II OZ 1364/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1269/08 odmawiające przyznania Stowarzyszeniu [...] prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków środowiskowych dla realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1269/08, odmówił przyznania Stowarzyszeniu [...] prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie uzgodnienia warunków środowiskowych dla realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Stowarzyszenie występujące w sprawie jest organizacją wpisaną do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Podzielając zatem pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II OZ 1433/06, Sąd I instancji uznał, że pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje jedynie podmiotom, które nie mogą z powodów od siebie niezależnych pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków lub dysonując nimi zaniechały przeznaczania ich na koszty postępowania sądowego i dlatego też odmówił skarżącemu Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie [...] podnosząc, że obecnie nie posiada ono żadnych środków na poniesienie kosztów sądowych oraz, że członków Stowarzyszenia nie stać jest na ponoszenie dalszych kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej "ppsa", prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadajacej osobowości prawnej, w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ppsa przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym może natomiast nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem. Wskazać bowiem należy, że jak to słusznie zauważył Sąd I instancji powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OZ 1433/06, tworząc Stowarzyszenie jego członkowie powinni określając zadania tego Stowarzyszenia przewidywać także środki (majątek Stowarzyszenia), z jakich będzie finansowana jego działalność. Założenie Stowarzyszenia przez osoby niemogące bądź niezamierzające ponosić koniecznych środków finansowych na jego funkcjonowanie, w tym na koszty postępowań sądowych, których to Stowarzyszenie ma być stroną, stoi w oczywistej sprzeczności z zasadą osobistego ponoszenia kosztów postępowania przez stronę, która postępowanie uruchomiła. Należy zauważyć bowiem, że Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m. in. w stowarzyszeniach, nie gwarantuje jednakże wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Skarb Państwa. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu I instancji uwzględniło wszelkie okoliczności sprawy, a zatem jest prawidłowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.