IV SA/Wa 897/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-05
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Alina Balicka, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew, jeśli drzewa te zostały już usunięte na podstawie decyzji organu pierwszej instancji, od której strona wniosła odwołanie tylko w części dotyczącej opłaty, a nie w części dotyczącej samego zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli strona nie wniosła odwołania od części decyzji organu pierwszej instancji zezwalającej na usunięcie drzew, to ta część decyzji stała się ostateczna i podlegała wykonaniu. Usunięcie drzew na podstawie tej ostatecznej części decyzji nie czyni postępowania bezprzedmiotowym. Organ odwoławczy powinien rozpatrzyć odwołanie tylko w zakresie zaskarżonych punktów decyzji. W związku z tym zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie jako bezprzedmiotowe została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. umarzającą postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew. Prezydent W. wydał pierwotnie decyzję zezwalającą na usunięcie drzew i ustalającą opłatę. Strona odwołała się tylko od części dotyczącej opłaty. Po uchyleniu tej decyzji przez SKO i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent W. umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ drzewa zostały już usunięte na podstawie nieostatecznej decyzji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez uznanie postępowania za bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Agnieszka Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2008 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2008 roku nr [...] oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 roku nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją nr (...) z dnia (...) marca 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. nr (...) z dnia (...) lutego 2008r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne o nr (...) z obrębu (...), położone przy ul. (...) w W.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie wskazał na decyzję Prezydenta W. nr (...) z dnia (...) września 2007r., która w punkcie 1 zezwalała F. Spółce z o.o. na usunięcie 20 sztuk drzew z terenu działek nr (...) położonych przy ul. (...) w W., w punkcie 2 ustalała opłatę za usuniecie w/w drzew w wysokości 142053,70 zł, a w punkcie 3 wskazywała termin uiszczenia tej opłaty. Od decyzji tej odwołanie złożyła F. Spółka z o.o. zarzucając naruszenie przez Prezydenta W. przepisu art. 86 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie punktu 2 i 3. W wyniku rozpatrzenia tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia (...) grudnia 2007r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawą uchylenia decyzji były uchybienia formalne, a mianowicie wygaśnięcie w toku postępowania pełnomocnictwa dla osoby reprezentującej wnioskodawcę. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji w toku oględzin terenu działek nr (...) stwierdził, że F. Spółka z o.o. dokonała usunięcia 20 sztuk drzew w oparciu o nieprawomocną decyzję, od której złożyła odwołanie. W tej sytuacji Prezydent W. uznał, iż dalsze prowadzenie postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew stało się bezprzedmiotowe i decyzją z dnia (...) lutego 2008r. umorzył postępowanie w sprawie. Od decyzji tej odwołanie wniosła F. Spółka z o.o. podnosząc, iż w chwili usuwania drzew istniała w obrocie prawnym decyzja Prezydenta W. z dnia (...) września 2007r. wyrażająca zgodę na usunięcie 20 drzew. Wycinka nastąpiła zgodnie z prawem na podstawie tej decyzji. Obowiązujące przepisy nie wstrzymują wykonania decyzji z powodu odwołania się od niej. Postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ samo wydanie zgody na usunięcie drzew nie budziło kontrowersji, do rozstrzygnięcia pozostała jedynie kwestia usunięcia wady prawnej postępowania i wysokości opłaty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) lutego 2008r. stwierdziło, że decyzja z dnia (...) września 2007r. została uchylona w całości i organ I instancji zobowiązany był ponownie rozpoznać wniosek w całości, ponieważ w obrocie prawnym nie było już decyzji wyrażającej zgodę na usunięcie 20 sztuk drzew. Wniesienie odwołania, zgodnie z art. 130 § 2 kpa wstrzymało wykonanie decyzji. Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę, skoro stwierdził, że drzewa będące przedmiotem wniosku zostały już usunięte przez inwestora, to zasadnie w oparciu o art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z racji braku przedmiotu postępowania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie F. Spółka z o.o. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez przyjęcie, ze dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. Skarżący wskazał, że strona może wykonać decyzję przed upływem terminu do wniesienia odwołania i uprawnienie to można wyprowadzić nie z art. 130 kpa, a z zasady zaufania obywateli do państwa, wynikającej z art. 8 kpa i art. 