I SA/Gl 291/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-09-08
Skład orzekający: Ewa Madej, Teresa Randak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychody z nabywania i dalszej odsprzedaży wierzytelności, realizowane przez wspólnika spółki cywilnej, należy kwalifikować jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, czy jako przychody z praw majątkowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przychody z nabywania i dalszej odsprzedaży wierzytelności, realizowane przez wspólnika spółki cywilnej, należy kwalifikować jako przychody z praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), a nie jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Działalność ta, mimo że prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy, jeśli przychody z niej nie są zaliczane do innych źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9, a w tym przypadku kwalifikują się do przychodów z praw majątkowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku K. G. o wydanie interpretacji podatkowej dotyczącej kwalifikacji przychodów z obrotu wierzytelnościami. Podatnik, wspólnik spółki cywilnej, nabywał wierzytelności w celu ich windykacji lub odsprzedaży, a zysk stanowił różnicę między ceną zakupu a kwotą wyegzekwowaną lub ceną odsprzedaży. Podatnik uważał, że są to przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Organy podatkowe uznały, że są to przychody z praw majątkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia WSA Teresa Randak,, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Agnieszka Kwapień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych – interpretacja oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] stwierdzającego, że stanowisko podatnika – K. G. przedstawione we wniosku z dnia 29 czerwca 2007 r. o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej zaliczenia do dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej dochodów powstałych w wyniku obrotu wierzytelnościami jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu postanowienia organu I instancji wskazano na wstępie, że wnioskiem z dnia 29 czerwca 2007 r. K. G. zwrócił się o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Przedstawiając w nim stan faktyczny podatnik podał, iż jest wspólnikiem spółki cywilnej, która zajmuje się m.in. zakupem wierzytelności za niższą cenę z przejęciem pełnych praw do tych wierzytelności i ryzyka niewypłacalności dłużników w celu ich windykacji lub też dalszej ich odsprzedaży (jako zysk przyjmowana jest wtedy różnica pomiędzy ceną zakupu, a kwotą wyegzekwowanej wierzytelności). Przedmiotem działalności spółki jest także zakup wierzytelności z prawem rozwiązania umowy o przelew wierzytelności w razie niewywiązywania się dłużnika z zapłaty należnych kwot, a więc bez przejęcia ryzyka niewypłacalności dłużnika – w tych przypadkach jako wynagrodzenie przyjmuje się prowizję procentową od kwoty wyegzekwowanej wierzytelności. Prezentując stanowisko prawne wnioskodawcy strona wskazała, iż jej zdaniem opisane powyżej dochody w świetle art. 5 a pkt 6 lit. a i art. 5 b ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) zalicza się do dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ponieważ wykonywane usługi mają charakter pośrednictwa finansowego o symbolach PKW i U 65.23.10-00.00 oraz OKW i U 67.13.10-00.90, a nadto są wykowane w ramach spółki cywilnej, realizującej w ten sposób cel gospodarczy.
W dalszych wywodach Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. przytoczył treść art. 5 a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym działalność gospodarcza albo pozarolnicza działalność gospodarcza - oznacza działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Dalej organ I instancji stwierdził, że instytucja prawna zmiany wierzyciela określona jest w art. 509 – 518 Kodeksu cywilnego, które to przepisy stanowią m.in., że wierzyciel może przenieść wierzytelność na osobę trzecią, co w konsekwencji oznacza zmianę wierzyciela. Przeniesienie to w prawie cywilnym określane jest jako przelew wierzytelności (cesja) i może być dokonywane pod tytułem odpłatnym lub darmym.
Nawiązując do analogicznego stanowiska Ministerstwa Finansów zawartego w piśmie z dnia 28 marca 1996 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wskazał, że u nabywcy wierzytelności – przychody uzyskane z w/w tytułu kwalifikuje się do przychodów z praw majątkowych w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – bez względu na to, czy osoba fizyczna lub spółka jest podmiotem gospodarczym oraz czy omawiana działalność gospodarcza w zakresie nabywania obcych wierzytelności wpisana została do ewidencji działalności gospodarczej. Przychodem z praw majątkowych jest w takim przypadku uiszczona przez dłużnika kwota wierzytelności. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ustala szczególnej zasady określania dochodu z praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy, a zatem w tym zakresie należy stosować ogólną definicję określoną w art. 9 ust. 2 ustawy. W konsekwencji w omawianym przypadku dochodem z praw majątkowych jest nadwyżka wartości wszelkiego rodzaju świadczeń pieniężnych i w naturze (łącznie z odsetkami za zwłokę, zwykłymi i za opóźnienie, bieżącym i zaległymi) otrzymanych w wyniku wyegzekwowania całości lub części nabytej wierzytelności oraz związanych z tą wierzytelnością praw i innych roszczeń – nad określoną w umowie ceną nabycia wierzytelności, pomniejszoną o koszty nabycia wierzytelności, jeżeli koszty te nabywcę wierzytelności całkowicie obciążały i nie zostały mu zwrócone w jakiejkolwiek formie.
Organ I instancji nadmienił także, iż ustawodawca nie określił szczególnej zasady ustalania przychodów z praw majątkowych, zatem przychód z tego źródła należy rozpatrywać w rozumieniu art. 11 tej ustawy. Wspomniany przepis stanowi, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W kontekście przytoczonej normy prawnej Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wyjaśnił, że w sytuacji, gdy wierzytelność nie zostanie ściągnięta i zgodnie z umową cesji dług zostanie przekazany zwrotnie do pierwotnego zbywcy, przychód w rozumieniu przytoczonego przepisu nie powstanie.
W zażaleniu na to postanowienie strona zastępowana przez radcę prawnego ponowiła argumentację przedstawioną we wniosku o interpretację prawa podatkowego, akcentując, że sporne czynności mają charakter usług pośrednictwa finansowego, którym przypisane są konkretne symbole PKWiU. Podkreślono także, iż zarówno cel gospodarczy i jak sposób działania mający ten cel urzeczywistnić muszą być określone w umowie spółki cywilnej. Przyznano jednocześnie, iż słusznie organ I instancji wskazał, że sprzedaż wierzytelności została uregulowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) i przytoczono treść art. 509 k.c. Cytując art. 5 a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, strona podniosła, że organ I instancji pominął treść art. 5 b ust. 2 ustawy podatkowej, zgodnie z którym jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niemająca osobowości prawnej, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie art. 8 ust. 1, uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3. Zarzucono także Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. powoływanie się na stanowisko Ministerstwa Finansów wyrażone w 1996 r., tj. przed wejściem w życie wspomnianego art. 5 b ust. 2 ustawy podatkowej (wprowadzonego z dniem 1 stycznia 2003 r.).
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia opisano na wstępie stan faktyczny przedstawiony we wniosku o udzielenie interpretacji co do sposobu i zakresu stosowania prawa podatkowego oraz stanowisko strony i Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.. Dalej przytoczono treść art. 509 k.c., zgodnie z którym wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania (§ 1). Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2). W kontekście tego przepisu organ II instancji wskazał, że w wyniku przelewu wierzytelności wygasa u dotychczasowego wierzyciela stosunek zobowiązaniowy z dłużnikiem, powstają natomiast nowe stosunki zobowiązaniowe w rozumieniu cywilnoprawnym pomiędzy nabywcą wierzytelności a dłużnikiem oraz pomiędzy zbywcą a nabywcą wierzytelności, jeżeli przeniesienie wierzytelności jest odpłatne. Przeniesienie wierzytelności może bowiem być dokonane pod tytułem odpłatnym lub darmym, jednakże obecnie najpopularniejszą formą przeniesienia wierzytelności jest jej sprzedaż. Odnosząc powyższą regulację do prawa podatkowego organ II instancji stwierdził, że u nabywcy wierzytelności przychody uzyskane z w/w tytułu należy zakwalifikować jako przychody wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. przychody z praw majątkowych. Odnosząc się do twierdzeń podatnika, że omawiane czynności wykonywane są przez spółkę w ramach działalności gospodarczej i prowadzą do osiągnięcia celu gospodarczego organ odwoławczy, wskazując na treść art. 5 a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podkreślił, że ustawodawca wskazał w nim źródło przychodów, jakim jest działalność gospodarcza i odróżnił je od pozostałych źródeł wymienionych w art. 10 ustawy. W tym kontekście Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że działalność podatnika należy zakwalifikować jako uzyskiwanie przychodów z praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy), co oznacza, że stanowisko strony jest nieprawidłowe. Nawiązując do wskazanego w zażaleniu art. 5 b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych organ II instancji skonstatował, że skoro przychody z działalności prowadzonej przez podatnika w formie spółki cywilnej kwalifikuje się, zgodnie z ustawą podatkową, jako przychody z praw majątkowych, a nie przychody z działalności gospodarczej, to przepis ten nie może być w niniejszej sprawie zastosowany. Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. nawiązał do pisma Ministerstwa Finansów z 1996 r. celem przybliżenia problematyki kwalifikacji przychodów z tytułu obrotów wierzytelnościami, a nie definiowania samego pojęcia "pozarolnicza działalność gospodarcza" określonego w art. 5 a ustawy podatkowej.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, K. G. reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł o zmianę tego rozstrzygnięcia i uznanie, że stanowisko podatnika jest prawidłowe.
W uzasadnieniu skargi opisano stan faktyczny przedstawiony we wniosku o udzielenie interpretacji co do sposobu i zakresu zastosowania prawa podatkowego, zrelacjonowano stanowisko wnioskodawcy i zanegowano ocenę tego stanowiska wyrażoną przez organy podatkowe.
Pełnomocnik strony skarżącej podał również, iż z analogicznym wnioskiem, w którym przedstawiono tożsamy stan faktyczny i stanowisko wnioskodawcy wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. drugi ze wspólników spółki cywilnej prowadzonej z udziałem skarżącego. Tamtejszy organ podatkowy (w załączonym do skargi postanowieniu z dnia [...] nr [...]) zaaprobował stanowisko wnioskodawcy, wskazując, że zgodnie z art. 3 pkt 9 Ordynacji podatkowej za działalność gospodarczą rozumie się rozumie się każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność - do przedsiębiorców i przywołując art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który stanowi, że działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Działający za skarżącego doradca podatkowy podkreślił ponownie, że usługi pośrednictwa finansowego opatrzone są stosownym symbolem PKWiU i nie wyłączono ich z działalności gospodarczej, a zatem przychody osiągane przez przedsiębiorcę, którego działalność gospodarcza wpisana jest do stosownej ewidencji i który zarabia na świadczonych (w sposób ciągły) przez siebie we własnym imieniu i na własny rachunek usługach są przychodami z działalności gospodarczej. Akcentując, że przedmiotowe czynności wykonywane są w ramach prowadzonej spółki cywilnej, której istotą jest przyjęcie przez wszystkich wspólników zobowiązania do działania zmierzającego do osiągnięcia celu gospodarczego pełnomocnik skarżącego wskazał, że nie do zaaprobowania jest sytuacja, w której każdy ze wspólników tej samej spółki cywilnej osiągałby ten cel w ramach tych samych działań kwalifikowanych w inny sposób przez organy podatkowe (w stosunku do jednego z nich przychody te traktowano by jako przychody z działalności gospodarczej, a w stosunku do drugiego wspólnika uznawano by je jako przychody z praw majątkowych).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do kwestii rozbieżności stanowisk prezentowanych przez Naczelników Urzędów Skarbowych objętych właściwością Izby Skarbowej w K. organ II instancji wskazał, że interpretacje wydawane przez organy podatkowe dotyczą indywidualnych spraw i obowiązują tylko podatnika składającego zapytanie. Nadmieniono także, iż organ odwoławczy odmówił zmiany stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., gdyż podzielił stanowisko przyjęte przez ten organ interpretacyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Postępowanie administracyjne, a następnie sądowoadministracyjne, zainicjowane przez stronę skarżącą, dotyczy pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego (art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2007 r.) w indywidualnej sprawie dotyczącej kwalifikacji przychodów z obrotu wierzytelnościami. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zaznaczyć należy, że sąd administracyjny, sprawując - na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - kontrolę działalności administracji publicznej, w sprawach skarg na decyzje administracyjne wydane na podstawie art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2007 r.) jest obowiązany do kontroli takich decyzji również z punktu widzenia poprawności merytorycznej dokonanych w nich interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. akt I FPS 1/06, publ.: ONSAiWSA 2007/2/27).
