I OSK 1433/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Anna Lech del. WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgowego Inspektora Pracy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 145/08 w sprawie ze skargi Zakładu [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Zakładu [...] na rzecz Okręgowego Inspektora Pracy kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 4 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 145/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] oraz poprzedzających ją decyzji Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu Oddział w Koninie nr rej. [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. i z dnia [...] grudnia 2007 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Nakazem Państwowej Inspekcji Pracy Inspektora Pracy z dnia [...] grudnia 2007 r. nr rej. [...], wydanym na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. Nr 89, poz. 589), po przeprowadzeniu kontroli w dniach : [...],[...],[...] maja 2007 r. oraz [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] październik 2007 r. nakazano: 1. Uzupełnić szczegółowe programy poszczególnych rodzajów szkoleń z zakresu bhp, które znajdują się w zakładzie o zagadnienia związane z występowaniem szkodliwych czynników biologicznych oraz z obciążeniami układu mięśniowo szkieletowego, w tym m.in. - potencjalnego zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników spowodowanego działaniem szkodliwych czynników biologicznych, - środków, które należy podjąć w celu zapobiegania zagrożeniom spowodowanym działaniem szkodliwego czynnika biologicznego, - wymagań higieniczno - sanitarnych w związku z występowaniem szkodliwych czynników biologicznych, - wyposażenia i stosowania środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, w związku z występowaniem szkodliwych czynników biologicznych, - działań, które pracownicy podejmują w razie występowania awarii lub wypadków, lub dla ich zapobiegania, w związku z występowaniem na stanowiskach pracy szkodliwych czynników biologicznych – w terminie do dnia [...] marca 2008 r., na podstawie: art.11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U Nr 89, poz. 589), art. 2374 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288), § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180 poz. 1860 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 196, poz. 1420) i § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716). 2. Poddać J. S., szkoleniu okresowemu z zakresu BHP dla osób kierujących pracownikami - w terminie do dnia [...] marca 2008 r., na podstawie: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89.poz.589), art. 2373 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz U.. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 181, póz. 1288), § 14 ust. 2 pkt 1 i § 15 ust. 1, i 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy ( Dz. U. Nr 180, poz. 1860 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 196, poz. 1420). 3. Urządzić pomieszczenie biurowe zakładu, w taki sposób, żeby nie znajdowało się ono poniżej poziomu otaczającego terenu oraz jego wysokość była nie mniejsza niż 3 m w świetle - jeżeli w pomieszczeniu nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia; 3,3 m w świetle - jeżeli w pomieszczeniu prowadzone są prace powodujące występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia – w terminie do dnia [...] marca 2008 r., na podstawie: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89,poz. 589), art. 214 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 181, póz. 1288), § 3, § 18 ust. 1,2,3, § 20 ust. 1, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ( Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami z 2007 r. Nr 49, poz. 330). 4. Uzupełnić instrukcję udzielania pomocy w nagłych wypadkach, o informacje uwzględniające zagrożenia szkodliwymi czynnikami biologicznymi – w terminie do dnia [...] stycznia 2008 r., na podstawie: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. Nr 89,poz. 589), art. 233 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288), § 41 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami z 2007 r. Nr 49, poz. 330) i § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki ( Dz. U. Nr 81, poz. 716). 5. Określić szczegółowe wymagania bhp przy wykonywaniu prac szczególnie niebezpiecznych – w terminie do dnia [...] stycznia 2008 r., na podstawie: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. Nr 89.poz.589) art. 224 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288), § 81 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ( Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami z 2007 r. Nr 49, poz. 330). 6. Opracować instrukcję udzielania pomocy w nagłych wypadkach, zawierającą informacje uwzględniające zagrożenia szkodliwymi czynnikami biologicznymi – w terminie do dnia [...] stycznia 2008 r., na podstawie: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. Nr 89,poz. 589), art. 233 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288), § 41 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ( Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami z 2007 r. Nr 49, poz. 330) i § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki ( Dz. U. Nr 81, poz. 716). 7. Uzupełnić istniejące w zakładzie instrukcje z zakresu bhp o; - zagadnienia dotyczące postępowania z materiałem skażonym szkodliwymi czynnikami biologicznymi, - zagadnienia określające procedury postępowania w razie awarii lub wypadku, związanych z uwolnieniem szkodliwego czynnika biologicznego, - zagadnienia określające sposób przeprowadzania czynności remontowych i konserwacyjnych związanych z ryzykiem wystąpienia skażeń biologicznych – w terminie do dnia [...] stycznia 2008 r., na podstawie: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U Nr 89,poz. 589), art. 2374 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288), § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ( Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami z 2007 r. Nr 49, poz. 330) i § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki ( Dz. U. Nr 81 poz. 716). 8. Zapewnić wykonywanie zadań służby bhp w zakładzie przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje – w terminie do dnia [...] marca 2008 r., na podstawie: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. Nr 89.poz.589), art. 23711 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288) i § 4 ust. 2 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy ( Dz. U. Nr 109, poz. 704, ze zmianami z 2004 r. Nr 246, poz. 2468 oraz wynikające z 2005 r. Nr 117,poz. 986). Od powyższego nakazu odwołanie wniósł A. B. zarzucając mu naruszenie art. 11 ust. 1,2,3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenie przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do wykonania określonych działań. Zdaniem odwołującego się organ naruszył także przepisy art. 6,7,8 i 9 k.p.a. oraz art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu nakazem z dnia [...] lutego 2008 r. nr rej. [...] - wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - utrzymał w mocy zaskarżone decyzje nr [...] uchylił zaś decyzję nr [...] i w tym zakresie postępowanie umorzył. Zdaniem organu odwoławczego wszystkie decyzje zawarte w przedmiotowym nakazie znajdowały odzwierciedlenie w treści protokołu z kontroli. Jedynie w związku z powtórzeniem się w decyzji nr [...], w zakresie instrukcji udzielenia pomocy w nagłych wypadkach, oraz ustaleniem faktycznym polegającym na tym, że w zakładzie udostępniono pracownikom przedmiotową instrukcję, nie zawierającą zagrożeń szkodliwymi czynnikami biologicznymi, decyzję tę należało uchylić. Powyższa decyzja, w części w której utrzymywała w mocy nakaz z dnia [...] grudnia 2007 r. nr rej. [...], stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, którą wniósł A. B. Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił organowi naruszenie art. 11 ust. 1,2,3, art. 31 ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 6, 7, 8, 9 i 79 § 1 k.p.a. W szczególności podnosił w skardze, że organ uniemożliwił mu wzięcie aktywnego udziału w przesłuchaniu, co skutkowało naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu a wskazane w skardze pozostałe naruszenia przepisów prawa dokonane przez organ w toku prowadzonego postępowania kontrolnego, były tak zasadnicze, iż powinny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że - zgodnie z art. 12 ust. 1 Konwencji nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu, przyjętej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 r. ( Dz. U. z dnia 8 lipca 1997 r.) - inspektorzy pracy zaopatrzeni w odpowiednie pełnomocnictwa są upoważnieni do przesłuchiwania na osobności lub w obecności świadków, pracodawcy lub personelu przedsiębiorstwa w sprawach dotyczących stosowania przepisów prawnych. W związku z powyższym, inspektor pracy ma prawo przesłuchiwać pracowników również bez udziału pracodawcy. W przedmiotowej sprawie pracodawca miał natomiast możliwość zapoznania się z protokołem z kontroli, w tym również z zeznaniami świadków oraz wniósł stosowne zastrzeżenia do zebranego przez inspektora pracy materiału dowodowego. Ponadto - zdaniem organu - wydając zaskarżone decyzje inspektor pracy opierał się na innych źródłach dowodowych niż zeznania świadków, przede wszystkim zaś na dokumentach okazanych podczas kontroli. Dotyczyły one obowiązków pracodawcy z zakresu przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, które miały charakter formalny i nie związany bezpośrednio z prawami konkretnych pracowników. Stwierdzając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ( omyłkowo wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jako art. 145 § 2 ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu Oddział w Koninie nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. i z dnia [...] grudnia 2007 r. – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podniósł, że w myśl art. 134 § 1 w/w ustawy procesowej nie był związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w tym aspekcie Sąd podkreślił, że uwzględniając skargę obowiązany był stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodziły przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. stanowi zaś, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, jeśli zawiera ona wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego Sąd Wojewódzki zauważył, iż w niniejszej sprawie zostały wydane dwa nakazy. Pierwszy z nich, opatrzony datą [...] grudnia 2007 r., sygn. akt [...], nr rej. [...] i drugi zaś, z datą [...] grudnia 2007 r., sygn. akt [...], nr rej. [...]. Obie te decyzje wydane zostały na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589), po przeprowadzeniu kontroli w dniach: [...],[...],[...] maja 2007 r. i w dniach: [...].[...],[...],[...],[...],[...],[...] października 2007 r. oraz obie dotyczyły takich samych uchybień. Nakazy te różniły się jedynie terminem wykonania stwierdzonych uchybień. W zaistniałej sytuacji zatem w obrocie prawnym – zdaniem Sądu - funkcjonowały dwie identyczne decyzje, różniące się jedynie datą ich wydania i terminem realizacji stwierdzonych uchybień. Z tego więc powodu Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu Oddział w Koninie z dnia [...] grudnia 2007 r. i [...] grudnia 2007 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie: a) art. 107 k.p.a. – poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że nakaz z dnia [...] grudnia 2007 r. jest decyzją administracyjną i że została ona wprowadzona do obrotu prawnego, podczas gdy z okoliczności sprawy wynikało co innego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 156 k.p.a. – poprzez uznanie przez Sąd, że zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności nakazów z dnia [...] i [...] grudnia 2007 r. i tym samym stwierdzenie ich nieważności w oparciu o ustalenie, że oba w/w nakazy funkcjonowały w obrocie prawnym jako decyzje identyczne, dotyczące takich samych uchybień. Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne organ wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, ewentualnie o uchylenie wyroku i i oddalenie skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że – zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. - jednym z obligatoryjnych elementów decyzji administracyjnej jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Ponadto orzecznictwo wypracowało ugruntowany pogląd, że dla zaistnienia ważnej decyzji konieczne jest zawarcie w niej co najmniej następujących elementów: oznaczenia organu, oznaczenia stron, rozstrzygnięcia sprawy i podpisu osoby upoważnionej do jej wydania. Brak któregokolwiek z w/w elementów powoduje, iż nie mamy do czynienia z decyzją administracyjną a co za tym idzie, że decyzja taka weszła do obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie bowiem skarżącemu został doręczony "nakaz" z dnia [...] grudnia 2007 r., ale –co było rzeczą bezsporną - nie zawierał on podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji tj. inspektora pracy. Okoliczność przy tym, że w aktach administracyjnych nakaz ten był opatrzony podpisem organu wydającego go, pozostawał obojętnym, gdyż o wprowadzeniu decyzji do obrotu decydował fakt doręczenia jej adresatowi decyzji. Konkludując skarżący kasacyjnie wywodził, że w niniejszej sprawie nie funkcjonowały w obrocie prawnym dwie decyzje ( z [...] i [...] grudnia 2007 r. ) a jedynie jedna decyzja tj. z dnia [...] grudnia 2007 r. Tym samym zatem nie było podstaw do wydania wyroku stwierdzającego nieważność przedmiotowych decyzji. Odpowiadając na skargę kasacyjną Zakład [...] "[...]" – A. B. wniósł o jej oddalenie wywodząc, że brak w decyzji podpisu osoby uprawnionej do jej wydania nie jest przesłanką definitywnie dyskwalifikującą decyzje z obrotu prawnego. Powołując się na orzecznictwo, podkreślał przy tym, iż najważniejszym elementem decyzji jest fakt precyzyjnego wskazania w niej adresata i nadawcy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: l) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem - według art. 183 § l cytowanej wyżej ustawy – rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, który to przypadek w tej sprawie nie zachodził. Chociaż w skardze kasacyjnej nie sprecyzowano dokładnie, na jakich podstawach została ona wniesiona, redakcja zarzutu określonego w pkt a, w którym skarżący kasacyjnie zarzucał zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 107 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, pozwalało traktować ten zarzut, jako zarzut określony w art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że przyjęta w skardze kasacyjnej konstrukcja tego zarzutu nie była prawidłowa. Z istoty bowiem skargi kasacyjnej – jako środka odwoławczego od wyroku Sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika, że podstawą tego rodzaju zarzutu może być naruszenie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd Wojewódzki, rozpoznając skargę, nie stosuje bowiem przepisów k.p.a. Czyniąc zatem zarzut Sądowi pierwszej instancji naruszenia prawa procesowego, nie można wywodzić go z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ( vide np: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2004 r. sygn. akt GSK 73/04, M. Prawn. 2004/14/632, wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt FSK 181/04 ONSAiWA 2004/2/36). Z tego powodu, ponieważ powołanie w skardze kasacyjnej przepisów procedury administracyjnej ( w ramach zarzutu opartego na przepisie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) musi być powiązane z odpowiednim przepisem tej ostatniej ustawy a w przedmiotowej skardze kasacyjnej, nie zostało to uczynione, tak sformułowany zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego, w postaci zarzutu naruszenia art. 156 k.p.a. należy zauważyć, że choć również i ten zarzut nie został precyzyjnie sformułowany, bo przepis art. 156 k.p.a. składa się z dwóch paragrafów, przy czym paragraf 1 zawiera 7 punków, ale - w realiach tej sprawy - możliwe było dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zasadności tej podstawy kasacyjnej. Zarzut ten należało przy tym uznać za zasadny. W sprawie było bezsporne, że nakaz z dnia 17 grudnia 2007 r. został wprawdzie wydany, ale strona otrzymała jedynie dokument nie zawierający podpisu organu, który nakaz ten wydał. Podpis pod decyzją administracyjną jest – w myśl art. 107 § 1 k.p.a. - jednym z jej elementów. Zgodnie zaś z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sadu Administracyjnego, którą skład orzekający w tej sprawie, podziela - do minimum elementów, niezbędnych dla zakwalifikowania danego aktu jako decyzji administracyjnej należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji ( vide: Wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1981 r. sygn. akt SA 1163/81, OSPiKA 1982, Nr 9-10, poz. 169). To minimum elementów pozwala bowiem na ustalenie podmiotów i przedmiotu stosunku materialnoprawnego dla zrealizowania którego nastąpiło wydanie decyzji administracyjnej. W związku z powyższym, ponieważ dokument, który strona otrzymała jako nakaz z dnia [...] grudnia 2007 r., nie był opatrzony podpisem osoby upoważnionej do jego wydania to należało stwierdzić, że nakaz ten nie wszedł w ogóle do obrotu prawnego. Poza tym treść obu nakazów tj. z dnia [...] jak i [...] grudnia 2007 r., chociaż istotnie bardzo zbliżona, nie była jednak tożsama. Oba nakazy różniły bowiem terminy, w których miały być wykonane poszczególne obowiązki nałożone na stronę. Termin jest również jednym z elementów decyzji, choć jest to składnik decyzji dodatkowy. Tym niemniej, jeśli element ten zostanie w decyzji zamieszczony to w istotny sposób wpływa na jej treść. Wg przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. tożsamość sprawy następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że w następujących po sobie kolejno decyzjach, z których pierwsza jest decyzją ostateczną, rozstrzygnięto sprawę, w której występowały te same podmioty, dotyczyła ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Zatem o tożsamości sprawy stanowi charakter i zakres praw lub obowiązków ustanowionych danymi decyzjami. Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego trzeba zauważyć, że zakreślenie rożnych terminów dla realizacji poszczególnych obowiązków w nakazach z dnia [...] i [...] grudnia 2007 r. wykluczało przyjęcie w tym przypadku tożsamości spraw. W rezultacie zatem nie było podstaw do stwierdzania nieważności ani decyzji zaskarżonej do Sądu ani decyzji z dnia [...] i [...] grudnia 2007 r. Takiej podstawy nie stanowił również art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., przywołany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, bowiem dotyczy on jedynie sytuacji, gdy do stwierdzenia nieważności decyzji dochodzi z mocy przepisów odrębnych, do których ten przepis odsyła. Mając powyższe na uwadze należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie, jak wyżej wspomniano, nie zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności wskazanych wyżej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki, przy dokonywaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz zasadności podniesionych w skardze zarzutów, zobligowany zatem będzie do uwzględnienia powyższego. O, ile bowiem wydając zaskarżony wyrok Sąd orzekał na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co zwalniało go z obowiązku odniesienia się do treści zarzutów zawartych w skardze, o tyle przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą niezbędną będzie jednak również dokonanie oceny podniesionych przez skarżącego A. B. zarzutów. Uznając zatem za usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy przepisu art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.