II FZ 228/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 maja 2009 r. sygn.akt. I SA/Bk 322/08 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 8 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów na 2005 r. postanawia: uchylić postanowienie. Postanowieniem z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 322/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie i podniósł, że w dniu 23 kwietnia 2009 r. złożył wniosek o udostępnienie kompletnych akt sprawy, w dniu 11 i 12 maja 2009 r. akta zostały mu udostępnione, w tych też dniach zapoznał się z nimi i w dniu 18 maja 2009 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z pismem procesowym. Zaznaczył, że jako pełnomocnik strony nie brał udziału w postępowaniu przed organami podatkowymi ani przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Białymstoku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zwrócić uwagę (por. post. NSA z 3 listopada 2006 r., sygn I FZ 515/06), że ustawodawca w art. 177 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwana dalej p.p.s.a.) ustanowił rozsądny 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, który przysługuje każdej ze stron, niezależnie czy korzysta z pomocy pełnomocnika z wyboru czy pełnomocnika ustanowionego przez sąd administracyjny. Sporządzenie skargi kasacyjnej obarczone jest przymusem adwokackim, a jej należyte opracowanie wymaga rzetelnego zaznajomienia się ze sprawą, przestudiowania akt sprawy, orzecznictwa i literatury prawniczej związanej z przedmiotem sprawy. Nadto pełnomocnik, przed wniesieniem skargi kasacyjnej, powinien zapoznać się ze stanowiskiem mocodawcy co do kierunku zaskarżenia lub poinformować o braku podstaw skargi. Art. 87 § 4 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek dokonania czynności, której nie dokonała w terminie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności. Zastosowanie literalnej wykładni tego przepisu oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy na czynności związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej dysponują trzydziestoma dniami. Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca. Podstawę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności stanowi art.86 p.p.s.a., mocy którego sąd przywróci stronie termin, o ile uchybienie nie było zawinione przez stronę. Zgodnie z art.87 p.p.s.a. przywrócenie terminu uzależnione jest od złożenia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w sądzie, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmio dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnieniem przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi, oraz dokonaniem przez stronę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której strona nie dokonała w terminie. Kluczową kwestią jest ustalenie czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny nie negując rozważań dotyczących przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazuje jednakże, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpatrując sprawę nie wziął pod uwagę, że wyznaczony w sprawie pełnomocnik nie mógł sporządzić skargi kasacyjnej bez zapoznania się z pełnymi aktami sprawy. W aktach sprawy (k. 67 akt) widnieje wniosek pełnomocnika o udostępnienie akt znajdujących się w posiadaniu organu podatkowego, oraz wezwanie Sądu skierowane do organu o przesłanie akt (k.70). Wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie pełnomocnik został poinformowany telefonicznie przez Sąd w dniu 4 maja 2009 r. o możliwości zapoznania się z pełnymi aktami sprawy. Dopiero od 4 maja 2009 r. pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wywiązania się ze swoich obowiązków procesowych. Biorąc ten termin pod uwagę należy uznać, że w tej konkretnej sprawie z powodu niepełnych akt sprawy termin do wniesienia skargi kasacyjnej należało liczyć od dnia 4 maja 2009 r., a jego upływ nastąpił w dniu 3 czerwca 2009 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.