Istota sporu koncentruje się w niniejszej sprawie wokół podatkowej kwalifikacji przychodów osiąganych (przez wspólnika spółki cywilnej) z tytułu nabywanych odpłatnie wierzytelności. Istotą tej działalności jest nabywanie wierzytelności za niższą cenę z przejęciem pełnych praw do tych wierzytelności i ryzyka niewypłacalności dłużników w celu ich windykacji lub też dalszej ich odsprzedaży, (jako zysk przyjmowana jest różnica pomiędzy ceną zakupu a kwotą wyegzekwowanej wierzytelności. Dokonywany jest także zakup wierzytelności z prawem rozwiązania umowy o przelew wierzytelności w razie niewywiązywania się dłużnika z zapłaty należnych kwot, a więc bez przejęcia ryzyka niewypłacalności dłużnika (w tych przypadkach jako wynagrodzenie przyjmuje się prowizję procentową od kwoty wyegzekwowanej wierzytelności).
Strona skarżąca twierdzi, że przychody z takiej działalności stanowią przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 5 a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Uzasadniając takie stanowisko wskazuje przede wszystkim na okoliczność, iż przedmiotem działalności spółki cywilnej są usługi finansowe wyszczególnione w PKWiU, których (ciągłe, zorganizowane) wykonywanie zmierza do osiągnięcia przez spółkę cywilną celu gospodarczego i zwraca uwagę na zasadę określoną przez ustawodawcę w art. 5 b ust. 2 ustawy podatkowej. Argumentacja zawarta w skardze obejmuje także kwestię niedopuszczalności sytuacji, w której dwóch wspólników tej samej spółki cywilnej dysponuje (wydanymi w trybie art. 14 a Ordynacji podatkowej w brzmieniu do dnia 30 czerwca 2007 r. w odniesieniu do tożsamego stanu faktycznego) postanowieniami o diametralnie rozbieżnej treści.
Organy podatkowe natomiast koncentrują się na interpretacji art. 5 a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazując na zawarte w nim wyodrębnienie przychodów z praw majątkowych, które ustawodawca wyłączył z przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Aprobując stanowisko organów interpretacyjnych stwierdzić należy na wstępie, że niniejsza interpretacja co sposobu i zakresu stosowania prawa podatkowego sprowadza się, co do zasady, do interpretacji art. 5 a pkt 6 ustawy podatkowej. Ustawodawca przyjął w nim, że działalność gospodarcza oraz pozarolnicza działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza (m.in.) usługową działalność zarobkową - prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Wskazany w art. 5 a pkt 6 in fine art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 stanowi, że źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta (pkt 1), działalność wykonywana osobiście (pkt 2), działy specjalne produkcji rolnej (pkt 4), nieruchomości lub ich części (pkt 5), najem, podnajem, dzierżawa i poddzierżawa oraz inne podobne im umowy (pkt 6), kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit a) do c) (pkt 7), odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany (pkt 8), inne źródła (pkt 9).
