II OSK 19/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 września 2008 r. sygn. akt II SA/Go 347/08 w sprawie ze skargi Prokuratura Rejonowego w Ż. i Województwa Lubuskiego – Zarządu Dróg Wojewódzkich w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. II OSK 19/09 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 4 września 2008 r. sygn. akt II SA/Go 347/08 po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego w Ż. i Województwa Lubuskiego - Zarządu Dróg Wojewódzkich w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] marca 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2008 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza L. z dnia [...] stycznia 2004 r. zezwalającej na podstawie art. 47e ust. 2, art. 47f oraz 47i ust. 3 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody /Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm./ o zezwoleniu Zarządowi Dróg Wojewódzkich w L. na wycięcie dwóch drzew rosnących w L. w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...] oraz opłacie z tego tytułu - uchylił decyzję zaskarżoną oraz decyzję ją poprzedzającą. W uzasadnieniu wyroku podano, iż decyzja wydana w trybie zwykłym na wniosek Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. nie została zaskarżona, zaś uprawniony do wycięcia drzew uiścił wymaganą opłatę. Sprzeciwem z dnia [...] czerwca 2007 r. Prokurator Rejonowy w Ż. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją podnosząc, że wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji a nie znane organowi, który ją wydał. Ta nowa okoliczność, to fakt wycięcia drzew przed wydaniem decyzji. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Burmistrz L. odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji stwierdzając, że nie zaistniała w sprawie przesłanka wznowieniowa, bowiem na skutek pisma z dnia [...] stycznia 2004 r., które wpłynęło do Urzędu Miasta L. przed wydaniem kwestionowanej decyzji, fakt wycięcia drzew był już znany organowi oraz stronie postępowania w dacie orzekania w sprawie. Kolejnym sprzeciwem, z dnia [...] października 2007 r. Prokurator Rejonowy w Ż. wniósł o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. podnosząc, że okoliczność wycięcia drzew przed wydaniem zezwolenia tą decyzją powoduje, iż decyzja jest dotknięta wadą nieważności. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpił również Zarząd Dróg Wojewódzkich w Z. podnosząc, że fakt, iż decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej niewykonalność miała charakter trwały, odpowiada przesłankom nieważnościowym określonym w art. 156 ( 1 pkt 2 i 5 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji podając w uzasadnieniu, że podmiot wnioskujący o zezwolenie na wycięcie drzew w sprawie zachowuje się niekonsekwentnie, bowiem przed wydaniem decyzji cofa wniosek, a następnie decyzji tej nie zaskarża i dopiero po pewnym czasie domaga się stwierdzenia jej nieważności. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego przez Prokuratora Rejonowego w Ż. i Zarząd Dróg Wojewódzkich w Z. - zapadła decyzja utrzymująca w mocy decyzję dotychczasową a jako motyw takiego rozstrzygnięcia podano, iż nie zostało wykazane, aby kwestionowana decyzja zawierała wadę skutkującą jej nieważnością. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wnosi się o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej bez wnikliwego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim podzielił zasadność obu skarg podkreślając, że kwestia ewentualnego rozpoznania wniosku o zezwolenie na wycięcie drzew pomimo cofnięcia go przez wnioskodawcę wymaga dokładnego ustalenia i wnikliwej analizy jako mająca zasadnicze znaczenie w sprawie. Ponadto skoro przed wydaniem decyzji strona powiadomiła organ o dokonanej wycince drzew, to na organie ciążył obowiązek podjęcia działań sprawdzających, bez względu na to, czy informacja o tym fakcie zawierała dane dotyczące identyfikacji drzew /wykazania ich tożsamości z tymi, których dotyczy wniosek/ oraz sprawców wycięcia drzew. W postępowaniu nieważnościowym nie przeprowadzono też żadnego postępowania dowodowego, chociażby w kwestii orientacyjnej daty wycięcia drzew. Sąd podkreślił przy tym, że w sprawie występuje zasadnicza różnica co do oceny wpływu pisma z dnia [...] stycznia 2004 r. dotyczącego faktu wycięcia drzew, bowiem Burmistrz L. w decyzji z dnia [...] października 2007 r. /w postępowaniu wznowieniowym/ stwierdził, że pismo to wpłynęło przed wydaniem kwestionowanej decyzji, a w zaskarżonej decyzji organ przyjął, że nie ma pewności, iż pismo to rzeczywiście w określonej dacie dotarło do organu, przy czym motywy odmiennej oceny tej okoliczności nie zostały przez organ orzekający w sprawie przedstawione. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, to jest art. 141 ( 4 i art. 145 ( 1 pkt 1 lit. b ppsa, poprzez uwzględnienie skarg i stwierdzenie naruszenia art. 7, 8, 11, 15, 77 ( 1, 80 i 107 ( 1 i 3 kpa podczas, gdy postępowanie nie było dotknięte żadną z tych wad. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, iż prawidłowo przeprowadzone postępowanie wykazało, że organ wydając kwestionowaną decyzję nie miał świadomości, że przedmiotowe drzewa zostały wcześniej wycięte. Odpowiedź na skargę kasacyjną została wniesiona przez skarżących, którzy wnoszą o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Istotą zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej jest, iż w ocenie ją wnoszącego - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z., po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu ustalono brak możliwości jednoznacznego przyjęcia, że kwestionowana decyzja zezwalająca na wycięcie drzew została wydana z wadą określoną w art. 156 ( 1 kpa, natomiast wadliwie i bez odpowiedniego uzasadnienia, Sąd pierwszej instancji orzekł o uchyleniu decyzji. Jak to jednoznacznie wynika z akt sprawy, przed wydaniem kwestionowanej decyzji o zezwoleniu na wycięcie drzew, wpłynęło do organu decyzję tę wydającego pismo z 13 stycznia 2004 r. zawierające oświadczenie, że przedmiotowe /objęte wnioskiem wszczynającym postępowanie administracyjne w sprawie/ drzewa już zostały wycięte. W takim stanie rzeczy właściwy w sprawie organ niezależnie od tego, czy ww. pismo zawierało wyraźne oświadczenie strony o cofnięciu wniosku, powinien sprawę załatwić orzeczeniem o umorzeniu postępowania administracyjnego. Sprawa z wniosku o wyrażenie zgody na wycięcie drzew stała się bowiem bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 ( 1 kpa. Z urzędu natomiast właściwy organ administracji publicznej powinien doprowadzić do wszczęcia postępowania zmierzającego do zastosowania odpowiedniej sankcji wobec sprawcy, za czyn polegający na bezprawnym wycięciu drzew. Wydanie kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji niewątpliwie nastąpiło natomiast przy zaistnieniu przesłanki określonej w art. 156 ( 1 pkt 5 kpa, który stanowi, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Skoro bowiem nie powinno budzić wątpliwości, że przedmiotowe drzewa zostały wycięte jeszcze przed wydaniem kwestionowanej decyzji zezwalającej na ich wycięcie, to oczywiste jest, że decyzja ta nie tylko jest niewykonalna ale niewykonalność ta ma charakter trwały. Uchylenie przez Sąd pierwszej instancji decyzji wydanych w postępowaniu nieważnościowym wobec uznania w tym postępowaniu, że nie ustalono zaistnienia przesłanki nieważnościowej jest więc w pełni słuszne, skoro materiał zgromadzony w aktach sprawy wyraźnie wskazuje na to, że powinno zapaść rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności kwestionowanej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast wywodów Sądu pierwszej instancji zawartych w tej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, która mogłaby wskazywać, że ponownie rozpoznając sprawę w postępowaniu nieważnościowym organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić w szerszym zakresie postępowanie wyjaśniające, kluczowa bowiem dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, to jest wycięcie przedmiotowych drzew przed wydaniem kwestionowanej decyzji o zgodzie na ich wycięcie, jako przesłanka z art. 156 ( 1 pkt 5 kpa, nie może budzić wątpliwości w świetle dowodów zgromadzonych w sprawie. Poza tym co do zasady kwestia zaistnienia przesłanek nieważnościowych podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie nieważnościowe, a nie dowodzeniu w tym postępowaniu. Jednakże okoliczność, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela w pewnym zakresie stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie ma znaczenia, bowiem stosownie do art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli mimo błędnego uzasadnienia zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.