I SA/Bk 223/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi W. J. P. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja wniesiona przez Pana J. P., zwanego dalej Skarżącym, na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł. Nr [...] z dnia [..].04.2008 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. nr [...] z dnia [...].02.2008 r. w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Pan W. J. P. złożył w dniu [...].05.2007 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, w którym ubiegał się o przyznanie: - jednolitej płatności obszarowej (JPO) do wszystkich zadeklarowanych działek rolnych o powierzchni 36,29 ha, - uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o symbolach A, H o powierzchni 4,26 ha, - uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni przeznaczonej na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) do działek rolnych o symbolach B, D, E, F, G, I, J, K, L, Ł, M, N, O o powierzchni 30,70 ha. W dniu [...].02.2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wydał decyzję, na mocy której przyznał Skarżącemu płatności JPO i UPO w pełnej wysokości oraz przyznał płatności PZ do powierzchni 19,58 ha. Od ww. decyzji, Skarżący złożył odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., uzasadniając tym, że do płatności PZ zostały zadeklarowane działki rolne o łącznej powierzchni 30,70 ha, jednakże na mocy zaskarżonej decyzji ww. płatność została przyznana do powierzchni 19,58 ha. Po rozpatrzeniu akt sprawy Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., wydał decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż postępowanie w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych jest postępowaniem wszczynanym na wniosek rolnika. Kierownik Biura Powiatowego na mocy zaskarżonej decyzji przyznał Skarżącemu płatności do gruntów rolnych JPO i UPO zgodnie z żądaniem wynikającym z wniosku, a płatność PZ do powierzchni 19,58 ha. W świetle § 4 ust. l rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. 2007, Nr 46, poz. 309 ze zm.) płatność PZ w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1) rolnik w okresie od dnia l kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie i identyfikacji i rejestracji zwierząt; 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniająca do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Ponadto, płatność zwierzęca zgodnie z § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz niewiekszej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na pasze uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność. Organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, iż w roku 2006 płatność uzupełniająca do trwałych użytków zielonych i traw na gruntach ornych została przyznana Skarżącemu do powierzchni 19,58 ha. W związku z tym w roku bieżącym płatność PZ przysługuje do tej samej powierzchni referencyjnej, co w roku ubiegłym. Płatności do gruntów rolnych stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej i mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one jednoznacznie określone przez Unię Europejską. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, żądając jej uchylenia. W skardze wskazano, iż decyzją organu pierwszej instancji zostały przyznane płatności JPO i UPO w pełnej wysokości, natomiast dopłaty PZ tylko do powierzchni 19,58 ha, co stanowi różnicę w powierzchni 11,12 ha i dotyczy działek o numerach: 465, 473/2, 482, 498 położonych we wsi Zbójna. Rozbieżność ta wynikła z tego, że w latach 2004-2006 Skarżący wraz z żoną mieli w ARiMR zarejestrowane dwa gospodarstwa rolne. Wniosek o płatności do gruntów rolnych na wymienione wyżej działki składany był na żonę Skarżącego – E. P., ale przez cały ten okres prowadzono jedno gospodarstwo. Jedno gospodarstwo jest nadal prowadzone. Skarżący wskazał, iż w dniu 15.05.2007 r., gdy składał wniosek o płatności na 2007 rok w Biurze Powiatowym Agencji w Ł. uzyskał informację, że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. z 2007 r. Nr 46, poz. 309 ze zm. ), płatność zwierzęca (PZ) do gruntów na które wcześniej składała wniosek żona Skarżącego, nie przysługiwałaby. Przyczyną tego miał być fakt, iż nie miała w roku referencyjnym (2005/2006) zarejestrowanych na siebie zwierząt. Skarżący uzyskał jednak informację, iż w przypadku małżonków którzy wcześniej mieli zarejestrowane dwa gospodarstwa rolne, a zwierzęta zarejestrowane były tylko na jednego z małżonków zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego stanowiły one wspólny majątek i płatność ta będzie przysługiwała, pod warunkiem złożenia tylko jednego wniosku, w którym należy ująć wszystkie działki. Wniosek miał być wystawiony na tego z małżonków, na którego były zarejestrowane zwierzęta. Tak też uczynił Skarżący i jego żona. Skarżący wskazał również, iż w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję brak jest całkowicie odniesienia do kodeksu rodzinnego, czyli nie zastosowano art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.). Skarżący wniósł również o włączenie do sprawy Jego żony – E. P.