Analizowany przepis stanowi zatem, że ciągła i zorganizowana działalność usługowa (bez względu na to, czy nadano jest stosowny symbol w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz. U. Nr 89, poz. 844 ze zm.), z której przychody są zaliczane do przychodów z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pojęcie przychodów z praw majątkowych przybliża art.18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. Zawarte w przywołanym przepisie (w którym ustawodawca użył zwrotu "w szczególności") wyliczenie praw majątkowych, z których przychody podlegają opodatkowaniu, nie ma charakteru wyczerpującego (zwraca się to uwagę m.in. w wyroku NSA z dnia 7 kwietnia 1999 r. (sygn. akt SA/Sz 775/98, LEX nr 36833) oraz w wyroku NSA z dnia 28 maja 1997 r. (sygn. akt ISA/ka 102/96, LEX nr 29829), co oznacza konieczność zaliczenia do nich także innych praw, których w ustawie podatkowej nie wymieniono. W katalogu tym umieszcza się zatem np. obrót akcjami, stwierdzając, że należy traktować go jako obrót prawami majątkowymi i poddać reżimowi przepisów dotyczących przychodu z praw majątkowych (por. wyrok NSA z 1 października 2003 r., sygn. akt SA/Rz 2105/01, LEX nr 90310). Podobnie kwalifikuje się roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2005 r., Sygn. akt III SA/Wa 583/05, LEX nr 181427).
Istotą opisanych w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o interpretację prawa podatkowego działań wspólników spółki cywilnej jest odpłatne nabywanie wierzytelności pieniężnych, dokonywane zgodnie z ogólną dyspozycją określoną w art. 509 k.c. z zamiarem windykacji lub też dalszej odsprzedaży. Przychodem staje się zatem uzyskana od dłużnika całość lub część wierzytelności względnie cena jej zbycia kolejnemu podmiotowi. W świetle postanowień art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który wyróżnia dwie grupy, podlegających opodatkowaniu (wymienionych, jak pokreślono powyżej, przykładowo) przychodów z praw majątkowych - przychody z wykonywania tych praw i przychody z ich sprzedaży lub zamiany, nie może budzić wątpliwości, że opisana działalność prowadzonej z udziałem podatnika spółki cywilnej generuje przychody ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nadmienić warto, że analogiczną kwalifikację przychodów z wierzytelności zaaprobował Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyżej wyroku z dnia 7 kwietnia 1999 r. (sygn. akt SA/Sz 775/98, LEX nr 36833), stwierdzając m.in., że uzyskana przez skarżących od banku wierzytelność o zapłatę sumy pieniężnej stanowi podlegający opodatkowaniu przychód, którego źródłem jest prawo majątkowe.
Za zasadne uznać zatem należy wyodrębnienie przychodów osiąganych przez podatnika w sposób opisany w przedstawionym we wniosku o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego z przychodów z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podkreślić także trzeba, że oceny stanowiska wnioskodawcy nie można w niniejszej sprawie dokonywać w odniesieniu do definicji działalności gospodarczej wprowadzonej przez ustawodawcę do innych aktów prawnych. Nie sposób również zanegować tezy, że art. 5 b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnosi się wyłącznie do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, a zatem nie może być uwzględniany w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż dokonana w zaskarżonej decyzji interpretacja co do sposobu i zakresu zastosowania prawa podatkowego, w ramach której uznano stanowisko podatnika za nieprawidłowe odpowiada prawu. Negatywnie ocenić należy niewątpliwie sytuację, w której w identycznym stanie faktycznym i prawnym, organy podatkowe dokonały diametralnie odmiennej oceny tożsamego stanowiska wnioskodawców – wspólników tej samej spółki cywilnej. Okoliczność ta nie może jednak stanowić przesłanki uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie (odnotować warto, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., którego zmiany odmówiono zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, wydano w dniu [...], natomiast załączone do skargi, niewskazane w zażaleniu, postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wydane na wniosek drugiego wspólnika spółki pochodzi z dnia [...]). Wspomniana rozbieżność może być natomiast usunięta w trybie, którego wybór uwzględniać musi normę intertemporalną określoną w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz. 1590).
Stwierdzając zatem, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przeprowadzone postępowanie zainicjowane wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji prawa podatkowego spełnia określone w Ordynacji podatkowej wymogi postępowania interpretacyjnego, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło