II OW 37/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia NSA Małgorzata Stahl Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Starosty K. z dnia 18 marca 2008 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. P. a Starostą K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę urządzenia wodnego, tj. studni głębinowej pobierającej wody podziemne postanawia: wskazać Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku [...] Parku Narodowego z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie nakazania rozbiórki nielegalnej budowli - studni nr [...] na terenie Ośrodka [...] w [...] Parku Narodowym Pismem z dnia 18 marca 2008 r. Starosta [...] wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. P. w sprawie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę urządzenia wodnego - studni głębinowej. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 256/08 sprawa została przekazania do rozpoznania zgodnie z właściwością do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z wniosku powyższego wynika, że Dyrektor [...] Parku Narodowego pismem z dnia [...] złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o wydanie nakazu rozbiórki nielegalnej budowli studni nr [...] na terenie Ośrodka Wypoczynkowego [...], która to studnia znajduje się na gruntach Skarbu Państwa będących w trwałym zarządzie [...] Parku Narodowego i została wykonana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), powołanej dalej jako Prawo budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P. postanowieniem z dnia [...] pismo to przekazał Staroście K., stwierdzając, że studnia jest urządzeniem wodnym, w związku z czym na podstawie art. 64a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 130, poz. 1087), powołanej dalej jako Prawo wodne, organem właściwym w sprawie jest Starosta K.. Zdaniem Starosty K. przepisy prawa wodnego nie dają organowi uprawnień do wydawania decyzji nakazujących rozbiórkę. Starosta, na podstawie art. 140 ust. 1 w zw. z art. 131 ust. 1 w zw. z art. 122 Prawa wodnego jest organem właściwym do wydawania - na wniosek - pozwoleń wodnoprawnych, a przepisy te stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy lub rozbiórki tych urządzeń, jednakże pozwolenie na rozbiórkę Starosta może wydać tylko na wniosek (art. 131 ust. 1 w zw. z art. 64a Prawa wodnego), a wniosku takiego nie było. Decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, o czym mowa w art. 64a Prawa wodnego, nie można utożsamiać z decyzją o nakazie rozbiórki. Pojęcie "urządzenia wodnego", zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego odpowiada pojęciu "budowli" w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zatem zgodnie z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, organem właściwym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. W tym stanie rzeczy Starosta K. wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P. w odpowiedzi na wniosek (pismo z dnia 14.07.2008 r.), przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymując wcześniej zajęte stanowisko stwierdził między innymi, iż w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego studnia głębinowa nie została wymieniona jako budowla. Wydanie więc decyzji nakazującej rozbiórkę takiego urządzenia przez organ nadzoru budowlanego byłoby niezgodne z prawem. Przepis art. 64a Prawa wodnego jednoznacznie określa sposób postępowania starosty w przypadku wykonania bez wymaganego pozwolenia urządzenia wodnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne między organami wymienionymi w art. 4 p.p.s.a. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest uzasadniony, bowiem nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P.. W piśmie [...] Parku Narodowego z dnia [...] skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P., jednoznacznie określono przedmiot sprawy i żądania wnioskodawcy, jako wniosek o nakazanie rozbiórki nielegalnej budowli jaką jest studnia nr [...] na terenie Ośrodka Wypoczynkowego [...]. Wskazano nawet przepis art. 49b Prawa budowlanego jako właściwy do rozstrzygnięcia tej sprawy. Powyższe pismo, chociaż nie wiązało pod względem rozstrzygnięcia organu, do którego zostało skierowane, jednak przed przekazaniem do innego organu w trybie art. 65 § 1 k.p.a., należało dokładnie zbadać zakres własnych kompetencji w świetle obowiązujących przepisów prawa, czego nie uczynił Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P.. Fakt, że "studnia głębinowa" nie została wymieniona jako budowla w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, nie oznacza, że taką nie jest, czy też nie podlega przepisom Prawa budowlanego, bowiem powyższy przepis nie stanowi katalogu zamkniętego budowli. Wymienione tam budowle stanowią tylko przykładowe wyliczenie obiektów budowlanych zaliczonych do budowli. W tym konkretnym przypadku, skoro przedmiotowa studnia została wykopana (wywiercona) na terenie Ośrodka Wypoczynkowego [...], to już samo to wskazuje, że zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego może być zaliczona do urządzeń budowlanych. Poza tym, o tym że studnie podlegają również przepisom Prawa budowlanego mogą świadczyć postanowienia § 31-§ 33 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Uszło również uwadze Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. i to, że studnia stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. d/ Prawa wodnego jako obiekt służący do ujmowania wód podziemnych, zaliczana jest do urządzeń wodnych i ma tu również zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 10 oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, chociaż z akt sprawy nie wynika kiedy ta studnia powstała. Z powyższej analizy przepisów jednoznacznie wynika, że studnia jest jednocześnie urządzeniem wodnym i obiektem budowlanym (budowlą), do którego mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego i Prawa wodnego. Wzajemne relacje pomiędzy tymi ustawami wynikają zaś z postanowień art. 2 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego oraz z art. 62 Prawa wodnego. Budownictwo wodne zgodnie z art. 62 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego w zasadzie odpowiada działalności określonej w art. 1 Prawa budowlanego, w związku z czym, w tym zakresie stosuje się przepisy ustawy - Prawo budowlane, natomiast w kwestiach regulowanych przepisami ustawy - Prawo wodne, mają zastosowanie przepisy tej ustawy (Z. Niewiadomski [w:] Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006, s. 29 i nast.). Wskazanie w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. z dnia [...] i w odpowiedzi na wniosek przepisu art. 64 lit. a/ Prawa wodnego i w związku z tym jako organu właściwego wskazanie Starosty K., było błędne, chociażby z uwagi na brzmienie art. 62 ust. 2 Prawa wodnego. Poza tym przepis art. 64a Prawa wodnego dotyczy urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, nie zaś obiektu budowlanego (urządzenia wodnego) wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, co powinno być przedmiotem kontroli organu nadzoru budowlanego zgodnie z jego kompetencjami wynikającymi z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Ewentualne kompetencje starosty wynikające z przepisów Prawa wodnego w tym przypadku, nie wykluczają kompetencji organu nadzoru budowlanego wynikających z przepisów Prawa budowlanego, które powinien realizować ten organ, skoro podanie zostało do niego wniesione. Jeżeli natomiast podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy (w oparciu o różne przepisy), to organ, do którego podanie wniesiono powinien postąpić zgodnie z art. 66 § 1 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnął, jak w sentencji postanowienia, wskazując jako organ właściwy do rozpoznania sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P..