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwane dalej p.p.s.a. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa materialnego, nie narusza też prawa procesowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa wskazanych przez Skarżącego. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), zwanej dalej u.p.c., płatności są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. W myśl art. 3 ust. 1 u.p.c. z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ponadto w myśl art. 3 ust. 3 u.p.c. w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Uwzględniając powyższe, należy dojść do wniosku, iż zasadniczo do postępowania w przedmiocie przyznania płatności obszarowej, w tym także płatności PZ, mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonych w szczególności przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Modyfikacje te osłabiają pozycję procesową stron postępowania. Odnosząc się do realiów przedmiotowej sprawy należy wskazać, iż udzielanie stronie należytej i wyczerpującej informacji należy odróżnić od doradztwa prawnego w konkretnej sprawie, którego wykonywanie nie należy do obowiązków organu pierwszej instancji. Doradztwo zakłada wskazanie określonego sposobu postępowania, w tym także zasad sporządzania i wypełniania wniosków o przyznanie płatności. Dodać ponadto należy, iż na etapie wypełniania takich wniosków nie mamy jeszcze do czynienia z postępowaniem i w konsekwencji ze stroną takiego postępowania. Przepisy prawa nakładają natomiast obowiązek udzielania informacji, na żądanie strony, a zatem już w toku postępowania. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wadliwe wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej. Postępowanie administracyjne było w niniejszej sprawie wszczęte na wyłączny wniosek Skarżącego, zaś wnioskodawca nie był zobowiązany do uzyskania płatności i składania wniosku, ale korzystał z uprawnienia, które wynikało z przepisów prawa. Skarżący wnosił o włączenie do sprawy żony – E. P.. Pani E. P. występowała przed Sądem w charakterze pełnomocnika. Brak było natomiast przesłanek ażeby występowała jako uczestnik postępowania. Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Sam fakt wspólnego prowadzenia gospodarstwa oraz istnienie wspólności majątkowej nie stanowi przesłanki do uznania Pani E. P. za uczestnika postępowania przed sądem administracyjnym. Wskazać bowiem należy, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na wniosek, stroną był tylko Pan W. J. P. W opinii Sądu w sprawie, dla przyznania płatności uzupełniającej (PZ) nie ma żadnego znaczenia ustrój wspólności małżeńskiej istniejący pomiędzy Skarżącym i Jego żoną. W dacie orzekania przez organy administracyjne obowiązujące regulacje nie określały odmiennie zasad przyznawania płatności małżonkom i nie nakazywały składania wspólnych wniosków, czy też składania wniosków wyłącznie przez jednego małżonka. Stąd też Sąd nie dostrzega naruszenia prawa ze względu na nieodniesienie się przez organy administracyjne do art. 31 ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zasadnicza przesłanka przyznania Skarżącemu płatności uzupełniającej (PZ) w wymiarze mniejszym niż wskazano we wniosku wynika z interpretacji postanowień rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.). Otóż zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: (1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz (2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Natomiast zgodnie z brzmieniem § 4 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2. Uwzględniając treść § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia należy mieć na względzie fakt, iż w 2006 r. płatność do trwałych użytków zielonych i traw na gruntach ornych została przyznana Skarżącemu do powierzchni 19,58 ha. W związku z powyższym organy mogły przyznać Skarżącemu płatność na 2007 r. jedynie do tej samej powierzchni. Zgodnie a art. 23 u.p.c. minister właściwy do spraw rolnictwa mógł określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania płatności uzupełniających do upraw poszczególnych roślin objętych tymi płatnościami, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności oraz szczególne wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin. Przez użyte w przywołanym przepisie określenie "szczegółowe warunki" należy rozumieć sprecyzowanie elementów, od zrealizowania których uzależnione jest przyznanie płatności uzupełniających do upraw poszczególnych roślin objętych tymi płatnościami. Takie zaś warunki zostały określone w § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Wszystko to każe stwierdzić, że organy obu instancji postąpiły w tej sprawie w zgodzie z przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.