2007 r. P. K. dodatkowo wyjaśnił, iż zobowiązał się do zapewnienia całodobowego transportu sanitarnego, dla całodobowej pomocy wyjazdowej z lekarzem spółki E. oraz do przewozu pacjentów do szpitali z czterech przychodni. Decyzje o transporcie chorego do szpitala, sposobu transportowania pacjenta i o ewentualnym składzie osób w sanitarce decyduje lekarz spółki, podobnie jak w przypadku całodobowych wyjazdów domowych. Personel medyczny i tzw. "torbę wyjazdową" zapewnia również spółka E. Osobnymi zleceniami są zabezpieczane imprezy sportowe, rekreacyjne i muzyczne, w których również spółka zapewnia wyjazdowy personel medyczny. Karetki standardowo wyposażone są w nosze i butle tlenowe. Dodatkowym wyposażeniem są aparaty "[...]" do sztucznego oddychania, szyny K., krzesła kardiologiczne i sprzęt opatrunkowy oraz strzykawki i igły jednorazowego użytku. To dodatkowe wyposażenie oraz tzw. "torbę wyjazdowo-wypadkową" zapewnia spółka E. Na wezwanie organu administracji załączono Księgę rejestrową i decyzję Wojewody [...] o wpisie zmian w rejestrze, w księdze rejestrowej prowadzonej dla P. w J. z informacją o zawarciu przez spółkę E. umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia dla wszystkich jej NZOZ na świadczenie usług w ramach nocnej i świątecznej opieki wyjazdowej. Załączono pismo Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r. informujące o podpisaniu ze spółką E. umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych w rodzaju: Podstawowa opieka zdrowotna w 2008 r. W ramach tej umowy świadczeniodawca jest zobowiązany do zapewnienia świadczenia nocnej i świątecznej ambulatoryjnej i wyjazdowej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej oraz transportu sanitarnego. Na podstawie powyższych ustaleń Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. odmówił zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu wnioskowanych pojazdów. Wskazując na przepis art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) organ administracji podkreślił, że uprzywilejowanie w ruchu pojazdu stanowi wyjątek od ogólnych zasad poruszania się po drogach. Uprzywilejowanie w ruchu pojazdu może mieć miejsce wyłącznie w przypadku, gdy pojazd taki będzie używany stale i bezpośrednio w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Hipotetyczne wykorzystanie takiego pojazdu do powyższych celów nie daje podstaw do uprzywilejowania go w ruchu. Zakres świadczeń realizowanych przez zakłady spółki, w ocenie organu, nie daje podstaw do uprzywilejowania w ruchu zgłoszonych pojazdów. Potwierdzeniem tego stanowiska, według organu, jest pismo Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r., w którym podano, że świadczenia zdrowotne w stanach nagłego zagrożenia zdrowia udzielane są przez zespoły ratownictwa medycznego. W związku z tym lekarz lub pielęgniarka udzielający świadczenia w ramach nocnej i świątecznej opieki wyjazdowej, w przypadku stwierdzenia nagłego zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta, ma możliwość wezwania zespołu ratownictwa medycznego. Udzielane wyjazdowe świadczenia zdrowotne przez spółkę nie obejmują stanów bezpośrednio zagrażających życiu, a tym samym nie wymagają posiadania pojazdów uprzywilejowanych w ruchu. Organ podkreślał, że nie każdy transport sanitarny musi wiązać się z koniecznością uprzywilejowania w ruchu, gdyż istotą transportu sanitarnego jest sam przewóz pacjenta. Natomiast zabezpieczanie imprez sportowych i rozrywkowych samo w sobie nie musi łączyć się z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Od tej decyzji P. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się jej zmiany i uwzględnienia żądania. Decyzji zarzucono sprzeczność ustaleń faktycznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym przez przyjęcie, że pojazdy wnioskowane do uprzywilejowania w ruchu nie będą używane dla ratowania życia lub zdrowia ludzkiego. Skarżący podnosił, że w trakcie wyjazdów do chorych niejednokrotnie zachodziła konieczność natychmiastowego przewiezienia do szpitala ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. W takich sytuacjach koniecznym jest wykorzystanie jego pojazdów jako uprzywilejowanych w ruchu. Przedsiębiorca zawarł umowę na świadczenie takich usług, na dowód tego przedłożył umowę z dnia [...] grudnia 2007 r. z datą obowiązywania od [...] stycznia 2008 r. Umowa został zawarta z N. sp. z o.o. w R. na kompleksowe zabezpieczenie transportu sanitarnego w tym na usługi transportowe w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego (aneks do ww. umowy z dnia [...] lutego 2008 r.). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ administracji, przytaczając argumenty podnoszone w zaskarżonej decyzji podkreślał nadto, że przepis art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest wyjątkiem nie mogącym doprowadzić do sytuacji takiego zwiększenia pojazdów uprzywilejowanych w ruchu, że spowodowałoby to zagrożenia bezpieczeństwa i faktycznego ograniczenia możliwości korzystania z tego uprzywilejowania. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, zdaniem organu, na to, by przedsiębiorca w ramach swojej działalności świadczył usługi transportu sanitarnego w trybie nagłym. Świadczy on natomiast usługi transportu sanitarnego w podstawowej opiece zdrowotnej co nie jest związane z usługami wykonywania transportu w sprawach nagłych. Wnioskodawca nie przedstawił okoliczności, z których wynikałoby, iż wskazane pojazdy były używane do akcji związanej z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, także w przypadkach zabezpieczania imprez sportowych i rozrywkowych. Składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, polegającą na sprzecznym z zasadami logiki i doświadczenia życiowego przyjęciu, że zapisy w przedłożonych umowach nie stanowiły podstaw do uwzględnienia wniosku oraz naruszenie przepisów postępowania przez nierozważnie w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Zdaniem skarżącego z przedłożonych dokumentów wynika, że wnioskowane do uprzywilejowania pojazdy były już używane do ratowania życia i zdrowia ludzkiego m. in. podczas zabezpieczania imprez masowych. Jak podkreślał, z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że zamierza świadczyć swoje usługi także w trybie nagłym. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego o wykorzystywaniu pojazdów do ratowania życia lub zdrowia ludzkiego organ administracji stwierdził, że z przedłożonego materiału dowodowego okoliczność ta nie wynika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z treścią przepisu art. 53 ust. 1 pkt 1-11 pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy: 1) jednostek ochrony przeciwpożarowej; 2) pogotowia ratunkowego; 3) Policji; 4) jednostki ratownictwa chemicznego; 5) Straży Granicznej; 6) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 7) Agencji Wywiadu; 8) Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej; 9) Służby Więziennej; 10) Biura Ochrony Rządu; 11) 10a) kontroli skarbowej; 12) 10b) Służby Celnej; 13) Inspekcji Transportu Drogowego. Natomiast w myśl pkt 12 tego przepisu pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być również pojazd samochodowy jednostki niewymienionej w pkt 1-11, jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego - na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Według ustaleń organu administracji pojazdy skarżącego były używane w ramach pomocy medycznej, świadczonej w zakresie podstawowej całodobowej opieki zdrowotnej w tym również w dni wolne od pracy. Skarżący zawarł umowy z niepublicznymi zakładami opieki zdrowotnej zobowiązując się tymi umowami również do świadczenia transportu pacjentów w stanach nagłych. To zobowiązanie nie może mieć jednak wpływu na stanowisko organu w przedmiocie wydania zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdów skarżącego w ruchu drogowym. Przedsiębiorca bowiem mógł zobowiązać się do wykonania świadczenia wyłącznie w takim zakresie, w jakim świadczenie to mógł (był uprawniony) spełnić. Natomiast w datach zawierania umów skarżący nie posiadał stosownego zezwolenia na świadczenie usług transportu pacjentów pojazdami uprzywilejowanymi w ruchu. Stąd powoływanie się na treść tych umów, jako na podstawę żądania zezwolenia, nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie organu administracji. Decyzja organu administracji w tym zakresie jest decyzją uznaniową, a w takim przypadku Sąd dokonuje oceny jedynie legalności owego uznania. Z załączonego do akt pisma Narodowego Funduszu Zdrowia [...] Oddziału Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. wynika, że P. w J. (świadczeniodawca) podpisał umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenie podstawowej opieki zdrowotnej w roku 2008 . W ramach tej umowy świadczeniodawca zobowiązał się do zapewnienia świadczeń m. in. w zakresie nocnej i świątecznej ambulatoryjnej i wyjazdowej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej oraz transportu sanitarnego, bez konieczności wzywania zespołów wyjazdowych pogotowia ratunkowego, gdyż świadczenia zdrowotne w stanach nagłych będą udzielane przez zespoły ratownictwa medycznego. Z następnego pisma Narodowego Funduszu Zdrowia [...] Oddziału Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. wynika wprost, iż N. spółki E. świadczy opiekę zdrowotną, która nie jest związana ze stanami nagłymi, gdyż w tych przypadkach niezbędne jest wzywanie jednostek ratownictwa medycznego. Natomiast wykonywanie przewozów pacjentów do szpitali odbywa się celem ich planowanej hospitalizacji. Także z ustaleń organu administracji, nie wynika, by N. sp. z o.o., z którym skarżący zawarł drugą umowę na świadczenie usług transportowych pacjentów, miał umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenie opieki zdrowotnej w stanach nagłych. Zgodnie z cytowanym wyżej art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym udzielenie zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym może mieć miejsce w sytuacji, jeżeli pojazd ten jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Skarżący w postępowaniu administracyjnym nie wykazał, by którykolwiek ze zgłoszonych pojazdów był używany (kiedy i w jakich okolicznościach) do ratowania życia lub zdrowia ludzkiego, czyli w stanach nagłych. Jednocześnie z posiadanej przez organ administracji informacji Narodowego Funduszu Zdrowia [...] Oddziału Wojewódzkiego w [...] wynika, iż w tzw. "stanach nagłych" N. spółki E. obowiązane były do wzywania zespołów ratownictwa medycznego. Tym samym to zespoły ratownictwa medycznego, a nie pojazdy skarżącego w takich przypadkach miały świadczyć usługi transportu pacjentów. Argumentacja skarżącego, sprowadzająca się do stwierdzenia, że w przypadkach wyjazdów do pacjentów może zajść konieczność przewiezienia pacjenta w trybie nagłym do szpitala, nie daje podstaw do stwierdzenia, iż jest to (lub może być to) okoliczność o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż ewentualna (hipotetyczna) konieczność takich działań nie uzasadnia wydania zezwolenia (przykładowo wyroki NSA w Warszawie z dnia 2 lutego 1999 r. – sygn. akt II SA 1750; z dnia 9 października 1998 r. – sygn. akt II SA 1081/98; z dnia 24 maja 1999 r. – sygn. akt II SA 547/99; czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r. – sygn. akt VI SA/Wa 740/06). Zabezpieczania przez skarżącego posiadanymi pojazdami imprez masowych również nie uzasadniało udzielenia przedmiotowego zezwolenia, a to z uwagi na podnoszoną już okoliczność nie wykazania by w czasie takiej imprezy pojazdy skarżącego były używane do przypadków nagłych oraz z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 65a ust. 2 pkt 3 lit. d) Prawa o ruchu drogowym organizator imprezy masowej ma obowiązek zabezpieczyć od strony medycznej taką imprezę przede wszystkim zespołami ratownictwa medycznego, o których mowa w ustawie z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410 ze zm.). Nie bez znaczenia jest również argumentacja organu administracji, iż każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych w ruchu istotnie wpływa na zagrożenie bezpieczeństwa tego ruchu. Zatem uzasadnioną intencją prawodawcy jest dążenie do zawężenia ilości zezwoleń wydawanych w trybie art. 53 ust. 1 pkt 12 wymienionej ustawy. Wyrazem tego stanowiska ustawodawcy jest również art. 53 ust. 1a ustawy stwierdzający, iż zezwolenie na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu, wydane na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 nie ma charakteru zezwolenia na czas nieograniczony. Stwierdza się bowiem jego wygaśnięcie gdy ustaną okoliczności uzasadniające wykorzystanie pojazdu jako uprzywilejowanego. Organ administracji, w świetle ustaleń wynikających z akt postępowania administracyjnego, nie przekroczył, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, ram zakreślonych dla uznania administracyjnego. Wykazał bowiem, iż dotychczasowa działalność skarżącego faktycznie nie uzasadniała udzielenia wnioskowanego zezwolenia. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.