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 83 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia, co oznacza, jak wskazuje skarżąca, że usunięcie drzew może nastąpić także w wyniku posiadania przez stronę nieostatecznego zezwolenia. Skarżąca usunęła drzewa jesienią 2007r., gdy decyzja Prezydenta W. z dnia (...) września 2007r. nie była jeszcze uchylona przez SKO, istniała więc w obrocie prawnym, a organ zaniechał ustalenia, kiedy drzewa zostały usunięte.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zarzutami i wnioskami skargi uznał, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) marca 2008r. naruszyła przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody / Dz. U. Nr 92, poz. 880 /, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela – art. 83 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 84 ust. 1, 2, 3 cyt. ustawy, posiadacz nieruchomości, który uzyskał zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości ponosi opłaty za ich usunięcie. Opłaty nalicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Opłaty te ustala się w wydanym zezwoleniu.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, iż zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów może być wydane tylko zanim drzewa zostaną usunięte. Taka sytuacja faktyczna istniała przy wydawaniu przez Prezydenta W. decyzji Nr (...) z dnia (...) września 2007r., którą F. Spółka z o.o. uzyskała zezwolenie na usunięcie 20 sztuk drzew z terenu działek nr (...) przy ul. (...) w W., i którą jednocześnie została ustalona opłata za usunięcie w/w drzew. Decyzja została skonstruowana w ten sposób, że składała się z trzech punktów, z których: punkt 1 dotyczył zezwolenia na usunięcie drzew, punkt 2 ustalenia należnej opłaty za usunięcie drzew, punkt 3 ustalał termin i sposób uiszczenia opłaty. F. Spółka z o.o. wniosła odwołanie od tej decyzji w zakresie punktu 2 i 3, tj. w części dotyczącej ustalenia opłaty i nałożenia obowiązku jej uiszczenia, co w sposób ewidentny wynika z samej treści odwołania. Decyzja w zakresie punktu 1 dotyczącego samego zezwolenia na usunięcie 20 sztuk drzew nie była kwestionowana przez wnioskodawcę.
Art. 127 § 1 kpa stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do drugiej instancji. Z kolei zgodnie z art. 128 kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Z powyższego wynika, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują, iż jedyną przesłanką uprawniającą do wniesienia odwołania jest niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji. Z treści decyzji Prezydenta W. z dnia (...) września 2007r. wynika, że zawiera ona dwa rozstrzygnięcia oparte na różnych podstawach prawnych. Jedno rozstrzygnięcie dotyczące zezwolenia na usunięcie drzew zawarte w punkcie 1 decyzji oraz drugie rozstrzygnięcie dotyczące ustalenia opłaty za usunięcie drzew i trybu jej uiszczenia zawarte w punkcie 2 i 3 decyzji. Strona składając odwołanie zakwestionowała jedynie rozstrzygnięcie decyzji dotyczące ustalenia opłaty za usunięcie drzew i trybu jej uiszczenia zawarte w punkcie 2 i 3 decyzji. Strona nie złożyła odwołania od rozstrzygnięcia dotyczącego samego zezwolenia na usunięcie drzew zawartego w punkcie 1 decyzji. Strona wnosząc odwołanie dała wyraz swojemu niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie punktu 2 i 3 decyzji, i tylko w tym zakresie zwróciła się do organu odwoławczego o kontrolę rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Organ administracji publicznej związany jest żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści poprzez rozszerzenie zakresu odwołania złożonego przez stronę. W przedmiotowej sprawie decyzja organu odwoławczego nie może dotyczyć decyzji organu I instancji, w tej części, w której nie została ona zaskarżona przez stronę. Skoro strona nie złożyła odwołania od rozstrzygnięcia dot. zezwolenia na usunięcie drzew zawartego w punkcie 1 decyzji Prezydenta W. z dnia (...) września 2007r., to decyzja ta w tym zakresie stała się ostateczna z upływem terminu do wniesienia odwołania i w tej części jako ostateczna podlegała wykonaniu. Skoro od rozstrzygnięcia w punkcie 1 decyzji nie złożono odwołania nie mógł on zostać usunięty z obrotu prawnego w zwykłym trybie odwoławczym.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając odwołanie strony od decyzji Prezydenta W. z dnia (...) września 2007r. ograniczy się do rozstrzygnięcia w zakresie zaskarżonego punktu 2 i 3 decyzji. Należy zauważyć również, iż w przypadku podjęcia czynności w postępowaniu przez pełnomocnika, bez doręczenia organowi aktualnego pełnomocnictwa, na organie spoczywa obowiązek wezwania do usunięcia braku formalnego czynności ze wskazaniem terminu i z pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu można odmówić skuteczności innej czynności: wyrok NSA z 14 stycznia 1993r., II SA 1308/92 PiŻ 1994, Nr 14 s. 15, a także wyrok SN z 29 marca 1988r., III ARN 7/88 OSNCP 1990, Nr 9, poz. 117.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło